معرفی رشته کارشناسی مهندسی صنایع

معرفی رشته کارشناسی مهندسی صنایع:

مهندسی صنایع چیست؟

در بازار رقابتی امروز، شرکت ها و سازمان ها برای بقا و رسیدن به اهداف خود باید از منابع موجود خود اعم از مالی و غیرمالی به صورت بهینه استفاده کنند تا هزینه های خود را به حداقل برسانند. علاوه بر این موارد تلاش در جهت افزایش کیفیت محصولات و خدمات در کنار بکارگیری نوآوری های مختلف، در موفقیت آنها بسیار موثر است.مهندسی صنایع ابزاری اساسی و موثر است که به مدیران و صاحبان شرکت ها و سازمان ها در انجام موارد فوق یاری می رساند.

مهندسی صنایع به طراحی، پیاده سازی و بهبود سیستم‌های یکپارچه‌ای از انسان، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی می پردازد. حوزهمهندسی صنایع به دنبال حذف و کاهش منابع تلف شده، از قبیل زمان، پول، مواد اولیه و انرژی می باشد.

مهندس صنایع راه های جلوگیری از هدر رفتن مواد، تجهیزات و ماشین آلات در فرآیند تولید را یافته و پیاده سازی می کند. او بیشتر درگیر افزایش بهره وری در مدیریت منابع انسانی، روشها و تکنولوژی می باشد. مهندس صنایع در خصوص راه های استفاده موثر و کارا از نیروی کار، ماشین آلات، مواد، اطلاعات و انرژی برای تولید محصول یا ارائه خدمات به مدیران صنایع مشاوره می دهد. در واقع مهندس صنایع پلی میان مدیران سازمان و سایر عوامل از جمله سیستم ها و کارکنان آن است. کار مهندس صنایع تنها به بخش صنعت محدود نبوده و بخش های خدماتی، تجاری و هر جایی که نیاز به برنامه ریزی، هدایت، مدیریت و ارتقا بهره وری دارد را در بر می گیرد.

در  پروژه های مختلف، مهندسان صنایع بر چگونگی انجام کارها به صورت کارآتر و موثرتر و ایجاد تعادل بین عوامل مختلف از جمله زمان، تعداد کارکنان مورد نیاز، کاری که باید انجام دهند، دستیابی به نتایج بدون خطا، تکنولوژی مورد نیاز، ایمنی کارکنان، محیط و هزینه تمرکز دارند. برای یافتن راه های کاهش ضایعات و بهبود عملکرد، مهندسان صنایع تجهیزات تولید را به دقت بررسی می کنند و از مدل ها و روش های ریاضی برای طراحی سیستم های اطلاعاتی و تولیدی به منظور افزایش کارآیی تولید استفاده می کنند. آیا این بهترین روش است؟” این سوالی است که فکر یک مهندس صنایع را دائماً به خود مشغول می کند تا به این وسیله بهترین راه را برای تولید محصول و حل مسایل و مشکلات یک واحد صنعتی یا خدماتی پیدا کند.

مهندس صنایع کیست؟

حوزه کاری مهندس صنایع تلفیقی از مدیریت و مهندسی است. از مهم ترین زمینه های کاری که مهندس صنایع با آن درگیر است می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • مدیریت تولید : مهندسان تولید در راستای کسب مزیت هایی در رقابت های جهانی از مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و اقتصاد همراه با مهندسی صنایع بهره می گیرند تا مسایل طراحی توسعه و اجرای عملیات سیستمهای تولیدی پیشرفته را به طور موثر حل کنند.
  • سیستم های تولیدی : این زمینه بر روی طراحی وکنترل تولید، توزیع وسیستم های خدماتی تاکید دارد و شامل طراحی کارخانه، طراحی حمل ونقل، برنامه ریزی تولید و کنترل موجودی می باشد.
  • مهندسی مالی : مهندسی مالی برای کسانی که مایل به کار بانکداری، مدیریت مالی و امور مشاوه ای مالی هستند طراحی شده است. آموزش در این زمینه شامل فرایندهای احتمالی بهینه سازی، محاسبات و بازارهای مالی و کاربرد آنها می باشد.
  • مهندسی کیفیت : به دلیل رقابت روز افزون بین المللی که توجه به بهبود کیفیت محصولات و خدمات را اجتناب ناپذیر ساخته است و به دلیل پیچیدگی روزافزون سیستم های تولیدی و خدماتی کنونی، امروزه به مهندسانی نیاز است که بتوانند با مفاهیم و ابزارهای فنی و مدیریتی، سیستم های کیفیت را اجرا و هدایت کنند. گرایش مهندسی کیفیت در مهندسی صنایع تلاش درجهت تربیت چنین افرادی دارد. آموزش در این زمینه بر بهبود کیفیت استراتژی های کیفیت سازمانی و روشهای آماری تاکید دارد.
  • مدیریت مهندسی : در چند دهه اخیر این زمینه پیشرفت زیادی صورت گرفته است. دلیل این پیشرفت را در سه سطح می توان دید. درسطح ملی تلاش برای رهبری تکنولوژیکی که از کمبود مواد اولیه، بهره وری پایین و افزایش رقابت بین المللی ناشی می شود، توسعه تکنولوژی های جدید و مدیریت سیستم های تکنولوژی را ایجاب می کند. در سطح صنعت مدیریت بدون مهندسی با مشکل روبرو شده است و نقش مهم مهارت های مهندسی واطلاعات در مدیریت سیستم های مهندسی مشهود است. در سطح فردی مهندسانی که در نتیجه موفقیتهای فنی شان به مدیریت کشیده می شوند، هر چقدر هم ازنظر فنی قوی باشند، برای رویارویی با پیچیدگی های مسئولیت های مدیریتی آماده نیستند.
  • مهندسی سیستم های اطلاعاتی : این گرایش برای کسانی طراحی شده است که مایل به یادگیری مهارت های مهندسی و مدیریتی با تاکید بر سیستم های اطلاعاتی ومحاسباتی هستند. علاقه مندان به این گرایش با توانایی های نظیر برنامه نویسی کامپیوتر ومهارت های مربوط به سیستم های اطلاعاتی و آشنایی با نرم افزارهای متفاوت، قادرند سیستمهای اطلاعاتی را برای کنترل زنجیره عرضه تولید و تجارت طراحی کنند.
  • مدیریت پروژه (کنترل پروژه) : فرآیندی است در جهت حفظ مسیر پروژه برای دستیابی به یک تعادل اقتصادی موجه بین سه عامل هزینه، زمان و کیفیت در حین اجرای پروژه، که از ابزار و تکنیک های خاص خود در انجام این مهم کمک می گیرد. در واقع کنترل اجزای دقیق و کامل برنامه تدوین شده برای پروژه است، به طوری که هنگام خروج از برنامه بتوان با تشخیص علل و طرح اقتصادی ترین فعالیتها، پروژه را به نزدیک ترین حالت ممکن در مسیر اولیه و اصلی خود بازگرداند.

محل کار مهندس صنایع بسته به نوع شغل، می تواند در دفاتر کاری و یا محیط کارخانه ها باشد. او تقریبا به صورت مداوم با سرپرستان، مدیران و کارگران در ارتباط است. بنابراین باید از مهارت های ارتباطی و کلامی خوبی برخوردار باشد.
 

وظایف مهندس صنایع

  • تحلیل و بررسی سیستم های موجود، بازنگری جدول زمانبندی تولید، مشخصات فنی، جریان کار تولید و سایر اطلاعات برای درک روش ها و فعالیت های بخش تولید یا خدمات
  • سنجش چگونگی تولید محصولات یا ارائه خدمات با حداکثر کارآیی
  • توسعه  سیستم های کنترل مدیریت برای برنامه ریزی مالی و تحلیل هزینه ها به شکل موثرتر
  • پیاده سازی روش های کنترل کیفیت برای حل مشکلات تولید و کاهش هزینه ها
  • همکاری با مشتریان و مدیریت برای توسعه استانداردهای طراحی و تولید
  • طراحی سیستم های کنترلی برای هماهنگی فعالیت ها و برنامه ریزی تولید برای اطمینان از کیفیت مناسب محصولات
  • آموزش مدیران، سرپرستان و کارگران در صورت نیاز
  • رعایت کلیه اصول ایمنی در کار

 

هندسی صنایع رشته ای است که با طراحی، بهبود و پیاده سازی سیستم های یکپارچه از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط است و در این راه از علوم ریاضی، طبیعی، اجتماعی و نیز قوانین و روش های تجزیه و تحلیل مهندسی و دانش تخصصی خود بهره می گیرد.

برای تاسیس یک واحد صنعتی پیشرفته و بزرگ که تولید آن از کمیت و کیفیت بالایی برخوردار باشد، چه امکاناتی مورد نیاز است؟

–  مواد اولیه خوب

– نیروی کار لایق و کارآمد

رعایت موارد فوق بسیاری ضروری است اما چرا بعضی از واحدهای صنعتی با وجود رعایت موارد ذکر شده، بازدهی خوبی نداشته و یا با شکست روبرو می شوند؟

این سوال را مهندسان صنایع پاسخ می گویند. امروزه با رشد و پیشرفت سریع تکنولوژی و تبدیل سیستم های تولیدی و خدماتی کوچک و سنتی به کارخانجات و موسسات بزرگ و پیچیده دیگر نمی توان با تکیه بر مدیریت سنتی که موروثی بوده و از پدر به پسر منتقل می‌شود این واحدها را اداره کرد بلکه به روش های علمی و فنی جهت مدیریت و اداره این گونه واحدها نیاز می باشد.

از سوی دیگر مقیاس تولید و خدمات آنچنان گسترش یافته که رشته های مهندسی سنتی نمی توانند پاسخگوی کلیه مسایل این موسسات باشند. برای جبران چنین کمبودی در قرن حاضر، به ویژه طی چند دهه اخیر، از پیوند رشته های گوناگون، رشته جدیدی تحت عنوان مهندسی صنایع به وجود آمده است.

یکی از ویژگی های رشته مهندسی صنایع این است که نمی توان این رشته را در یک جمله خلاصه کرد و آن را مانند یک کپسول کوچک ارائه داد. این رشته تحصیلی بسیار وسیع است و از مدیریت گرفته تا زمان سنجی، از کنترل کیفیت تا تجزیه و تحلیل و طراحی، همه را شامل می شود و به همین دلیل وقتی شما می گویید “من یک مهندس صنایع هستم” مردم نمی توانند تخصص شما را در یک محدوده کوچک و تنگ محصور بکنند.

مهندسی صنایع بیشتر با مدیریت واحدهای تولیدی سروکار دارد و با یک نگرش سازمان یافته مسائل و مشکلات کارخانه را تحلیل کرده و به گونه ای عمل می کند که با حداقل ورودی مواد، حداکثر خروجی را داشته باشد. چون طراحان یک واحد صنعتی از مهندسی مکانیک گرفته تا برق و یا سایر رشته ها عموماً وقتی مشغول طراحی می شوند از مسائل اقتصادی، افزایش بهره وری و سایر مسائل غافل می مانند اما یک مهندس صنایع برای مثال هنگام برنامه ریزی برای اداره کارخانه ای که دارای کارگران زیاد و ماشین آلات بسیار است به این مساله توجه می کند که چگونه می توان بیکاری ماشین آلات را به حداقل رساند و از نیروی انسانی نیز بهترین استفاده را کرد و در ضمن محصول کارخانه فوق کمترین ضایعات را داشته و نگهداری و تعمیرات ماشین آلات نیز به بهترین نحو انجام بگیرد.

“آیا این بهترین روش است؟” این سوالی است که فکر یک مهندس صنایع را دائماً به خود مشغول می کند تا به این وسیله بهترین راه را برای تولید محصول و حل مسایل و مشکلات یک واحد صنعتی یا خدماتی پیدا کند.

البته همه مهندسان سعی می کنند که بهترین روش را برای ساختن چیزی پیدا کنند ولی مساله این جا است که آنها فقط در زمینه رشته خود دارای دانش فنی هستند ولی مهندس صنایع کسی است که برای مثال مطلبی را از مهندس شیمی می گیرد و در مورد مشکل مهندسی مکانیک از آن استفاده می کند و بهترین روش را بدست می آورد. از سوی دیگر یک مهندس صنایع می تواند شکاف عمیق مابین مدیران اجرایی و مهندسان طرح و توسعه را پرنماید. چون یک مهندس می تواند حرفهای تخصصی اش را به یک مهندس صنایع تفهیم کند، در صورتی که ممکن است نتواند به رئیس غیرمهندس خود نشان بدهد که در حال کوشش برای انجام چه کاری است.

توانایی های جسمی، علمی، روانی مورد نیاز و قابل توصیه

توانایی علمی: دانشجویان رشته مهندسی صنایع باید در دو درس ریاضی و فیزیک قوی باشند. بخصوص در درس ریاضیات جدید که آمار و احتمالات این درس تاحدی به مهندسی صنایع مربوط می شود.

همان طور که گفته شد رشته مهندسی صنایع حیطه بسیار گسترده ای دارد و به همین دلیل دانشجوی این رشته نیز باید اطلاعاتی گسترده و متنوع و همچنین ویژگی های بسیاری داشته باشد. برای مثال چون این رشته ارتباط نزدیکی با مدیریت دارد، دانشجوی آن باید توانایی های مدیریتی داشته و قدرت تحلیل و درک بالایی داشته باشد.

توانایی جسمی: قوی بودن در یک یا دو درس و به واسطه آن وارد شدن به این رشته کافی نیست بلکه فرد علاوه بر قوی بودن در دروسی مانند فیزیک، ریاضی و آمار، باید روابط عمومی فوق العاده قوی داشته باشد تا بتواند با افراد مختلف ارتباط برقرار بکند چرا که یک مهندس صنایع باید بین سایر مهندسان مشغول به کار در یک کارخانه ارتباط برقرار کند. همچنین یک دانشجوی مهندسی صنایع باید از خلاقیت و نوآوری برخوردار باشد.

علاقمندی‌ها: جذابیت این رشته در ارتباط نزدیک آن با صنعت نهفته است. بیشتر دانش آموزان دبیرستانی بخصوص دانش آموزان رشته ریاضی به ارتباط نزدیک با صنعت علاقمند هستند. آنها می خواهند بدانند که در داخل کارخانه ها چه می گذرد و منظور از خط تولید و افزایش بهره وری در کارخانه چیست؟ این رشته حس کنجکاوی چنین افرادی را ارضا می کند.

گرایش های مقطع کارشناسی

در مقطع کارشناسی چهار گرایش: تولید صنعتی، برنامه ریزی و تحلیل سیستم ها، تکنولوژی صنعتی و ایمنی صنعتی وجود دارد.

البته به گفته استادان و دانشجویان این رشته، گرایش های ذکر شده در سطح کارشناسی تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. چرا که دانشجویان هر یک از گرایش های فوق از میان ۱۴۲ واحدی که در دوره کارشناسی می گذرانند، تنها ۱۰ تا ۱۵ واحدشان با یکدیگر متفاوت است که دانشجویان همین واحدهای متفاوت را نیز می توانند در ۸ واحد اختیاری خویش انتخاب کرده و بگذرانند. (گرایش ایمنی با ۲۵ واحد اختصاصی متفاوت بیشترین تفاوت را با گرایش های دیگر دارد)

هدف از گرایش تولید صنعتی، تربیت مدیران تولید واحدهای صنعتی می باشد. گرایش تحلیل سیستم ها نیز یک مقدار جنبه نرم افزاری دارد و بیشتر به ارائه راهکاری سیستماتیک می پردازد. گرایش تکنولوژی صنعتی نیز نسبت به دو گرایش دیگر فنی تر بوده و به مهندسی مکانیک نزدیکتر می باشد و این گرایش به تربیت تکنولوژیست های کارخانه می پردازد و بالاخره گرایش ایمنی صنعتی به مسائل مشکل ساز در صنعت از لحاظ ایمنی می پردازد که برای مثال می توان به کوره‌ها و یا آلودگی هوا اشاره نمود.

گرایش تولید صنعتی فن به کارگیری مهارت های تکنیکی  اقتصادی و استفاده موثر و نظام یافته از نیروی انسانی، زمان، ماشین آلات، ساختمان و مواد به منظور تولید کالا با کیفیت مطلوب می باشد و فارغ التحصیلان این گرایش می توانند به تجزیه و تحلیل و حل مسائل برنامه ریزی کنترل تولید، افزایش کارایی، تولید و طرح ریزی واحدهای تولیدی بپردازند.

به زبان دیگر دانش هایی که دانشجویان این گرایش می آموزند، عبارت است از:

– انتخاب فرایند تولید و روش های مونتاژ

– انتخاب و طراحی ابزارها و تجهیزات تولیدی

–  طراحی کارخانه مشتمل بر ساختمان، ماشین آلات، وسایل حمل و نقل، انبار مواد خام کالاهای ساخته شده

–  بهبود ساختار محصول

–  توسعه و اجرای سیستم های ارزیابی کار و زمان

–  پیاده سازی نگهداری و تعمیرات جهت بالا بردن کارایی تجهیزات

–  طراحی و بهبود سیستم های برنامه ریزی و کنترل تولید موجودی و کیفیت

در گرایش تحلیل سیستم ها نیز دروسی ارائه می گردند، از قبیل:

–  طراحی و اجرای سیستم های مدیریت اطلاعات

–  طراحی و اجرای سیستم های پردازش اطلاعات

–  استفاده از تکنولوژی در سیستم های اداری

–  ارزیابی قابلیت اطمینان محصولات

هدف این گرایش تربیت کارشناسانی است که بتوانند با بهره گیری از روش های جدید و سیستماتیک و مدل های ریاضی، مسائل تصمیم گیری در سطح واحدهای صنعتی بزرگ را تجزیه و تحلیل نموده و بیشترین رهنمودها را در استفاده از منابع موجود در عملکرد اجزاء تشکیل سیستم ارائه بدهند. البته باید گفت دروس دانشگاهی به صورتی است که یک فارغ التحصیل گرایش تولید صنعتی می تواند به جای فارغ التحصیل گرایش تحلیل سیستم ها فعالیت بکند و یا بالعکس.

رشته‌ مهندسی صنایع ارتباط‌ نزدیکی‌ با مدیریت‌ دارد. در واقع مهندس صنایع می تواند با تخصص خود بیشترین کمک رابه یک مدیر بخش صنعت داشته باشد.

تفاوت مهندس صنایع و مدیریت در این است که یک مهندس صنایع تخصص مدیریت را هم داراست ولی یک مدیر الزاما تخصص مهندس صنایع را ندارد.

دانشجویان‌ رشته‌ مهندسی‌ صنایع‌ باید در دو درس‌ ریاضی‌ و فیزیک‌ قوی‌ باشند. بخصوص‌ آمار و احتمالات‌ درس ریاضی که تا حدی‌ به‌ مهندسی‌ صنایع‌ مربوط‌ می‌شود. همچنین‌ یک‌ دانشجوی‌ مهندسی‌ صنایع‌ باید از خلاقیت‌ و نوآوری‌ برخوردار باشد و توانایی های مدیریتی داشته باشد.

مهمترین نقش مهندس صنایع در بخش صنعت استفاده بهینه از منابع در دسترس می باشد یعنی می تواند با تخصص خود با کمترین هزینه، بیشترین بازدهی را برای رسیدن به کالای مطلوب داشته باشد. کاربردهای این رشته محدود به صنعت نیست بلکه هر موسسه انتفاعی و  غیرانتفاعی با جنبه صنعتی یا خدماتی نیز می تواند از فنون مهندسی صنایع بهره گیرد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی صنایع، معرفی رشته های ارشد و دکتری مهندسی صنایع (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 

سرفصل دروس مهندسی صنایع و تعداد واحدها : 

تعداد کل واحدها : ۱۴۰ واحد

دروس عمومی : ۲۰ واحد

دروس پایه : ۲۲ واحد

دروس اصلی و تخصصی اجباری : ۶۶ واحد

کارگاهها : ۳ واحد

کارآموزی : ۱ واحد

دروس اختیاری : ۲۸ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

 

دروس عمومی رشته مهندسی صنایع

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

دروس پایه رشته مهندسی صنایع

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی ۱ ۳ ریاضی ۲ ۳
معادلات دیفرانسیل ۳ فیزیک ۱ ۳
فیزیک ۲ ۳ آز فیزیک ۱ ۱
آز فیزیک ۲ ۱ برنامه نویسی کامپیوتر ۳
محاسبات عددی ۲ جمع ۲۲

دروس اصلی و تخصصی اجباری رشته مهندسی صنایع

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
اقتصاد عمومی ۱ ۲ اقتصاد عمومی ۲ ۲
اصول حسابداری و هزینه یابی ۳ مدیریت و کنترل پروژه ۳
ارزیابی کار و زمان ۳ طرح ریزی واحدهای صنعتی ۳
کنترل کیفیت آماری ۳ تئوری اختمالات و کاربرد آن ۳
جبرخطی ۳ آمار مهندسی ۳
تحقیق در عملیات ۱ ۳ تحقیق در عملیات ۲ ۳
اصول مدیریت و تئوری سازمان ۲ نقشه کشی صنعتی ۲
مبانی مهندسی برق ۳ آز مبانی برق ۱
اقتصاد مهندسی ۳ استاتیک و مقاومت مصالح ۳
علم مواد ۳ روشهای تولید ۳
برنامه ریزی و کنترل تولید و موجودیهای ۱ ۳ برنامه ریزی تولید ۳
اصول شبیه سازی ۳ جمع ۶۶
پروژه ۳

دروس اختیاری رشته مهندسی صنایع

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
طراحی ایجاد صنایع ۳ مهندسی فاکتورهای انسانی ۳
برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات ۳ برنامه ریزی و کنترل تولید و موجودیهای ۲ ۳
مدیریت کیفیت و بهره وری ۳ برنامه ریزی حمل و نقل ۳
تحلیل سیستمها ۳ مدلهای احتمالی و تئوری صف ۳
تجزیه و تحلیل تصمیم گیری ۳ سیستمهای اطلاعات مدیریت ۳
آزمایشکاه اندازه گیری دقیق و کنترل کیفیت ۲ اتوماسیون صنعتی ۳
ایمنی و بهداشت صنعتی ۲ مونتاژ مکانیکی ۳
کنترل عددی ۳ کارگاه ماشین افزار ۲ ۱
کارگاه اتومکانیک ۱ اصول بازاریابی ۲
سیستمهای پرداخت حقوق و دستمزد ۳ شیمی عمومی ۳
مدیریت مالی ۲ جمع ۵۸
یک درس از سایر رشته های مهندسی ۳

 

کارگاه ها

نام درس تعداد واحد
کارگاه ماشین افزار ۱ ۱
کارگاه عمومی جوش ۱
کارگاه ریخته گری ذوب و مدلسازی ۱

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی صنایع پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه اراک دانشگاه الزهرا دانشگاه بجنورد
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه تبریز دانشگاه تفرش
دانشگاه تهران دانشگاه خلیج فارس دانشگاه خوارزمی تهران
دانشگاه دامغان دانشگاه رازی دانشگاه سمنان
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهید باهنر دانشگاه صنعتی ارومیه
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی بیرجند
دانشگاه خواجه نصیر دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه صنعتی قم
دانشگاه علم و صنعت دانشگاه فردوسی مشهد دانشگاه فناوریهای نوین سبزوار
دانشگاه کردستان دانشگاه صنعتی شیراز دانشگاه علم و فناوری مازندران
دانشگاه کوثر بجنورد مجتمع آموزش عالی دخترانه فاطمیه نهاوند دانشکده سلامت ایمنی و محیط زیست
دانشگاه هرمزگان دانشگاه ولایت ایرانشهر دانشگاه یزد
دانشگاه تربت حیدریه دانشکده فنی و مهندسی گرمسار دانشکده فنی و مهندسی گلبهار
دانشکده فنی و مهندسی گلپایگان مجتمع آموزش عالی اسفراین دانشگاه اردکان
دانشگاه آیت اله حایری میبد مجتمع آموزش عالی بم دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – قوچان
مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بویین زهرا مرکز آموزش عالی فیروز آباد مرکز آموزش عالی محلات
دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل دانشگاه غیرانتفاعی علم و فرهنگ   دانشگاه غیر انتفاعی علوم و فنون مازندران – بابل
دانشگاه غیر انتفاعی علم و هنر یزد دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی کرمانشاه
دانشگاه قم دانشگاه کاشان دانشگاه گیلان
مجتمع آموزش عالی گناباد مرکز آموزش عالی لار دانشگاه غیر انتفاعی شیخ بهایی
دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی صنایع پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه اراک دانشگاه الزهرا دانشگاه شاهرود
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه تبریز دانشگاه تفرش
دانشگاه تهران دانشگاه خلیج فارس دانشگاه خوارزمی تهران
دانشگاه دامغان دانشگاه رازی دانشگاه سمنان
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهید باهنر دانشگاه صنعتی ارومیه
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی امیرکبیر
دانشگاه خواجه نصیر دانشگاه صنعتی بیرجند دانشگاه صنعتی شیراز
دانشگاه شریف دانشگاه صنعتی قم دانشگاه صنعتی کرمانشاه
دانشگاه علم و صنعت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علم و فناوری مازندران
دانشگاه فردوسی دانشگاه فناوریهای نوین سبزوار دانشگاه قم
دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان دانشگاه کوثر بجنورد
دانشگاه تربت حیدریه دانشگاه گیلان – رشت دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین
دانشگاه ولایت ایرانشهر دانشگاه هرمزگان دانشگاه اردکان
دانشگاه آیت اله حایری میبد دانشگاه یزد دانشکده فنی و مهندسی گرمسار
دانشکده فنی و مهندسی گلپایگان مجتمع آموزش عالی فاطمیه نهاوند مجتمع آموزش عالی بم
دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل دانشگاه غیرانتفاعی علم و فرهنگ   دانشگاه غیر انتفاعی علوم و فنون مازندران – بابل
دانشگاه غیر انتفاعی علم و هنر یزد مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین مجمتع آموزش عالی گناباد
مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بویین زهرا مرکز آموزش عالی فیروز آباد مرکز آموزش عالی محلات
دانشگاه غیر انتفاعی خیام مرکز آموزش عالی لار دانشگاه غیر انتفاعی شیخ بهایی
دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری دانسگاه غیر انتفاعی شهید اشرفی اصفهانی دانشگاه غیر انتفاعی صنعتی سجاد

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی صنایع پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه اراک دانشگاه الزهرا دانشگاه ارومیه
دانشگاه بجنورد دانشگاه تبریز دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه تهران دانشگاه تربت حیدریه دانشگاه تفرش
دانشگاه خلیج فارس دانشگاه رازی دانشگاه خوارزمی
دانشگاه دامغان دانشگاه شهید باهنر دانشگاه سمنان
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه صنعتی امیرکبیر
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی بیرجند دانشگاه صنعتی بابل
دانشگاه صنعتی خواجه نصیر دانشگاه صنعتی شاهرود دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی شیراز دانشگاه صنعتی قم دانشگاه صنعتی کرمانشاه
دانشگاه علم و صنعت دانشگاه فناوریهای نوین حضرت زینب دانشگاه علم و فناوری مازندران
دانشگاه فردوسی دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین قوچان دانشگاه قم
دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان دانشگاه کوثر بجنورد
دانشگاه آیت اله حایری میبد دانشگاه گیلان – رشت دانشگاه یزد
دانشگاه ولایت ایرانشهر دانشگاه هرمزگان دانشگاه اردکان
مجتمع آموزش عالی فاطمیه نهاوند دانشکده فنی و مهندسی گلپایگان دانشکده فنی و مهندسی گرمسار
مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بویین زهرا مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین مجتمع آموزش عالی بم
دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل دانشگاه غیرانتفاعی علم و فرهنگ   دانشگاه غیر انتفاعی علوم و فنون مازندران – بابل
دانشگاه غیر انتفاعی علم و هنر یزد مرکز آموزش عالی لار مجمتع آموزش عالی گناباد
دانشگاه غیر انتفاعی البرز مرکز آموزش عالی فیروز آباد مرکز آموزش عالی محلات
دانشگاه غیر انتفاعی خیام دانشگاه غیر انتفاعی ایوانکی دانشگاه غیر انتفاعی شیخ بهایی
دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری دانسگاه غیر انتفاعی شهید اشرفی اصفهانی دانشگاه غیر انتفاعی صنعتی سجاد

 

گرایشهای ارشد مهندسی صنایع (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • مهندسی آینده پژوهی
  • مهندسی سیستم های اقتصادی اجتماعی
  • مهندسی صنایع
  • مهندسی صنایع – لجستیک  و زنجیره تأمین
  • مهندسی صنایع – مدیریت نوآوری و فناوری
  • مهندسی مالی
  • ​مهندسی صنایع – بهینه سازی سیستمها
  • مدیریت پروژه

نکات تکمیلی:

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

در کلیه گرایش های رشته مهندسی صنایع امکان ادامه تحصیل در سطح کارشناسی ارشد در داخل و یا سطوح بالاتر در داخل و یا خارج از کشور وجود دارد.

رشته های مشابه و نزدیک به این رشته

در هر یک از رشته های مدیریت و اقتصاد دروسی هستند که با رشته مهندسی صنایع مشترک اند. به همین دلیل در مقاطع بالاتر جذب فارغ‌التّحصیلان مهندسی صنایع به شاخه‌های مختلف مدیریّت و اقتصاد بهتر صورت می‌گیرد.

“آیا این بهترین روش است؟” این پرسشی است که فکر یک مهندس صنایع را دائماً به خود مشغول می‌کند تا به این وسیله بهترین راه را برای تولید محصول و حل مسائل و مشکلات یک واحد صنعتی یا خدماتی پیدا کند. در واقع فارغ‌التحصیل این رشته تلاش می‌کند تا با یک نگرش سازمان یافته‌، مسائل‌ و مشکلات‌ کارخانه‌ را تحلیل‌ کرده‌ و به‌ گونه‌ای‌ عمل‌ کند که‌ با حداقل‌ ورودی‌ مواد، حداکثر خروجی‌ را داشته‌ باشد. زیرا امکان دارد که‌ طراحان‌ یک‌ واحد صنعتی‌ وقتی‌ مشغول‌ طراحی‌ می‌شوند به مسائل‌ اقتصادی‌، افزایش‌ بهره‌وری‌ و سایر مسائل‌ توجه کافی نداشته باشند، اما یک‌ مهندس‌ صنایع‌ هنگام‌ برنامه‌ریزی‌ برای‌ اداره‌ کارخانه‌ای‌ که‌ دارای‌ کارگران‌ زیاد و ماشین‌ آلات‌ بسیار است‌ برای‌ مثال‌ به‌ این‌ مسأله‌ توجه‌ می‌کند که‌ چگونه‌ می‌توان‌ بیکاری‌ ماشین‌آلات‌ را به‌ حداقل‌ رساند و از نیروی‌ انسانی‌ نیز بهترین‌ استفاده‌ را کرد و در ضمن‌ محصول‌ کارخانه‌ کمترین‌ ضایعات‌ را داشته‌ و نگهداری‌ و تعمیرات‌ ماشین‌آلات‌ نیز به‌ بهترین‌ نحو انجام‌ بگیرد. این‌ رشته‌ در دوره‌ کارشناسی‌ دارای‌ چهار گرایش‌ تولید صنعتی‌ ، تحلیل‌ سیستم‌ها، تکنولوژی‌ صنعتی‌ و ایمنی‌ صنعتی‌ است‌.

گرایش‌ تولید صنعتی‌ گرایش‌ تولید صنعتی‌ فن‌ به‌کارگیری‌ مهارت‌های‌ تکنیکی‌ ـ اقتصادی‌ و استفاده‌ مؤثر و نظام‌یافته‌ از نیروی‌ انسانی‌، زمان‌، ماشین‌آلات‌، ساختمان‌ و مواد به‌ منظور تولید کالا با کیفیت‌ مطلوب‌ می‌باشد. در واقع‌ هدف‌ این‌ گرایش‌ تربیت‌ مدیران‌ تولید واحدهای‌ صنعتی‌ است‌.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌

این‌ رشته‌ در چند سال‌ اخیر جایگاه‌ خود را یافته‌ است‌ و اکثر مسؤولان‌ و متخصصان‌ نیز به‌ این‌ موضوع‌ واقف‌ شده‌اند که‌ جامعه‌ نیاز بسیاری‌ به‌ تخصص‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ دارد. چرا که‌ رشته‌ مهندسی‌ صنایع‌ افراد را برای‌ مدیریت‌ پرورش‌ می‌دهد و بهترین‌ و نزدیکترین‌ رشته‌ به‌ کارهای‌ مدیریتی‌ و برنامه‌ریزی‌ و اداره‌ امور است‌ و اگر قرار باشد برای‌ مدیریت‌ بخش‌ تولید یک‌ واحد صنعتی‌ بین‌ مهندس‌ مکانیک‌، برق‌ و صنایع‌ که‌ دارای‌ شرایط‌ مساوی‌ هستند، یک‌ نفر را انتخاب‌ کرد، مهندس‌ صنایع‌ اولویت‌ اول‌ را دارد. بنابراین‌ این‌ رشته‌ از نظر بازار کار مشکلی‌ ندارد.

زمینه فعالیتهای مهندسی صنایع

با پیشرفت و تحول سریع علوم و فنون و پیچیدگی های روز افزودن آن، بالطبع نظام های تولیدی و خدماتی نیز گسترش یافته اند که در این میان اداره صحیح و مناسب این گونه واحدها مستلزم بکارگیری فنون علمی و پیشرفته جهت پیش بینی مدلسازی، برنامه ریزی، تأمین و تدارک، اجرا و نظارت و ارزیابی نتایج حاصله در راستای وظایف مدیریتی است. بدیهی است که فعالیت هر نظام اعم از تولیدی یا خدماتی با اتکا بر فناوری خاص آن امکان تداوم و استمرار دارد و صرف نظر از ماهیت فنی و صنعتی امر، فناوری دارای چهار جزء اصلی است که عبارتند از:

۱- تجهیزات، امکانات تولیدی و خدماتی

۲ – مدیریت و سازمان

۳ – نیروی انسانی

۴ – دانش فنی است.

از آنجا که رشته های مهندسی مرسوم نظیر مهندسی مکانیک، برق، ساختمان وغیره بیشتر به ابعاد فنی صنعت یاموارد ۱و۴شاره شده در فوق توجه دارند. در فرآیند کسب و کار رقابتی به تنهایی پاسخگوی مسائل پیچیده خدمات مهندسی و مدیریتی مدرن امروزی که بصورت نظام مندتحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و باورهای انسانی را در چرخه حیات نظام های موردتوجه خود لحاظ نمی نمایند نیستند. لذا برای رفع چنین کمبودهایی در قرن حاضر به ویژه طی چند دهه اخیر، رشته جدیدی تحت عنوان مهندسی صنایع با بهره گیری از علوم ریاضی، فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی وفنون مهندسی بوجود آمده است. با توجه به مراتب فوق شاید مناسب بود این رشته با عنوان مهندسی مدیریت معرفی می شد، چرا که کاربردهای آن محدود به صنعت نیست و هر موسسه انتفاعی و غیرانتفاعی با جنبه صنعتی یا خدماتی می تواند از فنون مهندسی صنایع بهره گیرد. مبحث صرف منابع و حصول حد اکثر نتیجه از منابع مصرفی چیزی نیست که منحصر به صنعت یا بنگاه خاصی باشد و امروزه با توجه به کمبود ارتقاع سطح بهره وری امری ضروری و حیاتی محسوب می شود که نشانگر بستر گسترده برای فعالیت های مهندسی صنایع نفتی می شود . مهندسی صنایع در حرفه ها و مشاغلی همچون، بانکداری، خدمات مشاوره ای، صنعت بیمه، شرکت های هواپیمایی، کشتیرانی، بیمارستان ها، کارخانجات، کشت و صنعت، خدمات شهری، استادیوم های ورزشی و یا هر مکان دیگری که نیاز به برنامه ریزی، هدایت و مدیریت و ارتقا بهره وری می باشد کاربرد دارد. برخی از زمینه های کاری مشخص مهندسی صنایع در بازار کسب و کار عبارتند از: نظام های تولیدی،برنامه ریزی راهبردی و عملیاتی سازمان،مهندسی لجستیک،مدیریت تولید، مدیریت مهندسی،مهندسی نظام های کیفیت،مدریت پروژه، مهندسی نظام های بهره وری، طراحی فرآیندها وساختارهای سازمانی، مهندسی مالی و مهندسی ارزش.

سایر کارشناسان مهندسی با گستردگی و تنوع کاری بیشتری با مسایل میدان اجرا همراهی می کند. از یکسو تمرکز تخصصی بر مبانی مهندسی و فنآوری داشته، و از سویی بر روش های علمی افزایش بهره وری وکارآیی و تغییر درفنآوری نظام های خدماتی و تولیدی با استفاده از ابزارهای مدل سازی، بهینه سازی و شبیه سازی تسلط دارد. ویژگی بین رشته ای وتنوع توانایی های این رشته مهندسی که بطور روزافزونی مطلوبیت تخصصی می یابد سبب شده، ظرف سال های اخیر این رشته جایگاه اجتماعی خویش را از منظر علاقمندان ورود به دانشگاه های ایران ، از رتبه نهم، به اول و دوم بدل نماید. این حسن استقبال سبب ورود علایق، ظرایف وتوانایی هایی به این رشته شده که، به شدت باعث توسعه و تحول در آن شده است. در دنیا در حال حاضر فرآیند مشابهی در مورد این رشته در حال رخ دادن است ، به نوعی که می توان سه نوع برخورد اجتماعی متفاوت نسبت به این رشته را مشاهده نمود:

۱٫کاملا سنتی وصرفا در حوزه کارسنجی وبهینه سازی تلاش ها،

۲٫متکی به حوزه های ایجاد بهبود با زدودن نارسایی ها، واستفاده هوشمندانه از امکانات،
۳٫درراستای استفاده از ابزارهای تحلیلی برای دست یابی به قابلیت اطمینان بالاتر.

تحصیل کرده ایرانی این رشته همچون دیگر نقاط دنیا که از توانمندی صنعتی بالاتری برخوردار هستند، به توانایی هایی چون طرح وبرنامه ریزی سخت افزاری ونرم افزاری خرد وکلان امکانات و تجهیزات، ایجاد و هدایت سیستم های کنترل و تضمین، کنترل پروژه، موجودی و مسایل مالی ، مکانیزم های سنجش کار و زمان، پژوهش های مختلف عملیاتی مجهز است.

از مسایل جزء دنیای اجراء نظیر تخصیص و تقسیم کار روزانه افراد، ماشین آلات و تجهیزات و بهبود روش گرفته، تا بازسازی نظام های موجود، ایجاد نظام های اطلاعاتی برای تصمیم گیری های مدیریت، ابعاد اقتصادی و استفاده از ابزارهای ریاضی برای تسهیل در تصمیم گیری ها در حوزه تلاش های این کارشناس قرار می گیرند. او علاوه براینکه در بخش های صنعتی در حرفه خویش فعال است، بسته به طبیعت حرفه ای در اکثر رشته های اجرایی غیرصنعتی نقش های محوله را به نحو موثری ایفا می کند.

چه کسانی جذب این رشته می شوند:

• آنانی که از دبیرستان با گرایش ریاضی فیزیک به دانشگاه آمده ویا در دیسیپلین های مختلف دانشگاهی خاصه مهندسی درحال تحصیل بوده، و تمایل دارند از ارجهیت های مهندسی صنایع استفاده کنند و تغییر گرایش تحصیلی می دهند.

• کسانی که، تمایل دارند با توانایی های ریاضی گونه خویش، ارتباط بهینه ای بین اجزاء نهادها، نظام ها و امکانات پدید آورند.

• آنان که به برنامه ریزی و هدایت موثر امکانات اندیشیده و نظام مند هستند.

• آنها که تمایل دارند با ایجاد فضایی بشاش و دلنشین از وقت و انرژی انسان ها با روحیه ای بسیار مطلوب و ثمر بخش بهره گرفته شود.

• آنانی که ذوق هنری داشته و نیز تمایلات فنی در طراحی و ساخت و ساز امکانات، تجهیزات و نظام ها را دارند.

• کسانی که علایقفی در خلق و بروز ابتکار در حوزه های کاربردی دارند.

• آنها که به ایجاد امنیت می اندیشند و راهکار برای مقابله با ریسک های گوناگون را دوست دارند.

• آنها که ریاضی را دوست دارند، با فن و حرفه عجین اند، کامپیوتر را بخشی از زندگی روزمره خود می دانند، با انسانها رابطه ای دوستانه می توانند برقرار کنند، ابعاد مدیریتی را دوست دارند، اهل نوآوری و ارایه اندیشه های جدید هستند.

ابعاد محوری مورد انتظار از متخصص مهندس صنایع:

۱٫مهارت ها و فنون مهندسی صنایع نقش حیاتی در هر فرآیند بازسازی اقتصادی و اجتماعی دارد را به خدمت گیرد.

۲٫طیف قابل ملاحظه ای از بهبود در بهره گیری از منابع مالی ، انسانی، زمانی، و معنوی در دسترس با استفاده از ابزارهای علمی مدل سازی و شبیه سازی را تحقق دهد.

۳٫توانایی تدارک سطح هرچه بالاتری از رضایت از خدمات برای مشتریان در حرفه های گوناگون ایجاد کند.

۴٫تغییر در میزان راندمان فعالیت های در حال انجام در سطح کارگاه های اجرایی گوناگون پدید آورد،
۵٫ بهبود در شرایط عرضه خدمات و ایجاد رفاه بیشتر با ایجاد ارزش افزوده در فعالیت ها و رفع تنگناها و نارسایی ها ایجاد کند.

۶٫ بهره گیری از فنون بسیار مقدماتی اندازه گیری کار و زمان و روش سنجی تا گونه های بسیار پیشرفته و مدرن مدیریتی توسط کارکنان مدیریت در سطوح مختلف را در دستور کار خود داشته باشد.

۷٫ ایجاد راهکار در مقابل فشارهای تحمیلی از سوی بازار برای افزایش دادن توانایی های بازار کار در مقابل رقابت های گوناگون روی در روی، شناسایی تقاضاهای جدید و فزاینده مشتری در دستور کار او باشد.

۸٫ اخذ تدابیر متنوع برای ایجاد رضایت، خشنودی و وفاداری در مشتریان گوناگون در حوزه های مختلف ارایه تولید و خدمات در حیطه تلاش های او باشد.

۹٫ فنون کاهش دادن قیمت ها ضمن حفظ کیفیت و نیز ترجمه کیفیت های جدید مورد انتظار ولی پنهان از سوی مشتریان را به خدمت گیرد.
۱۰٫ زمان های کوتاه تر تحویل کالا و خدمات را به اشکال مختلف محقق سازد،

۱۱٫ توانایی به خدمت گیری فناوری های جدید روباتیک، طراحی و تولید توسط کامپیوتر، شناسایی خودکار، انبارداری و هدایت خودکار امکانات و تجهیزات در خدمت او باشد.

اصول فکری مهندسی صنایع:

اساس مهندسی در هر گرایشی با طراحی مبتنی بر اندازه‌گیری ، محاسبه و تحلیل با استفاده از علوم ریاضی و تجربی شکل میگیرد . بدین‌سبب حرفه مهندسی دیدی کاملا فنی و ماشینی دارد که موجب محدودیت دیدگاه در ابعاد خاص شده و برخی موضوعات مانند یافتن بهترین روشهای مدیریتی و ارتباطات انسانی در دیدگاه محض مهندسی نادیده گرفته میشوند . گفته‌ایم که مهندسی صنایع با در برداشتن نگرش سیستماتیک و فراگیر ارتباط تخصصهای مختلف و نهاد مدیریت سازمان را ایجاد نموده و امور برنامه‌ریزی ، سازماندهی ، هدایت و نظارت بر امور اجرایی با هماهنگی بیشتری دنبال میگردد . این نگرش استمرار همان سیر تفکر تیلور و هم‌عصران وی میباشد که با تلاش تک‌تک آنان مجموعه اصول و نگرشهای مدیریت علمی موجودیت یافت . مدیریت علمی همان نگرش سنتی مهندسی صنایع است . با پیشرفت مدیریت علمی ، مهندسی صنایع با تفکری بر مبنای علوم ریاضی ، فیزیکی ، اجتماعی و اقتصادی در عرصه صنعت و خدمات ظهور کرد که به معنی ایجاد یک تفکر فراگیر و سیستماتیک بود . نگاه مهندسی صنایع به مسائل از زوایا و دیدگاههای مختلف همانند توجه به خروجی و محصول سیستم ، توجه به مشتری و یا نگرش به بهره‌وری سازمان قابل طرح و پیگیری میباشد که بر مبنای اصول فکری تقریبا یکسانی دنبال میگردد . حال می‌خواهیم ببینیم اصول فکری مهندسی صنایع بر چه عواملی استوار است :

۱ – خلاقیت

فعالیت اصلی هر مهندس صنایع ارائه طرح برای بهبود سیستمهای جاری و یا طرحی جدید میباشد که این نیازمند خلاقیت و نوع‌آوری جهت حصول به طرحهای نو و بدیع می‌باشد . برخورداری از خلاقیت و ابتکار این امکان را به مهندسین صنایع می‌دهد که به تعمیق دانش خود پرداخته و فرصتی فراهم میشود تا ایده‌های جدید و خلاق مطرح گردند.

۲ – تفکر فراگیر

نگرش سیستماتیک و فراگیر برجسته‌ترین خصوصیت مهندسی صنایع است و اطلاق مهندسی صنایع و سیستمها به این رشته بی ارتباط با این نگرش نیست . نگرش فراگیر موجب میشود مسائل از کل به جز و تعامل اجزا با هم مورد بررسی دقیق قرار گرفته و مدل کاملی از سیستمهای مورد نظر تهیه و مسائل مورد نظر آن به بهترین شکل طرح و بررسی گردد.

۳ – رهبری گروه

هر سیستم طرح‌ریزی شده اگر بدرستی اجرا نشود منتج به نتیجه نخواهد گردید و بنابراین حسن اجرای سیستم طراحی شده یک ضرورت مهم تلقی میشود . آشنایی با کلیت سیستم مورد نظر و نقش اجزا در کارکرد صحیح آن این امکان را فراهم می‌آورد تا هدایت و رهبری گروه کاری مجری سیستم با انگیزه بیشتری دنبال گردد ؛ در واقع علاوه بر طراحی سیستم ، مهندسی صنایع سیستمهای پیاده‌سازی و اجرا را نیز پی‌ریزی نموده و نقش رهبری گروههای کاری را موثرتر دنبال می‌نماید .

۴ – مدیریت زمان

انجام کار بدون توجه به ظرف زمانی و تحویل به موقع خروجی مورد نظر سیستم ، ارزش زیادی نمیتواند داشته باشد . امروزه اهمیت زمان و فرصتهای آن با توجه به عرصه تنگاتنگ رقابت اقتصادی برای همگان مبرهن و بدیهیست . در این خصوص مهندسی صنایع با درک موضوع ، تکنیکهایی را بکار میگیرد که عامل زمان اجرای اجزای کاری را در تمامی فرایندها مورد توجه قرار می‌دهد .

۵ – ارتقا بهره‌وری و بهبود مستمر

اعتقاد به ارتقا بهرهوری و بهبود مستمر یک اصل با ارزش در مهندسی صنایع به‌شمار می‌آید . اکتفا به وضعیت فعلی جز در جا زدن نتیجه دیگری نخواهد داشت ؛ لذا مهندسی صنایع با پذیرش این مطلب که سطح دانش و مهارتها یک مقوله نسبی است ، سعی در افزایش بهره‌وری و بهبود وضعیت کاری نموده و تلاش می‌نماید امور کاری مداوما اثربخشتر و کاراتر گردند . نگرش بهبود مستمر این امکان را میدهد که هر روز به فکر ارتقایی هر چند جزئی باشیم .

۶ – یادگیری

یادگیری فرایندیست که نمی‌توان بر آن حد و مرزی تعیین نمود . مهندسی صنایع به منظور مطالعه و پیگیری مسائل همواره بر این نکته توجه دارد که هر مورد را ، منحصر به فرد بررسی نماید و جهت شناخت آن فرض بر این است که از تصورات ذهنی دوری نموده و سعی بر کشف واقعیتهای حاکم بر اجزا و کل سیستم می‌باشد . لذا عدم وجود تعصب خاص به ماهیت فنی امور موجب می‌گردد تا ذهنیت کنجکاو برای کشف حقایق نهفته در پدیده‌ها تقویت شود ، مهندسی صنایع با ذهنی بسته و خموده به‌سختی می‌تواند راه‌حلهای ابتکاری و راهگشا برای مسائل موردنظر ارائه نماید.

نقش متمایز مهندسی صنایع در ایران کنونی:‌

عواملی وجود دارند که نقشهای جدیدی برای مهندسی صنایع در ایران امروز موجب می‌شوند .

در کشور ما حیطه فعالیت و مسولیت بسیاری از مهندسین فراتر از چارچوب وظایفی است که به طور متداول در سایر کشورها برای آنان ترسیم گردیده ؛ مدیریت سطوح بالا و میانی بسیاری از کارخانجات و صنایع و همچنین بسیاری از سازمانهای بزرگ خدماتی ، بازرگانی و حتی فرهنگی به مهندسین محول شده است ، درحالیکه در سایر نقاط دنیا این‌گونه مسولیتها عموما به مدیران حرفه‌ای که تحصیلات ویژه مدیریت دارند واگذار می‌گردد . در آمریکا و در طی چند دهه اخیر واگذاری مدیریت رده‌بالا به مدیران مالی و حقوقی روندی صعودی داشته است . اما دلایل وجود این نقص در کشور ما چیست ؟ شاید بتوان به طور اجمال در دو بعد ذیل به این دلایل پاسخ داد :

الف – با توجه به وضعیت موجود ایران ، مهندسین بیشترین قابلیت را برای مدیریت کارا و موثر از خود نشان داده‌اند که خود معلول عواملی می‌باشد از قبیل آنکه دانشجویانی که رتبه‌های بهتری حاصل نموده‌اند ترجیح می‌دهند تا در رشته‌های مهندسی تحصیل نمایند ؛ لازم به ذکر است که این پدیده ، خود معلول ساختار نامناسب آموزشی کشورمان می‌باشد که در نتیجه آن به رشته‌های پراهمیتی چون مدیریت ، اقبال کمتری می‌شود .

ب- در اکثر موارد ، تکنولوژی از خارج کشور خریداری می‌شود و این موجب می‌گردد تا نقش واقعی مهندسین کمی تحت‌تاثیر قرار گیرد . به دلیل محدودیت امکانات ، نیروی مهندسین عمدتا در جهت توسعه و طراحی تکنولوژی مصرف نگردیده است و این موضوع نیز عاملی بوده تا خلاقیت آنان درجهت حل مشکلات و تصمیم‌گیریهای استراتژیک و عملیاتی و سیاست‌گذاریهای مدیریتی به کار گرفته شود . اگرچه مهندسین جوان این نوع مسائل را پیش‌پاافتاده تلقی می‌نمایند و انتظار دارند تا از تخصص خود در جهت حل مسائل پیچیده زمینه کاری خود استفاده نمایند اما پس از مدتی اهمیت و همچنین پیچیدگی اینگونه تصمیم‌گیریها را درک می‌نمایند و با توجه به زمینه‌های فکری و تجربیات کافی که در زمینه تحلیل مسائل ریاضی دارند ، راه‌حلهای مناسبی نیز برای این امور پیدا می‌کنند ، اگر چه روشهای تصمیم‌گیری و برخورد با این مسائل را نیاموخته‌اند .

در این رابطه جایگاه مهندسی صنایع با دیگران متفاوت است . در حل مسائل و تصمیم‌گیریهای یک کارخانه ، مهندسین صنایع نه‌تنها آموزشهای مناسب دیده‌اند ، بلکه با مفاهیم برنامه‌ریزی و بهینه‌سازی سیستمها نیز آشنایی کامل دارند لذا روشهای برخورد با آنها را تا حد زیادی می‌دانند ، درحالیکه سایر مهندسین تنها از اطلاعات عمومی و روشهای کلی تجزیه‌و‌تحلیل استفاده می‌نمایند .

از سوی دیگر ، با تغییر حرکت اقتصادی کشور در جهت اقتصاد غیرمتمرکز آزاد ، نقش مهندسین صنایع بسیار حساستر گردید . پیش از آن ، با توجه به قیمت ارز و یارانه سنگینی که دولت در اختیار کارخانجات می‌نهاد و همچنین کمبود کالا و عدم وجود رقابت ، مساله کارایی و کیفیت نمی‌توانست مطرح باشد و لذا مهمترین عامل موفقیت یک کارخانه بستگی به سهمیه ارزی داشت که از دولت دریافت می‌نمود . با تغییر شرایط اقتصادی و حذف یا کاهش یارانه ، مشکلات جدید صنایع جلوه‌گر شدند . بسیاری از صنایع قادر نیستند محصولات خود را به فروش برسانند و برخی حتی از ادامه حیات خود اطمینان ندارند . تقریبا تمامی صنایع راه نجات خود را در بازسازی ماشین‌آلات و تجهیزات می‌دانند و این درحالیست که امکان چنین سرمایه‌گذاری سنگینی در همه موارد وجود ندارد و از سوی دیگر نیز ضریب بهره دستگاههای موجود پایین است . اگرچه خرید برخی ماشین‌آلات برای واحدها ضروریست اما هدف مسلم صنایع ما بایستی افزایش کارایی و بالابردن بهره‌وری امکانات موجود باشد و بی‌شک محور چنین سیاستی مهندسین صنایع خواهند بود . بدین‌منظور لازم است ابتدا با طراحی و ایجاد سیستمهای اطلاعاتی مشکلات را شناسایی نمود و سپس به برنامه‌ریزی در جهت افزایش کارایی و ارتقای کیفیت پرداخت . ورود تکنولوژی خارجی نقطه ضعف نیست به شرط آنکه پس از خرید درمورد روشهای تولید و کارایی آنها در داخل کشور فعال بود و این از وظایف خطیر مهندسی صنایع در ایران می‌باشد .

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌

دروس‌ مشترک‌ در‌ گرایش‌های‌ مختلف‌ مهندسی‌ صنایع‌:

ریاضی‌، معادلات‌دیفرانسیل‌، برنامه‌نویسی‌ کامپیوتر، محاسبات‌ عددی‌، فیزیک‌ ، شیمی‌ عمومی‌ ، مبانی‌ مهندسی‌ برق‌ ، اقتصاد مهندسی‌، نقشه‌کشی‌ صنعتی‌ ، استاتیک‌، مقاومت‌ مصالح‌، علم‌ مواد، اقتصاد عمومی‌ ، اصول‌ حسابداری‌ و هزینه‌یابی‌، ارزیابی‌ کار و زمان‌، طرح‌ریزی‌ واحدهای‌ صنعتی‌، برنامه‌ریزی‌ و کنترل‌ تولید، موجودی‌ها‌ ، کنترل‌ پروژه‌، کنترل‌ کیفیت‌ آماری‌، تحقیق‌ در عملیات‌ ، روش‌های‌ تولید ، تئوری‌ احتمالات‌ و کاربردهای‌ آن‌، آمار مهندسی‌، آزمایشگاه‌ اندازه‌گیری‌ دقیق‌، کارگاه‌ ماشین‌ابزار ، کارگاه‌ عمومی‌ جوش‌، کارگاه‌ ریخته‌گری‌.

 گرایش‌ برنامه‌ریزی‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها

گرایش‌ برنامه‌ریزی‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها تا حدودی‌ جنبه‌ نرم‌افزاری‌ دارد و بیشتر به‌ ارائه‌ راهکار سیستماتیک‌ می‌پردازد. در واقع‌ هدف‌ این‌ گرایش‌ تربیت‌ کارشناسانی‌ است‌ که‌ بتوانند با بهره‌گیری‌ از روش‌های‌ جدید و سیستماتیک‌ و مدل‌های‌ ریاضی‌ مسائل‌ واحدهای‌ صنعتی‌ بزرگ‌ را تجزیه‌ و تحلیل‌ نموده‌ و بیشترین‌ رهنمودها را برای‌ استفاده‌ از منابع‌ موجود در عملکرد اجزاء تشکیل‌ سیستم‌ ارائه‌ بدهند.

دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ برنامه‌ریزی‌ و تحلیل‌ سیستم‌‌ها:

زبان‌ تخصصی‌، برنامه‌ریزی‌ حمل‌ و نقل‌، اصول‌ شبیه‌سازی‌، تحلیل‌ سیستم‌ها، کاربرد کامپیوتر در مهندسی‌ صنایع‌، پروژه‌ پایانی‌، اصول‌ مدیریت‌ و تئوری‌ سازمان‌، کارآموزی‌، سیستم‌های‌ اطلاعاتی‌ و کنترل‌ مدیریت‌ .

گرایش‌ تکنولوژی‌ صنعتی‌

گرایش‌ تکنولوژی‌ صنعتی‌ نسبت‌ به‌ گرایش‌های‌ تولید صنعتی‌ و تحلیل‌ سیستم‌ها فنی‌تر بوده‌ و به‌ مهندسی‌ مکانیک‌ نزدیک‌تر می‌باشد. هدف‌ این‌ گرایش‌ تربیت‌ تکنولوژیست‌های‌ کارخانه‌ است‌.

دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ تکنولوژی‌ صنعتی‌:

ماشین‌های‌ افزار ، قید و بندها (جیک‌ و فیکسچر)، طراحی‌ قالب‌ ، کنترل‌ عددی‌، مونتاژ مکانیکی‌، عملیات‌ حرارتی‌، زبان‌ تخصصی‌، پروژه‌.

 گرایش‌ ایمنی

‌صنعتی گرایش‌ ایمنی‌ صنعتی‌ به‌ مسائل‌ مشکل‌ساز در صنعت‌ از لحاظ‌ ایمنی‌ می‌پردازد؛ یعنی تلاش می‌کند تا با اجرای دستورالعمل‌ها از خطرات احتمالی جلوگیری کند و در صورت بروز مشکل یا خطری، راهی برای رفع آن پیدا نماید. از جمله‌ این‌ مسائل‌ می‌توان‌ به‌ کوره‌ها یا آلودگی‌ هوا اشاره‌ نمود.

دروس‌ تخصصی‌ گرایش‌ ایمنی‌:

ایمنی‌ در برق‌، اعلام‌ و اطفاء حریق‌، دیگ‌ها و ظروف‌ تحت‌ فشار، عوامل‌ شیمیایی‌ محیط‌ کار، عوامل فیزیکی محیط کار، حفاظت‌ صنعتی‌ (ایمنی‌ صنعتی‌)، مهندسی‌ احتراق‌، گازرسانی‌.

معرفی رشته شیمی محض+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی شیمی محض:

همانطور که در بخش رشته شیمی بیان شد، شیمی مطالعه ساختار، خواص، ترکیبات و تغییر شکل مواد است. این علم به عناصر شیمیایی و ترکیبات شیمیایی که شامل اتم ها، مولکول ها و برهم‌کنش میان آنهاست.ارتباط دارد، این علم قدمتی طولانی دارد و همیشه در زندگی انسان ها مورد توجه بوده است.

رشته شیمی در سطح کارشناسی به بررسی‌ و مطالعه‌ اجمالی‌ ترکیب‌، ساختار و ویژگی‌های‌ ماده‌ و همچنین‌ کنترل‌ آزمایشگاهی‌ فرآیندهای‌ شیمیایی‌ می‌پردازد.

در واقع رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو بخش‌ علم‌ شیمی‌ و صنایع‌ شیمی‌ است‌ که‌ علم‌ شیمی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از علوم‌ پایه‌ زیربنای‌ علوم‌ مختلفی‌ همچون‌ بیولوژی‌، بیوتکنولوژی‌، پزشکی‌، دندانپزشکی‌، داروسازی‌ و رشته‌های‌ متعدد مهندسی‌ است‌. اما صنایع‌ شیمیایی‌ عبارت‌ است‌ از صنایعی‌ که‌ در آنها واکنش‌ شیمیایی‌ انجام‌ می‌گیرد؛ یعنی‌ اقسام‌ مواد اولیه‌ تبدیل‌ به‌ محصولات‌ جدید می‌گردد که‌ خواص‌ این‌ محصولات‌ تا حدودی‌ با مواد اولیه‌ متفاوت‌ است‌

گرایش محض :

در گرایش محض مبنای کار، علم شیمی است و دانشجو درباره چهار گرایش اصلی علم شیمی که عبارتنداز : شیمی آلی ، معدنی ، تجزیه و شیمی فیزیک، دروسی را مطالعه می‌کند. تفاوت این گرایش با شیمی کاربردی نیز در همین است چرا که در شیمی کاربردی، دروس پایه شیمی کمتر مطالعه می‌شود و دانشجو یکسری از دروس مربوط به مهندسی شیمی مثل اصول صنایع شیمیایی و تصفیه آب و فاضلاب و … را می‌گذراند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: سرفصل دروس و تعداد واحدهای رشته شیمی محض و دانشگاه های دارای رشته مذکور، معرفی رشته های ارشد و دکتری شیمی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سر فصل دروس شیمی محض و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۳۷ واحد
دروس عمومی: ۲۰ واحد
دروس پایه: ۲۶ واحد
دروس الزامی مشترک : ۵۹ واحد
دروس الزامی اختصاصی : ۱۷ واحد
دروس اختیاری : ۱۵ واحد
نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.
دروس عمومی شیمی محض

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه شیمی محض

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱و۲ ۸ فیزیک پایه  ۱و۲ ۸
آزمایشگاه فیزیک پایه ۱و۲ ۲ شیمی عمومی ۱و۲ ۶
آزمایشگاه شیمی عمومی ۱و۲ ۲

 

دروس الزامی مشترک شیمی محض
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
معادلات دیفرانسیل ۳ آزمایشگاه شیمی فیزیک ۱ ۱
شیمی آلی ۱ ۳ شیمی فیزیک ۲ ۳
آزمایشگاه شیمی آلی ۱ ۱ آزمایشگاه شیمی فیزیک ۲ ۱
شیمی آلی ۲ ۳ شیمی معدنی ۱ ۳
آزمایشگاه شیمی آلی ۲ ۱ آزمایشگاه شیمی معدنی ۱ ۱
شیمی آلی ۳ ۳ شیمی معدنی ۲ ۴
شیمی تجزیه ۱ ۳ آزمایشگاه شیمی معدنی ۲ ۱
آزمایشگاه شیمی تجزیه ۱ ۱ زبان تخصصی شیمی ۲
شیمی تجزیه ۲ ۲ کاربرد طیف سنجی در شیمی آلی ۲
آزمایشگاه شیمی تجزیه ۲ ۲ مبانی شیمی کوانتومی ۳
شیمی تجزیه دستگاهی ۳ مبانی کامپیوتر و برنامه نویسی ۴
آزمایشگاه شیمی تجزیه دستگاهی ۲ روش استفاده از متون علمی شیمی ۱
شیمی فیزیک ۱ ۳ جمع ۵۹
طیف سنجی مولکولی ۳

 

دروس اختصاصی الزامی شیمی محض
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
اصول صنایع شیمیایی ۳ گرافیک و نقشه خوانی ۱
شیمی آلی فلزی ۳ شیمی فیزیک آلی ۳
مبانی شیمی کوانتومی ۳ طیف سنجی ملکولی ۳
کارگاه یا شیشه گری ۱ جمع ۱۷

 

دروس اختیاری شیمی محض
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
شیمی دارویی ۳ آنالیز عددی ۲
شیمی سطح و حالت جامد ۳ شیمی هسته ای ۳
نظریه گروه در شیمی ۳ اصول بیوشیمی ۳
تجزیه نمونه های حقیقی ۳ تمرین پژوهش ۳
شیمی محیط زیست ۲ سمینار موضوع روز ۱
سنتز مواد آلی ۳ جمع ۳۱
آزمایشگاه سنتز مواد آلی ۲
  • دانشجویان می توانند ۱۵ واحد از دروس فوق را انتخاب کنند.

 

دانشگاه هایی که در رشته شیمی محض پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه اراک دانشگاه ارومیه
دانشگاه ایلام دانشگاه الزهرا دانشگاه اصفهان
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند دانشگاه بین المللی امام خمینی
دانشگاه تبریز دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه تهران
دانشگاه جیرفت دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه خوارزمی دانشگاه دامغان دانشگاه رازی
دانشگاه زابل دانشگاه زنجان دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شاهرود دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه شهید چمران دانشگاه شهید مدنی دانشگاه شیراز
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه فردوسی دانشگاه کاشان
دانشگاه کردستان دانشگاه گیلان دانشگاه لرستان
دانشگاه مازندران دانشگاه مراغه دانشگاه هرمزگان
دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد  دانشکده کشاورزی و دامپروری تربت جام
مرکز آموزش عالی استهبان دانشگاه شاهرود

دانشگاه هایی که در رشته شیمی محض پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه اراک دانشگاه ارومیه
دانشگاه ایلام دانشگاه الزهرا دانشگاه اصفهان
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند دانشگاه بین المللی امام خمینی
دانشگاه تبریز دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه تهران
دانشگاه جیرفت دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه خوارزمی دانشگاه دامغان دانشگاه رازی
دانشگاه زابل دانشگاه زنجان دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شاهرود دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه شهید چمران دانشگاه شهید مدنی دانشگاه شیراز
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه فردوسی دانشگاه کاشان
دانشگاه کردستان دانشگاه گیلان دانشگاه لرستان
دانشگاه مازندران دانشگاه مراغه دانشگاه هرمزگان
دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد  دانشکده کشاورزی و دامپروری تربت جام
مرکز آموزش عالی استهبان

دانشگاه هایی که در رشته شیمی محض پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه اراک دانشگاه ارومیه
دانشگاه ایلام دانشگاه الزهرا دانشگاه اصفهان
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند دانشگاه بین المللی امام خمینی
دانشگاه تبریز مرکز آموزش عالی استهبان دانشگاه تهران
دانشگاه جیرفت دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه خوارزمی دانشگاه دامغان دانشگاه رازی
دانشگاه زابل دانشگاه زنجان دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه صنعتی شاهرود دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه شهید چمران دانشگاه شهید مدنی دانشگاه شیراز
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه فردوسی دانشگاه کاشان
دانشگاه کردستان دانشگاه گیلان دانشگاه لرستان
دانشگاه مازندران دانشگاه مراغه دانشگاه هرمزگان
دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد  دانشکده کشاورزی و دامپروری تربت جام

گرایشهای ارشد شیمی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۳):

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی و فناوری اسانس
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی کاربردی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی
  • آموزش شیمی
  • پیشرانه ها
  • شیمی گرایش شیمی پلیمر
  • علوم و تکنولوژی پلیمر
  • شیمی گرایش شیمی دریا
  • شیمی دارویی

گرایشهای دکترای شیمی (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۳):

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • شیمی گرایش شیمی کاربردی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی

توضیحات تکمیلی استاد محمدی دباره ی این رشته:

تمامی دانشگاه های ازاد /غیرانتفاعی/پیام نور علاوه بر دانشگاه های دولتی برحسب کد محل دانشگاهی خود پذیرش بدون کنکور این رشته را دارند.

نکته ی دوم و مهم اینست که اخیرا شایعاتی درباره ی انکه کسانی که شیمی و گرایش های ان بخصوص شیمی دارویی و کاربردی را میخوانند میتوانند بعداز مقطع ارشد /دکترا مجوز فعالیت داروخانه بگیرند.باید درهمینجا این را بدانید که چنین باوری غلط محض است و هیچ کسی نمیتواند برای خود به تنهایی مجوز داروخانه بگیرد وحتما وجود وهمکاری یک پزشک داروساز دراین قصیه الزامیست. بنابراین دراین قضیه باچشمانی باز انتخاب کنید چون این رشته جز پرریزش ترین رشته ها (انصراف از دانشگاه )در میاندانشجویان بعداز یک الی دوسال تحصیل دردانشگاه بوده است.

معرفی رشته شیمی فناوری اطلاعات+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی شیمی فناوری اطلاعات:

همانطور که در بخش رشته شیمی بیان شد، شیمی مطالعه ساختار، خواص، ترکیبات و تغییر شکل مواد است. این علم به عناصر شیمیایی و ترکیبات شیمیایی که شامل اتم ها، مولکول ها و برهم‌کنش میان آنهاست.ارتباط دارد، این علم قدمتی طولانی دارد و همیشه در زندگی انسان ها مورد توجه بوده است.

رشته شیمی در سطح کارشناسی به بررسی‌ و مطالعه‌ اجمالی‌ ترکیب‌، ساختار و ویژگی‌های‌ ماده‌ و همچنین‌ کنترل‌ آزمایشگاهی‌ فرآیندهای‌ شیمیایی‌ می‌پردازد. در واقع رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو بخش‌ علم‌ شیمی‌ و صنایع‌ شیمی‌ است‌ که‌ علم‌ شیمی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از علوم‌ پایه‌ زیربنای‌ علوم‌ مختلفی‌ همچون‌ بیولوژی‌، بیوتکنولوژی‌، پزشکی‌، دندانپزشکی‌، داروسازی‌ و رشته‌های‌ متعدد مهندسی‌ است‌. اما صنایع‌ شیمیایی‌ عبارت‌ است‌ از صنایعی‌ که‌ در آنها واکنش‌ شیمیایی‌ انجام‌ می‌گیرد؛ یعنی‌ اقسام‌ مواد اولیه‌ تبدیل‌ به‌ محصولات‌ جدید می‌گردد که‌ خواص‌ این‌ محصولات‌ تا حدودی‌ با مواد اولیه‌ متفاوت‌ است‌.

در ادامه به معرفی رشته شیمی گرایش فناوری اطلاعات می پردازیم :

گرایش فناوری اطلاعات کارشناسی شیمی، رشته ای دو تخصصی و شامل آموزش و تمرین در دو شاخه شیمی و فناوری اطلاعات است. در این دوره دانشجویان روش استفاده از کامپیوتر و برنامه های نرم افزاری را در حل مسایل شیمی یاد می گیرند. آنها با روش کار نرم افزارهای خاص شیمی و بانک اطلاعاتی مخصوص شیمی آشنا شده و توانایی خود را در استفاده و ایجاد نرم افزارهای گرافیک مولکولی و شبیه سازی کامپیوتری افزایش می دهند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته شیمی و فناوری اطلاعات، معرفی رشته های ارشد و دکتری شیمی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سر فصل دروس شیمی و فناوری اطلاعات و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۳۱ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۶ واحد
دروس الزامی مشترک (شیمی) : ۵۹ واحد
دروس الزامی اختصاصی (فناوری اطلاعات) : ۱۸ واحد
دروس اختیاری (فناوری اطلاعات و شیمی) : ۹ واحد

 

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دروس عمومی شیمی فناوری اطلاعات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه شیمی فناوری اطلاعات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱و۲ ۸ فیزیک پایه ۱و۲ ۸
آزمایشگاه فیزیک پایه ۱و۲ ۲ شیمی عمومی ۱و۲ ۶
آزمایشگاه شیمی عمومی ۱و۲ ۲

 

دروس الزامی مشترک شیمی فناوری اطلاعات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
معادلات دیفرانسیل ۳ شیمی آلی ۱و۲و۳ ۹
آزمایشگاه شیمی آلی ۱و۲ ۲ شیمی تجزیه ۱ و آزمایشگاه ۴
شیمی تجزیه ۲ و آزمایشگاه ۴ شیمی تجزیه دانشگاهی ۳
آزمایشگاه شیمی تجزیه دانشگاهی ۲ شیمی فیزیک ۱ و آزمایشگاه ۴
شیمی فیزیک ۲ و آزمایشگاه ۴ شیمی معدنی ۱ و آزمایشگاه ۴
شیمی معدنی ۲ و آزمایشگاه ۴ زبان تخصصی شیمی ۲
کاربرد طیف سنجی در شیمی آلی ۲ مبانی شیمی کوانتومی ۳
مبانی کامپیوتر و برنامه نویسی ۴ روش استفاده از متون علمی شیمی ۱
طیف سنجی مولکولی ۳

دروس الزامی اختصاصی شیمی فناوری اطلاعات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مبانی فناوری اطلاعات ۳ آشنایی با نرم افزارهای شیمی ۳
مفاهیم شبکه های کامپیوتری ۳ اصول طراحی پایگاه داده ها ۳
محیط های چند رسانه ای ۳ تجارت الکترونیک ۳

 

دروس اختیاری شیمی فناوری اطلاعات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
شیمی آلی فلزی ۳ شیمی فیزیک آلی ۳
ساختمان داده ها ۳ سیستم عامل ۲
طراحی وب ۳ اصول طراحی نرم افزار ۱ ۳
مهندسی فناوری اطلاعات ۳ شبیه سازی کامپیوتری ۲
روش تحقیق وگزارش نویسی ۲ گرافیک کامپیوتری ۳
اصول طراحی نرم افزار ۲ ۳ مدیریت پروژه های نرم افزاری ۳
اصول طراحی واسط کاربر ۳
  • دانشجویان باید حداقل ۶ واحد از دروس مربوط به کامپیوتر را انتخاب کنند.

دانشگاه هایی که در رشته شیمی فناوری اطلاعات پذیرش دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی دانشگاه یزد
دانشگاه دامغان

 

دانشگاه هایی که در رشته شیمی فناوری اطلاعات پذیرش دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی دانشگاه یزد
دانشگاه دامغان

گرایشهای ارشد شیمی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۳) :

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی و فناوری اسانس
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی کاربردی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی
  • آموزش شیمی
  • پیشرانه ها
  • شیمی گرایش شیمی پلیمر
  • علوم و تکنولوژی پلیمر
  • شیمی گرایش شیمی دریا
  • شیمی دارویی

 

گرایشهای دکترای شیمی (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۳):

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • شیمی گرایش شیمی کاربردی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی
  • توضیحات تکمیلی استاد محمدی دباره ی این رشته:تمامی دانشگاه های ازاد /غیرانتفاعی/پیام نور علاوه بر دانشگاه های دولتی برحسب کد محل دانشگاهی خود پذیرش بدون کنکور این رشته را دارند.

    نکته ی دوم و مهم اینست که اخیرا شایعاتی درباره ی انکه کسانی که شیمی و گرایش های ان بخصوص شیمی دارویی و کاربردی را میخوانند میتوانند بعداز مقطع ارشد /دکترا مجوز فعالیت داروخانه بگیرند.باید درهمینجا این را بدانید که چنین باوری غلط محض است و هیچ کسی نمیتواند برای خود به تنهایی مجوز داروخانه بگیرد وحتما وجود وهمکاری یک پزشک داروساز دراین قصیه الزامیست. بنابراین دراین قضیه باچشمانی باز انتخاب کنید چون این رشته جز پرریزش ترین رشته ها (انصراف از دانشگاه )در میاندانشجویان بعداز یک الی دوسال تحصیل دردانشگاه بوده است.

معرفی رشته شیمی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی شیمی:

شیمی مطالعه ساختار، خواص، ترکیبات و تغییر شکل مواد است. این علم به عناصر شیمیایی و ترکیبات شیمیایی که شامل اتم ها، مولکول ها و برهم‌کنش میان آنهاست.ارتباط دارد، این علم قدمتی طولانی دارد و همیشه در زندگی انسان ها مورد توجه بوده است.

رشته شیمی در سطح کارشناسی به بررسی‌ و مطالعه‌ اجمالی‌ ترکیب‌، ساختار و ویژگی‌های‌ ماده‌ و همچنین‌ کنترل‌ آزمایشگاهی‌ فرآیندهای‌ شیمیایی‌ می‌پردازد.

در واقع رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو بخش‌ علم‌ شیمی‌ و صنایع‌ شیمی‌ است‌ که‌ علم‌ شیمی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از علوم‌ پایه‌ زیربنای‌ علوم‌ مختلفی‌ همچون‌ بیولوژی‌، بیوتکنولوژی‌، پزشکی‌، دندانپزشکی‌، داروسازی‌ و رشته‌های‌ متعدد مهندسی‌ است‌. اما صنایع‌ شیمیایی‌ عبارت‌ است‌ از صنایعی‌ که‌ در آنها واکنش‌ شیمیایی‌ انجام‌ می‌گیرد؛ یعنی‌ اقسام‌ مواد اولیه‌ تبدیل‌ به‌ محصولات‌ جدید می‌گردد که‌ خواص‌ این‌ محصولات‌ تا حدودی‌ با مواد اولیه‌ متفاوت‌ است‌.
فارغ‌التحصیلان دوره کارشناسی شیمی می‌توانند در زمینه‌های مختلف زیر مسئولیت بر عهده بگیرند :

  • طرح، نظارت و اجرای طرح های تحقیقاتی کوچک و بزرگ شیمیایی در سطوح مختلف کاربردی و علمی محض، در دانشگاه ها، کارخانجات و مراکز تحقیقاتی، به منظور ارتقای کمی و کیفی محصولات مورد نیاز جامعه .
  • ارائه خدمات در آزمایشگاه های کنترل کیفی، پیگیری و ارائه معیارهای استاندارد به منظور افزایش کمیت و کیفیت محصولات تولیدی و همچنین مواد مصرفی کارخانه‌ها و صنایع .
  • ارائه خدمات آموزشی در سطح دانشگاهها، دبیرستانها و موسسات آموزشی.
  • ارائه طرح های پژوهشی به منظور استفاده از منابع اولیه ارزنده موجود در جامعه در جهت افزایش بهره‌وری از آنها و جلوگیری از صادرات بی‌رویه مواد اولیه ارزشمند و تبدیل آنها به محصولات واسطه‌ای که ارزش اقتصادی بالاتری دارند.
  • ارائه خدمات در کارخانجات پتروشیمی، پلاستیک، لاستیک، رنگ و رزین، الیاف، صنایع غذایی، صنایع دارویی، بهداشتی و شوینده‌ها.
  • آمادگی برای ادامه تحصیلات در مقاطع بالاتر برای تامین کادر علمی دانشگاهها و سایر مراکز علمی.
  • کمک به توسعه صنایع دستی که در سطح گسترده‌ای در جامعه پراکنده هستند؛ از جمله ساخت رنگهای بهتر و متنوع‌تر، بخصوص استفاده از رنگهای طبیعی موجود در صنعت فرش.
  • استفاده از گیاهان دارویی فراوان موجود در کشور، به منظور استخراج و شناسایی موارد کاربرد این گیاهان به کمک متخصصان داروساز.

پیشرفت های کشور در زمینه های مختلف از جمله صنایع شیمیایی، پتروشیمی، صنایع دارویی و… در سال های اخیر تا حد زیادی مرهون رشته شیمی و متخصصان  این حوزه می باشند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل:  دانشگاه های دارای رشته شیمی، معرفی رشته های ارشد و دکتری شیمی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 

دانشگاه هایی که در رشته شیمی (بدون گرایش) پذیرش دانشجو دارند
بر اساس دفترچه کنکور ۹۴

دانشگاه صنعتی شریف

گرایشهای ارشد شیمی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۳) :

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی و فناوری اسانس
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی کاربردی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی
  • آموزش شیمی
  • پیشرانه ها
  • شیمی گرایش شیمی پلیمر
  • علوم و تکنولوژی پلیمر
  • شیمی گرایش شیمی دریا
  • شیمی دارویی

گرایشهای دکترای شیمی (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۳):

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • شیمی گرایش شیمی کاربردی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی

توضیحات تکمیلی استاد محمدی دباره ی این رشته:

تمامی دانشگاه های ازاد /غیرانتفاعی/پیام نور علاوه بر دانشگاه های دولتی برحسب کد محل دانشگاهی خود پذیرش بدون کنکور این رشته را دارند.

نکته ی دوم و مهم اینست که اخیرا شایعاتی درباره ی انکه کسانی که شیمی و گرایش های ان بخصوص شیمی دارویی و کاربردی را میخوانند میتوانند بعداز مقطع ارشد /دکترا مجوز فعالیت داروخانه بگیرند.باید درهمینجا این را بدانید که چنین باوری غلط محض است و هیچ کسی نمیتواند برای خود به تنهایی مجوز داروخانه بگیرد وحتما وجود وهمکاری یک پزشک داروساز دراین قصیه الزامیست. بنابراین دراین قضیه باچشمانی باز انتخاب کنید چون این رشته جز پرریزش ترین رشته ها (انصراف از دانشگاه )در میاندانشجویان بعداز یک الی دوسال تحصیل دردانشگاه بوده است.

معرفی رشته شیمی کاربردی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی شیمی کاربردی:

همانطور که در بخش رشته شیمی بیان شد، شیمی مطالعه ساختار، خواص، ترکیبات و تغییر شکل مواد است. این علم به عناصر شیمیایی و ترکیبات شیمیایی که شامل اتم ها، مولکول ها و برهم‌کنش میان آنهاست.ارتباط دارد، این علم قدمتی طولانی دارد و همیشه در زندگی انسان ها مورد توجه بوده است.

رشته شیمی در سطح کارشناسی به بررسی‌ و مطالعه‌ اجمالی‌ ترکیب‌، ساختار و ویژگی‌های‌ ماده‌ و همچنین‌ کنترل‌ آزمایشگاهی‌ فرآیندهای‌ شیمیایی‌ می‌پردازد. در واقع رشته‌ شیمی‌ دارای‌ دو بخش‌ علم‌ شیمی‌ و صنایع‌ شیمی‌ است‌ که‌ علم‌ شیمی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از علوم‌ پایه‌ زیربنای‌ علوم‌ مختلفی‌ همچون‌ بیولوژی‌، بیوتکنولوژی‌، پزشکی‌، دندانپزشکی‌، داروسازی‌ و رشته‌های‌ متعدد مهندسی‌ است‌. اما صنایع‌ شیمیایی‌ عبارت‌ است‌ از صنایعی‌ که‌ در آنها واکنش‌ شیمیایی‌ انجام‌ می‌گیرد؛ یعنی‌ اقسام‌ مواد اولیه‌ تبدیل‌ به‌ محصولات‌ جدید می‌گردد که‌ خواص‌ این‌ محصولات‌ تا حدودی‌ با مواد اولیه‌ متفاوت‌ است‌.

در ادامه به معرفی رشته شیمی گرایش کاربردی می پردازیم :

شیمی کاربردی نگرشی کاربردی به علم شیمی دارد و می‌خواهد از آموخته‌های شیمی در صنعت استفاده کند و به همین دلیل فارغ‌التصیلان این گرایش با مفاهیمی که در صنایع شیمی مطرح است آشنایی بیشتری داشته و بهتر جذب بازار کار می‌شوند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته شیمی کاربردی، معرفی رشته های ارشد و دکتری شیمی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سر فصل دروس شیمی کاربردی و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۳۷ واحد
دروس عمومی: ۲۰ واحد
دروس پایه: ۲۶ واحد
دروس الزامی مشترک : ۵۹ واحد
دروس الزامی اختصاصی : ۱۷ واحد
دروس اختیاری : ۱۵ واحد
نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.
دروس عمومی شیمی کاربردی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه شیمی کاربردی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱و۲ ۸ فیزیک پایه  ۱و۲ ۸
آزمایشگاه فیزیک پایه ۱و۲ ۲ شیمی عمومی ۱و۲ ۶
آزمایشگاه شیمی عمومی ۱و۲ ۲

 

دروس الزامی مشترک شیمی کاربردی
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
معادلات دیفرانسیل ۳ آزمایشگاه شیمی فیزیک ۱ ۱
شیمی آلی ۱ ۳ شیمی فیزیک ۲ ۳
آزمایشگاه شیمی آلی ۱ ۱ آزمایشگاه شیمی فیزیک ۲ ۱
شیمی آلی ۲ ۳ شیمی معدنی ۱ ۳
آزمایشگاه شیمی آلی ۲ ۱ آزمایشگاه شیمی معدنی ۱ ۱
شیمی آلی ۳ ۳ شیمی معدنی ۲ ۴
شیمی تجزیه ۱ ۳ آزمایشگاه شیمی معدنی ۲ ۱
آزمایشگاه شیمی تجزیه ۱ ۱ زبان تخصصی شیمی ۲
شیمی تجزیه ۲ ۲ کاربرد طیف سنجی در شیمی آلی ۲
آزمایشگاه شیمی تجزیه ۲ ۲ مبانی شیمی کوانتومی ۳
شیمی تجزیه دستگاهی ۳ مبانی کامپیوتر و برنامه نویسی ۴
آزمایشگاه شیمی تجزیه دستگاهی ۲ روش استفاده از متون علمی شیمی ۱
شیمی فیزیک ۱ ۳ جمع ۵۹
طیف سنجی مولکولی ۳

 

دروس الزامی اختصاصی شیمی کاربردی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارگاه یا شیشه گری ۱ گرافیک و نقشه خوانی ۱
اصول محاسبات شیمی صنعتی ۳ شیمی صنعتی ۱ ۳
شیمی صنعتی ۲ ۲ آزمایشگاه شیمی صنعتی ۲
اصول تصفیه آب و پساب های صنعتی ۳ خوردگی فلزات ۲
کارآموزی تابستانی، گزارش نویسی و سمینار

 

دروس اختیاری شیمی کاربردی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
الکتروشیمی صنعتی ۳ شیمی و تکنولوژی رنگ ۳
شیمی صنایع معدنی ۳ شیمی و تکنولوژی نفت ۳
شیمی و تکنولوژی مواد غذایی ۳ آزمایشگاه خوردگی فلزات ۱
شیمی و تکنولوژی چرم ۳ مبانی شیمی پلیمر ۴
شیمی و تکنولوژی پلیمر ۲ کاربرد الکترونیک در شیمی ۲
مبانی شیمی کوانتومی ۳ تمرین پژوهش ۳
شیمی محیط زیست ۲

 

دانشگاه هایی که در رشته شیمی کاربردی پذیرش دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه ارومیه دانشگاه اصفهان دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه تبریز دانشگاه تهران دانشگاه خوارزمی
دانشگاه دامغان دانشگاه رازی کرمانشاه دانشگاه زابل
دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شهید باهنر کرمان دانشگاه شهید چمران اهواز دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه قم دانشگاه کاشان
دانشگاه گلستان دانشگاه گیلان دانشگاه مازندران
دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه مراغه دانشگاه ملایر
دانشگاه یاسوج دانشگاه اراک دانشگاه شهید مدنی
دانشگاه فردوسی دانشگاه یزد دانشگاه بیرجند
مجتمع آموزش عالی گناباد دانشگاه الزهرا دانشگاه شهید بهشتی

 

دانشگاه هایی که در رشته شیمی کاربردی پذیرش دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه ارومیه دانشگاه اصفهان دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه تبریز دانشگاه تهران دانشگاه خوارزمی
دانشگاه دامغان دانشگاه رازی کرمانشاه دانشگاه زابل
دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شهید باهنر کرمان دانشگاه شهید چمران اهواز دانشگاه کردستان
دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه قم دانشگاه کاشان
دانشگاه گلستان دانشگاه گیلان دانشگاه مازندران
دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه مراغه دانشگاه ملایر
دانشگاه یاسوج دانشگاه اراک دانشگاه کوثر بجنورد
دانشگاه فردوسی دانشگاه یزد دانشگاه بیرجند
مجتمع آموزش عالی گناباد دانشگاه الزهرا مجتمع آموزش عالی فاطمیه نهاوند

 

دانشگاه هایی که در رشته شیمی کاربردی پذیرش دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه ارومیه دانشگاه اصفهان دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه تبریز دانشگاه تهران دانشگاه خوارزمی
دانشگاه دامغان دانشگاه رازی کرمانشاه دانشگاه زابل
دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شهید باهنر کرمان دانشگاه شهید چمران اهواز دانشگاه کردستان
دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه قم دانشگاه کاشان
دانشگاه گلستان دانشگاه گیلان دانشگاه مازندران
دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه مراغه دانشگاه ملایر
دانشگاه یاسوج دانشگاه اراک دانشگاه ولیعصر
دانشگاه فردوسی دانشگاه یزد دانشگاه بیرجند
مجتمع آموزش عالی گناباد دانشگاه الزهرا مجتمع آموزش عالی فاطمیه نهاوند
دانشگاه جیرفت دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی
دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شهید مدنی دانشگاه صنعتی ارومیه
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه جندی شاپور دانشگاه خاتم الانبیا
دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه لرستان

 گرایشهای ارشد شیمی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵) :

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی کاربردی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی
  • آموزش شیمی
  • پیشرانه ها
  • شیمی گرایش شیمی پلیمر
  • علوم و تکنولوژی پلیمر
  • شیمی گرایش شیمی دریا
  • شیمی دارویی
  • شیمی کاتالیست

 

گرایشهای دکترای شیمی (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵) :

  • شیمی گرایش شیمی فیزیک
  • شیمی گرایش شیمی آلی
  • شیمی گرایش شیمی تجزیه
  • شیمی گرایش شیمی معدنی
  • فیتو شیمی
  • نانو شیمی

نکات تکمیلی

رشته شیمی از جمله رشته‌هایی است که داوطلبان دو گروه آزمایشی علوم ریاضی و علوم تجربی می‌توانند آن را انتخاب کنند. البته مواد امتحانی و ضرایب این رشته در هر گروه آزمایشی متفاوت است و دانشگاه ها نیز برای داوطلبان هر گروه ظرفیت پذیرش ویژه‌ای در نظر گرفته‌اند.

معرفی گرایش‌های مقطع کارشناسی

رشته شیمی در مقطع کارشناسی دارای دو گرایش محض و کاربردی می‌باشد.

محض و کاربردی عنوان گرایش‌های بعضی از رشته‌های دانشگاهی مثل شیمی و ریاضی است اما این دو گرایش چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

در گرایش محض مبنای کار علم شیمی است و دانشجو درباره چهار گرایش اصلی علم شیمی که عبارتنداز : شیمی آلی ، معدنی ، تجزیه و شیمی فیزیک دروسی را مطالعه می‌کند.

اما در شیمی کاربردی ، دروس پایه شیمی کمتر مطالعه می‌شود و دانشجو یکسری از دروس مربوط به مهندسی شیمی مثل اصول صنایع شیمیایی و تصفیه آب و فاضلاب را می‌گذراند.

فارغ‌التحصیل شیمی محض در شروع یک فعالیت صنعتی نقش دارد چرا که او راهکارهای تئوریک ساخت یک ماده را ارائه می‌دهد و سپس یک فارغ‌التحصیل شیمی کاربردی و یا مهندس شیمی طراحی نیمه صنعتی ماده مورد نظر را ارائه می‌دهد.

تفاوت این دو گرایش در نحوه نگرش آنها به علم شیمی است چون شیمی کاربردی نگرشی کاربردی به علم شیمی دارد و می‌خواهد از آموخته‌های شیمی در صنعت استفاده کند و به همین دلیل فارغ‌التحصیلان این گرایش با مفاهیمی که در صنایع شیمی مطرح است آشنایی بیشتری داشته و بهتر جذب بازار کار می‌شوند اما هدف شیمی محض پرورش دانشجویانی است که کارهای تحقیقاتی انجام بدهند و با تحصیل در دوره فوق‌لیسانس و دکترا به حل مسائل و ناشناخته‌های علمی شیمی بپردازند. از همین‌رو درس‌های نظری گرایش شیمی محض بیشتر از دروس کاربردی آن است.

هرچند که شیمی محض بیشتر به تئوری‌های عمیقتر شیمی می‌پردازد و شیمی کاربردی با ارائه یکسری واحدهای کاربردی، ارتباط نزدیکتری با صنعت دارد ، اما این دو گرایش در سطح لیسانس فرق زیادی با یکدیگر ندارند و اگر کسی مایل باشد از هر دو گرایش اطلاع داشته باشد، می‌تواند در دروس اختیاری ، بعضی از واحدهای اختصاصی گرایش دیگر را انتخاب کند. البته واقعیت این است که فارغ‌التحصیلان شیمی کاربردی راحتتر جذب بازار کار می‌شوند که آن هم بیشتر به خاطر عنوان این گرایش است تا معلومات فارغ‌التحصیلان آن!

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا حد دکتری در داخل و خارج از کشور وجود دارد.

رشته شیمی در ایران تا مقطع دکترا تدریس می‌شود. دوره کارشناسی ارشد شیمی دوره‌ای با گرایش های تخصصی در پنج گرایش (شیمی آلی ، شیمی تجزیه ، شیمی معدنی ، شیمی فیزیک ، شیمی کاربردی ) است. دوه دکترای شیمی نیز پس از دوره کارشناسی ارشد در دو بخش ?آموزشی و پژوهشی? ارائه می‌گردد.

رشته‌های مشابه و نزدیک به این رشته :

این رشته دارای واحدهای مشابه با رشته مهندسی شیمی می‌باشد

برخی از مراکز جذب کارشناس های شیمی:

وزارتخانه‌های آموزش و پرورش ، صنایع و معادن ، علوم تحقیقات فن آوری، جهاد کشاورزی ، نفت و نیز آموزشگاه های شیمی، صنایع شیمیایی و نظایر آنها .

آینده شغلی ، بازار کار ، درآمد

فارغ‌التحصیلان این دوره می‌توانند مسؤولیت‌ زمینه‌های مختلف از جمله موارد زیر را عهده‌دار باشند:

۱- طرح، نظارت و اجرای طرح های تحقیقاتی کوچک و بزرگ شیمیایی در سطوح مختلف کاربردی و علمی محض، در دانشگاه ها، کارخانجات و مراکز تحقیقاتی ، به منظور ارتقای کمی و کیفی محصولات مورد نیاز جامعه .

۲- مسوولیت و ارائه خدمات در آزمایشگاه های کنترل کیفی، پیگیری و ارائه معیارهای استاندارد به منظور افزایش کمیت و کیفیت محصولات تولیدی و همچنین مواد مصرفی کارخانه‌ها و صنایع .

۳- ارائه خدمات آموزشی در سطح دانشگاه ها ، دبیرستان ها و موسسات آموزشی.

۴-  ارائه طرح های پژوهشی به منظور استفاده از منابع اولیه ارزنده موجود در جامعه در جهت افزایش بهره‌وری از آنها و جلوگیری از صادرات بی‌رویه مواد اولیه ارزشمند و تبدیل آنها به محصولات واسطه‌ای که ارزش اقتصادی بالاتری دارند.

۵- ارائه خدمات در کارخانجات پتروشیمی ، پلاستیک ، لاستیک ، رنگ و رزین ، الیاف ، صنایع غذایی ، صنایع دارویی، بهداشتی و شوینده‌ها .

۶- آمادگی برای ادامه تحصیلات در مقاطع بالاتر برای تامین کادر علمی دانشگاه ها و سایر مراکز علمی.

۷- کمک به توسعه صنایع دستی که در سطح گسترده‌ای در جامعه پراکنده هستند؛ از جمله ساخت رنگ های بهتر و متنوع‌تر، بخصوص استفاده از رنگ های طبیعی موجود در صنعت فرش.

۸-استفاده از گیاهان دارویی فراوانی که در مملکت موجودند، به منظور استخراج و شناسایی موارد کاربرد این گیاهان به کمک متخصصان داروساز.

تعدادی از فارغ‌التحصیلان شیمی جذب صنایع شیمیایی مختلف مثل صنایع رنگ‌سازی، چرم‌سازی، پتروشیمی ، موادغذایی، لوازم بهداشتی و آرایشی می‌شوند و در بخش آزمایشگاه های کنترل کیفیت محصولات شیمیایی و یا واحد تولید آنها کار می‌کنند.

شیمی جزو معدود  رشته‌هایی است که فارغ‌التحصیل آن می‌تواند همیشه مشغول به کار باشد. چون هر کارخانه‌ای که دایر شود، در بخش کنترل کیفیت کالاهای ساخته شده نیاز به یک شیمیست دارد و یا در تمام صنایع احتیاج به فارغ‌التحصیلان شیمی داریم تا مواد اولیه را با توجه به استانداردهای جهانی بررسی کرده و رد یا قبول بکنند.

علاوه بر موارد فوق یک شیمیست می‌تواند در خانه خود با کمترین امکانات کارگاه کوچکی دایر کرده و بعضی از مواد مورد نیاز جامعه را تولید کند.

فارغ‌التحصیلان این رشته توانایی تغییر و تبدیل بر روی مواد خام را دارند و به یاری همین توانایی‌، تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان این رشته کارگاه ها یا کارخانه‌های شیمیایی کوچک یا بزرگ دایر کرده و در کار خود نیز موفق بوده‌اند. در ضمن فارغ‌التحصیل شیمی می‌تواند در کارگاه ها و کارخانه‌های تهیه مواد آلی، دارویی ،‌رنگ ها ، رزین‌ها و تهیه و ترخیص مواد معدنی کار بکند.

تعدادی از فارغ‌التحصیلان شیمی جذب صنایع شیمیایی مختلف مثل صنایع رنگ‌سازی، چرم‌سازی، پتروشیمی ، موادغذایی، لوازم بهداشتی و آرایشی می‌شوند و در بخش آزمایشگاه های کنترل کیفیت محصولات شیمیایی و یا واحد تولید آنها کار می‌کنند.

شیمی جزو معدود رشته‌هایی است که فارغ‌التحصیل آن می‌تواند همیشه مشغول به کار باشد. چون هر کارخانه‌ای که دایر شود، در بخش کنترل کیفیت کالاهای ساخته شده نیاز به یک شیمیست دارد و یا در تمام صنایع احتیاج به فارغ‌التحصیلان شیمی داریم تا مواد اولیه را با توجه به استانداردهای جهانی بررسی کرده و رد یا قبول بکنند.

علاوه بر موارد فوق یک شیمیست می‌تواند در خانه خود با کمترین امکانات کارگاه کوچکی دایر کرده و بعضی از مواد مورد نیاز جامعه را تولید کند.

فارغ‌التحصیلان این رشته توانایی تغییر و تبدیل بر روی مواد خام را دارند و به یاری همین توانایی‌، تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان این رشته کارگاه ها یا کارخانه‌های شیمیایی کوچک یا بزرگ دایر کرده و در کار خود نیز موفق بوده‌اند. در ضمن فارغ‌التحصیل شیمی می‌تواند در کارگاه ها و کارخانه‌های تهیه مواد آلی، دارویی ،‌رنگ ها ، رزین‌ها و تهیه و ترخیص مواد معدنی کار بکند.

توضیحات تکمیلی استاد محمدی دباره ی این رشته:

تمامی دانشگاه های ازاد /غیرانتفاعی/پیام نور علاوه بر دانشگاه های دولتی برحسب کد محل دانشگاهی خود پذیرش بدون کنکور این رشته را دارند.

نکته ی دوم و مهم اینست که اخیرا شایعاتی درباره ی انکه کسانی که شیمی و گرایش های ان بخصوص شیمی دارویی و کاربردی را میخوانند میتوانند بعداز مقطع ارشد /دکترا مجوز فعالیت داروخانه بگیرند.باید درهمینجا این را بدانید که چنین باوری غلط محض است و هیچ کسی نمیتواند برای خود به تنهایی مجوز داروخانه بگیرد وحتما وجود وهمکاری یک پزشک داروساز دراین قصیه الزامیست. بنابراین دراین قضیه باچشمانی باز انتخاب کنید چون این رشته جز پرریزش ترین رشته ها (انصراف از دانشگاه )در میاندانشجویان بعداز یک الی دوسال تحصیل دردانشگاه بوده است.