معرفی رشته کارشناسی مهندسی پلیمر گرایش تکنولوژی و علوم رنگ+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی پلیمر گرایش تکنولوژی و علوم رنگ:

رشته مهندسی پلیمر از رشته های نوپا در جهان است که به دلیل کاربردی بودن، بسیار سریع پیشرفت کرده است. بسیاری از چیزهای اطراف ما از فرآورده های صنعتی پلیمر هستند از جمله انواع رنگ ها، محصولات لاستیکی و پلاستیکی، چسب ها، مواد تفلونی و…. پلیمرها به‌ دو دسته‌ طبیعی‌ و مصنوعی‌ تقسیم‌ می‌شوند. پلیمرهای‌ طبیعی‌ موادی‌ مانند ترکیب‌های‌ سلولزی‌، چوب‌، کاغذ و پشم‌ هستند و از مواد نفتی‌ نیز می‌توان‌ مواد پلیمری‌ مصنوعی‌ را ساخت‌.

دانشجوی رشته مهندسی پلیمر باید در دروس شیمی، ریاضی و زبان انگلیسی قوی بوده و با نحوه کار با کامپیوتر نیز آشنا باشد. از طرفی چون در طول تحصیل زمان زیادی را در آزمایشگاه می گذراند، باید نسبت به مواد شیمیایی حساسیت نداشته و توانایی کار  طولانی در آزمایشگاه ها را داشته باشد.

به دلیل گستردگی کاربرد پلیمرها در صنایع مختلف، فارغ التحصیلان مهندسی پلیمرمی توانند دربخش های مختلف صنایع پوشاک، حمل و نقل زمینی، هوایی و دریایی، نظامی، پزشکی و کشاورزی مشغول به کار شوند.

گرایش تکنولوژی و علوم رنگ :

در مهندسی تکنولوژی و علوم رنگ با توجه به مکان و نوع کاربرد رنگ، خواص آن پیش بینی شده و فرمول آن تهیه می شود. به طور کلی دروس‌ گرایش‌ تکنولوژی و علوم رنگ دو بخش هستند.‌ یک‌ بخش‌ در مورد سنتز مواد رنگزا است‌ که‌ کاربرد آن‌ در صنعت‌ نساجی‌، چاپ‌ و چرم‌سازی‌ است و بخش‌ دوم‌ پوشش‌دهی‌ است‌ که‌ روی‌ سطوح‌ فلزی‌ یا غیرفلزی‌ مانند پلیمرها، چوب‌ یا بتن‌ استفاده‌ می‌گردد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی تکنولوژی و علوم رنگ، معرفی رشته های ارشد و دکتری مهندسی پلیمر(به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 

سر فصل دروس مهندسی تکنولوژی و علوم رنگ :

 

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دروس عمومی رشته مهندسی پلیمر گرایش تکنولوژی و علوم رنگ

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس مشترک با گرایش صنایع پلیمر

نام درس نام درس
ریاضیات عمومی فیزیک عمومی
شیمی عمومی برنامه نویسی کامپیوتر
کارگاه عمومی شیمی آلی
موازنه انرژی و مواد ترمودینامیک مهندسی
شیمی پلیمریزاسیون انتقال حرارت
انتقال جرم مکانیک سیالات
عملیات واحد کنترل فرآیندها
اقتصاد و طرح مهندسی نقشه کشی صنعتی
شیمی فیزیک و آزمایشگاه شیمی پلیمر و آزمایشگاه
شیمی تجزیه  

 
دروس تخصصی رشته مهندسی پلیمر گرایش تکنولوژی و علوم رنگ

نام درس نام درس
آزمایشگاه آنالیزوشناسایی دستگاهی آزمایشگاه الکتروشیمی ومهندسی خوردگی
آزمایشگاه تولید روکشهای سطح آزمایشگاه تکنولوژی جوهرهای چاپ
آزمایشگاه دوباره تولیدرنگ آزمایشگاه شیمی وتکنولوژی موادرنگرزی پروتئینی
آزمایشگاه شیمی و تکنولوژی رنگرزی طبیعی آزمایشگاه شیمی و تکنولوژی مواد رنگرزی سلولزی
آزمایشگاه شیمی و تکنولوژی موادرنگرزی الیاف مصنوعی آزمایشگاه کنترل رنگ
آزمایشگاه کنترل کیفیت روکشهای سطح آماده سازی سطح وخوردگی
تکنولوژی تولیدپینت تکنولوژی تولیدالیاف
تکنولوژی جوهرهای چاپ تکنولوژی پودر
خواص فیزیکی و مکانیکی پلیمرها در صنایع رنگ شناسایی و آنالیزدستگاهی
زبان تخصصی رنگ شیمی فیزیک محملهای رنگ شده
شیمی فیزیک پلیمرواستفاده درصنایع شیمی و تکنولوژی موادرنگرزی ۱
شیمی وتکنولوژی موادرنگرزی ۲ شیمی وتکنولوژی موادرنگزا
شیمی وتکنولوژی مواد واسطه کنترل رنگ
شیمی کئوردیناسیون صنایع رنگ ومحیط زیست
مهندسی رزینهای صنعتی کارگاه مهندسی رزینهای صنعتی
کارگاه تکنولوژی تولید پینت کارگاه تکنولوژی چاپ

 

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی تکنولوژی و علوم رنگ پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

   

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی تکنولوژی و علوم رنگ پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه صنعتی امیرکبیر

 

  گرایشهای ارشد مهندسی پلیمر (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۳):

  • مهندسی پلیمر گرایش صنایع رنگ
  • مهندسی رنگ – صنایع رنگ
  • مهندسی پلیمر گرایش فرایند پلیمریزاسیون
  • مهندسی پلیمر گرایش نانو پلیمر
  • مهندسی علوم و فناوری چاپ
  • مهندسی پلیمر گرایش صنایع رنگ

گرایش های دکترای مهندسی پلیمر (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۳):

  • مهندسی پلیمر گرایش صنایع پلیمر
  • مهندسی پلیمر گرایش صنایع رنگ
  • مهندسی پلیمر گرایش فرایندهای پلیمریزاسیون
  • مهندسی رنگ
  • مهندسی پلیمر گرایش رنگ و چاپ

معرفی رشته کارشناسی مهندسی نساجی +رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی نساجی :

در ابتدا بشر برای تهیه لباس و پوشاک و محافظت از خود در مقابل سرما و گرما صنعت نساجی را به وجود آورد. سپس زیرانداز و روانداز خود را به یاری این صنعت تهیه کرد و امروزه نه تنها انواع پوشاک و فرش و موکت را به یاری صنعتنساجی تهیه می کند بلکه برای ساخت ترمز ماشین، شریانهای مصنوعی، جاده ها، هواپیماها و سایت های فضایی، مقاوم سازی کامپوزیت ها، در فیلتراسیون، ژئوتکستال به منسوجات نیازمند است. برای مثال بیش از ۵۰ درصد قلب مصنوعی از الیاف نساجی درست شده است. همچنین بیش از ۷۵ درصد استحکام تایرها از منسوجات است و در جاده سازی نیز قبل از این که اسفالت ریخته شود، منسوجات ویژه ای را روی سطح جاده می خوابانند که عمر جاده ها را افزایش می دهد.

مهندسی نساجی مسئولیت تولید انواع منسوجات اعم از انواع پوشاک، کف‌پوش ها مثل فرش و موکت و منسوجات مورد استفاده در صنایع دیگر را بر عهده دارد.این صنعت یکی از قدیمی‌ترین صنایع کشور است. این‌ صنعت‌ شامل‌ بخش‌های‌ مختلفی‌ می‌شود که‌ از آن‌ جمله‌ می‌توان‌ به‌‏ کارخانه‌های‌ ریسندگی (تولید نخ‌های‌ مختلف)، بافندگی (تولید انواع‌ پارچه)، تولید فرش‌ ماشینی‌ و موکت‌ و همچنین‌ کارخانه های تکمیل کنندهاین‌ کالاها مثل‌‏ رنگرزی،چاپ و کارخانه‌های‌ تولید الیاف‌ مصنوعی‌ مثل‌ نایلون و پلی پروپیلن‌‏ اشاره‌ کرد.

مهندسان نساجی در کشور دارای تخصص های مختلف تکنولوژی نساجی، شیمی نساجی و علوم الیاف، پوشاک، سازه های نانولیفی و مدیریت صنایع نساجی می باشند که هر کدام حیطه کاری خاصی را در برمی گیرد.

مهندس نساجی با تخصص تکنولوژی نساجی با شیوه های ریسندگی و تولید نخ ها، تولید پارچه، قالی و موکت آشنا است و در طراحی و تعمیر ماشین آلات و قطعات نساجی تبحر دارد. به عبارتی این مهندس نساجی روی خط تولید نخ، پارچه و موکت کنترل داشته و مشکلات مربوط به ماشین آلات نساجی را حل می کند. برای طراحی و ساخت ماشین آلات نساجی ، مهندس نساجی با مهندسان دیگر از جمله مهندس مکانیک همکاری می کند.

مهندس نساجی با تخصص شیمی نساجی و علوم الیاف آشنایی کامل با کلیه فرآیندها و عملیات شیمیایی صنعت نساجی از جمله رنگرزی، تولید الیاف و … دارد و کلیه امور مربوط به این بخش ها را زیر نظر دارد.

مهندس نساجی با تخصص پوشاک به طراحی، برنامه ریزی و زمانبندی خطوط تولید پوشاک می پردازد. او با توجه به نحوه دوخت هر نوع لباس، دستگاه های را طوری زمانبندی می کند که از آنها حداکثر استفاده صورت گیرد و دستگاهی بلااستفاده نماند.

مهندس نساجی با تخصص سازه های نانولیفی به آشنایی و دانشی که در حوزه علم نانو دارد، به انجام تحقیقات مختلف برای استفاده از این علم در صنعت نساجی می پردازد. به عنوان مثال تهیه نانو الیاف که نسبت به الیاف معمولی از انعطاف و استحکام بسیار بالاتری برخوردار است، یکی از زمینه های کاری مهندس نساجی است.

مهندس نساجی با تخصص مدیریت صنایع نساجی که بر مسایل مدیریتی و فنی احاطه دارد، عمدتا به عنوان مسئول مدیریت و کنترل بخش های مختلف کارخانجات نساجی فعالیت می کند.

از آنجا صنعت نساجی در بخش های مختلف به حضور متخصصانی از جمله مهندس مکانیک، مهندس صنایع، مهندس برق و … نیاز ویژه دارد، مهندس نساجی باید بتواند ضمن شناخت جایگاه مهم آنها، همکاری خوبی با این متخصصان داشته باشد.

در ادامه با وظایف مهندس نساجی، توانمندی و مهارت های مورد نیاز مهندس نساجی، تحصیلات لازم برای ورود به شغل مهندسی نساجی، آینده شغلی و بازارکار مهندسی نساجی، درآمد مهندس نساجی و برخی از افراد معروف و مشهور در این حوزه آشنا می شوید.

وظایف مهندس نساجی

وظایف مهندسان نساجی با توجه به نوع تخصص شان کمی با هم متفاوت است. ولی به طور کلی وظایف آنها عبارتند از :

  • بهره ‌برداری و سرپرستی واحدهای تولیدی صنایع ریسندگی ، بافندگی ، تریکو بافی، موکت ، قالی‌بافی و کارخانجات تبدیل الیاف و سنتیک
  • سرپرستی سالن‌های تولید
  • سرپرستی قسمت‌های مختلف آزمایشگاه‌های کارخانه از قبیل آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت و رنگرزی پارچه و الیاف
  • بازدید از سالن های مختلف کارخانه و کنترل کیفیت تولیدات
  • تهیه فرمول رنگ و پیاده کردن آن روی دستگاه طی مراحل مختلف و روی کالای مورد نظر در آزمایشگاه هاس
  • حفاظت از تجهیزات، دستگاه ها و ماشین آلات موجود
  • تطبیق شرایط کیفی و کمی مواد اولیه با محصولات مورد تقاضا و برنامه‌ریزی تولید در صنایع مربوط از نظر کیفی و کمی
  • ساخت قطعات و ماشین‌آلات نساجی و مدرنیزه کردن ماشینهای قدیمی نساجی

 

توانمندی و مهارت های مورد نیاز

  • توان تجزیه و تحلیل مناسب
  • دقت زیاد و توجه به جزئیات
  • مهارت مدیریت و سازماندهی (چون بسیاری از مهندسان نساجی مسئولیت مدیریت و کنترل بخشی  از کارخانه از جمله بخش تولید یا کنترل کیفیت را بر عهده دارند)
  • توان انجام کار تیمی
  • قوی بودن در دروس ریاضی، فیزیک، مکانیک و شیمی (با توجه به نوع تخصص)

 

تحصیلات لازم برای ورود به شغل مهندس نساجی

مهندس نساجی - مسیر ایرانیفارغ التحصیلان رشته مهندسی نساجی با گرایش هایتکنولوژی نساجی، شیمی نساجی و علوم الیاف و پوشاک در سطح کارشناسی می توانند وارد این شغل شوند. برای این رشته گرایش های تکنولوژی نساجی، شیمی نساجی و علوم الیاف، مدیریت صنایع نساجی و مهندسی ساختارهای نانولیفی در مقطع کارشناسی ارشد و گرایش های تکنولوژی نساجی و شیمی نساجی و علوم الیاف در مقطع دکترا در دانشگاه های کشور وجود دارد که فارغ التحصیلان آنها نیز می توانند وارد صنعت نساجی شوند.

آینده شغلی، بازارکار و فرصت های استخدامی مهندس نساجی

مهندس‌ نساجی‌ می‌تواند در کارخانجات‌ نساجی‌ به‌ عنوان‌ مدیر عامل‌، رئیس‌ کارخانه‌، مدیر تولید (مسؤول‌ سالن‌های‌ مختلف‌ ریسندگی‌ ، بافندگی‌، رنگرزی‌، چاپ‌ و تکمیل‌ زیر نظر این‌ مدیر کار می‌کنند)، مدیر بازرگانی‌ (مسؤول‌ بازاریابی‌، مسؤول‌ فروش‌ و مسؤول‌ تدارکات‌ در این‌ بخش‌ فعالیت‌ دارند)، مدیر مهندسی‌ صنعتی‌ (مسؤولان‌ آزمایشگاه‌های‌ مختلف‌ و کارشناسان‌ کنترل‌ کیفیت‌ بخش‌های‌ مختلف‌ در این‌ حیطه‌کاری‌ فعالیت‌ می‌کنند) و مشاور کارخانه‌ (مشاور در امور مختلف‌ مانند خرید خط‌ تولید، طراحی‌ خط‌ تولید، تولید جنس‌ جدید، رفع‌ اشکالات‌ پیش‌آمده‌ در خط‌ تولید، خرید ماشین‌آلات‌ و بررسی‌ افزایش‌ انعطاف‌پذیری‌ آنها) فعالیت‌ کند.

همچنین می تواند با بخش‌ نساجی‌ مؤسسه‌ استاندارد، اداره‌ نساجی‌ و پوشاک‌ وزارت‌ صنایع‌، بخش‌ نساجی‌ وزارت‌ کار (برای‌ بررسی‌ مسائل‌ کارگری‌، کم‌ کردن‌ ضایعات‌ و افزایش‌ تولید و بهره‌وری‌)، بخش‌ نساجی‌ وزارت‌ دادگستری‌ (برای‌ تعیین‌ قیمت‌ کارخانجات‌ ورشکسته‌ و برآورد کردن‌ قیمت‌ کالاهای‌ نساجی‌)، سازمان‌ پژوهش‌های‌ علمی‌ و صنعتی‌ و مراکز تحقیقاتی‌ مانند مرکز تحقیقات‌ جهاد کشاورزی‌ همکاری‌ نماید.

مهندس نساجی با تخصص پوشاک نیز می‌تواند در واحدهای صنعتی معروف تولید پوشاک ایران مشغول به کار شود. از سوی دیگر، می تواند در صورت داشتن سرمایه و تجربه لازم، واحد تولیدی دایر کند و به طور مستقل کار کند. البته این فرصت کارآفرینی برای همهمهندسان نساجی وجود دارد.

متاسفانه علیرغم وسعت و اهمیت زیاد صنعت نساجی در کشور، چندی است این صنعت دچار رکود شده و نتوانسته جایگاه واقعی خویش را در اقتصاد کشور به دست آورد. این شرایط به دلایل مختلفی حاکم شده است ولی برای حل این مشکل نیاز به نیروهای متخصص و توانمندی است که بتوانند با نوآوری های خویش باعث تحول در این حوزه شوند.

درآمد مهندس نساجی

مهندس نساجی که در بخش های دولتی مشغول به کار می شود، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کند.

در بخش خصوصی شرایط حقوقی متفاوت است. میزان تجربه، تخصص و توانمندی مهندس نساجی و نوع قراردادی که با کارفرمای خود می بندد، تعیین کننده میزان حقوق و درآمد او می باشد. با توجه به این عوامل مهندسان نساجی در بخش خصوصی درآمدهای متفاوتی دارند.

مهندس نساجی که رو به کارآفرینی و راه اندازی کسب و کار خود می آورد، علیرغم سختی های بسیار، درآمدش به میزان فعالیت و موفق شدن او در این حوزه وابسته است.

شخصیت های مناسب شغل مهندسی نساجی

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.

برخی از شخصیت های مناسب این شغل بر اساس شخصیت شناسی MBTI :

INTJ این تیپ شخصیتی توان پژوهش و برنامه ریزی مستقل داشته و منطقی می باشد. او به کمک شم خود توان دیدن و در نظر گرفتن همه راه حل های ممکن و خلاقانه را دارد.

ESTJ این تیپ شخصیتی دوست دارد با چیزهای ملموس و واقعی سر و کار داشته باشد. او می تواند بر اساس استدلال های قیاسی خود به علت و معلول ها پی برده و نتیجه گیری کند.همچنین علاقه دارد در واحدهای سازمان یافته در سمت های ارشد و مدیریتی کار کند.

ISTJ این تیپ شخصیتی از دقت بالایی برخوردار است و دارای مهارت های فنی خوبی می باشند.

ISTP این تیپ شخصیتی به رشته های فنی و فهمیدن چرایی و چگونگی کار کردن اشیا علاقه دارد. او مشاهده کننده خوبی بوده و به جزئیات و واقعیات توجه زیادی دارد. استفاده از تحلیل های منطقی به خوبی در کار این تیپ شخصیتی مشهود است.

توجه: با توجه به دفترچه کنکور ۹۵ رشته مهندسی نساجی بدون گرایش می باشد . دانشجویان بعد از یک سال، دو سال تحصیل می توانند در درون دانشکده، گرایش انتخاب کنند.

صنعت نساجی قدمتی طولانی دارد و شروع آن شاید به اولین باری که انسان برای خود لباس تهیه کرد، بازگردد. به مرور با افزایش جمعیت نیاز به تولید پوشاک به روش صنعتی پیش آمد. پس از احداث انواع کارخانجات، متخصصینی در این حوزه نیاز بود که باید پرورش داده می شدند. بنابراین رشته مهندسی نساجی در دانشگاه ها دایر شد.

محصولات صنعت نساجی به غیر از حوزه پوشاک در زمینه های مختلف از جمله ساخت ترمز ماشین، ساخت جاده ها، تولید هواپیماها و… نیز کاربرد دارند.

صنعت نساجی‌ شامل‌ بخش‌های‌ مختلفی‌ می‌شود که‌ از آن‌ جمله‌ می‌توان‌ به‌ کارخانه‌های‌ ریسندگی‌ (تولید نخ‌های‌ مختلف‌)، بافندگی‌ (تولید انواع‌ پارچه‌)، تولید فرش‌ ماشینی‌ و موکت‌ و همچنین‌ کارخانه‌های‌ تکمیل‌کننده‌ این‌ کالاها مثل‌ رنگرزی‌، چاپ‌ و کارخانه‌های‌ تولید الیاف‌ مصنوعی‌ مثل‌ نایلون‌ و پلی‌پروپیلن‌ اشاره‌ کرد.

دانشجویان مهندسی نساجی دانش و توانایی لازم برای کار و مدیریت بخش های مختلف صنعت نساجی را می آموزند. رشته‌ مهندسی نساجی دارای‌ گرایشهای مهندسی پوشاک، مهندسی فناوری نساجی، مهندسی الیاف، مهندسی شیمی نساجی می باشد.

 گرایش مهندسی پوشاک  

امروزه که تولید پوشاک به سمت صنعتی شدن پیش رفته و کارخانجات بزرگ تولید پوشاک دایر شده است، نیاز به متخصصان پوشاک بسیار احساس می شود. متخصص گرایش پوشاک باید بتواند خطوط تولید پوشاک را طراحی کرده و نحوه دوخت و اتصال قطعات لباس ها را تعیین کند. در تعیین زمانبندی و طراحی خط تولید هر نوع پوشاک باید طوری عمل کند که هیچ دستگاهی در هیچ زمانی بدون استفاده و بیکار باقی نماند. او باید تعداد دستگاه های لازم و موجود برای دوخت هر قطعه از لباس را تعیین کند تا حداکثر استفاده از دستگاهها به عمل آید.

دانشجویان این گرایش باید در دروس ریاضی، فیزیک و مکانیک قوی بوده و توانایی تحلیلی و مدیریتی خوبی نیز دارا باشند.
گرایش مهندسی شیمی نساجی و مهندسی الیاف:

دانشجوی‌ گرایش‌ شیمی‌ نساجی‌ و علوم‌ الیاف‌ در زمینه‌ تولید الیاف‌، خواص‌ الیاف‌، مواد رنگزا، خصوصیات‌ مواد رنگزا و نحوه‌ تکمیل‌ مواد نساجی‌ مطالعه‌ می‌کند. در واقع با طرز تهیه‌ الیاف‌ و نحوه‌ کاربرد مواد شیمیایی‌ در صنایع‌ نساجی‌ آشنا می‌گردد .به عبارت دیگر گرایش شیمی نساجی به عملیات شیمیایی صنعت نساجی می‌پردازد.  فعالیتهایی مثل تولید الیاف، رنگرزی و یا عملیات تکمیلی که روی انواع منسوجات از جمله نخ، پارچه و … انجام می‌شود تا کالای نهایی آماده شده و مورد مصرف قرار گیرد.

گرایش مهندسی فناوری نساجی:

دانشجوی‌ فناوری نساجی‌ نحوه‌ تولید نخ‌، پارچه‌، قالی‌ و موکت‌ را مطالعه‌ کرده‌ و آموزش‌ می‌بیند و تا حدودی‌ با طراحی‌ ماشین‌آلات‌ نساجی‌ و قطعات‌ مختلف‌ آنها آشنا می‌گردد. همچنین با شیوه‌های‌ ریسندگی‌ نخ‌ها، مقدمات‌ بافندگی‌ و بافندگی‌ آشنا می‌شود و برای‌ شناخت‌ دستگاه‌های‌ نساجی‌ دروسی‌ درارتباط‌ با علم‌ مکانیک‌ می‌گذراند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی نساجی، معرفی گرایشهای ارشد و دکتری مهندسی نساجی(به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته (همه گرایشها) از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

سر فصل دروس مهندسی نساجی گرایش پوشاک و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۴۰ واحد
دروس عمومی : ۲۱ واحد
دروس پایه : ۳۲ واحد
دروس اصلی : ۲۳ واحد
دروس تخصصی : ۵۷واحد
دروس اختیاری :۶ واحد
کارگاه و پروژه : ۵ واحد

دروس عمومی رشته مهندسی نساجی پوشاک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمعیت و تنظیم خانواده ۱

دروس پایه

رشته مهندسی نساجی پوشاک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱و۲ ۶ فیزیک عمومی ۱ و آزمایشگاه ۴
فیزیک عمومی ۲ و آزمایشگاه ۳ شیمی عمومی و آزمایشگاه ۴
شیمی آلی ۱ و آزمایشگاه ۴ معادلات دیفرانسیل ۳
برنامه نویسی کامپیوتر ۳ محاسبات عددی ۲
آمار و احتمالات مهندسی ۳

دروس اصلی

رشته مهندسی نساجی پوشاک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
استاتیک و مقاومت مصالح ۳ ریاضیات مهندسی ۳
دینامیک ۳ اصول ساختمانی مواد پلیمری ۲
شناسایی الیاف و انواع پارچه و آزمایشگاه ۳ مبانی مهندسی برق ۲ و آزمایشگاه ۴
نقشه کشی صنعتی ۱ ۲ فیزیک الیاف و آزمایشگاه ۳

دروس تخصصی

رشته مهندسی نساجی پوشاک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
تکنولوژی نساجی ۳ کارگاه تکنولوژی نساجی ۱
تکنیک و تجزیه فنی بافت ۳ تکمیل کالای نساجی و آزمایشگاه ۴
فرآیندهای رنگرزی و چاپ و آزمایشگاه ۴ صنعت پوشاک در جهان ۲
کاربرد کامپیوتر در پوشاک ۲ مکاترونیک ۲
کنترل کیفیت آماری ۳ مکانیک ساختمانی نخ و پارچه ۳
اصول حسابداری و هزینه یابی ۲ طرح و محاسبه کارخانه پوشاک ۳
راحتی پوشاک ۲ اصول برش و دوخت ۳
کارگاه اصول برش و دوخت ۱ تکنولوژی دوزندگی ۲
کارگاه تکنولوژی دوزندگی ۱ اصول طراحی پوشاک ۲
کارگاه اصول طراحی پوشاک ۱ آزمایشگاه کنترل کیفیت پوشاک ۱و۲ ۱
کنترل رنگ در پوشاک ۲ مدیریت تولید پوشاک ۲
ایجاد مشاغل کوچک ۲ زبان تخصصی ۲
دینامیک پارچه / ماشین ۳

دروس اختیاری

رشته مهندسی نساجی پوشاک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
منسوجات بی بافت ۲ تاریخ لباس در ایران ۲
قوانین کار و روابط صنعتی ۲ ارزیابی کار و زمان ۳

پروژه و کارآموزی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارآموزی ۱ ۱ کارآموزی ۲ ۱
پروژه ۳

سر فصل دروس شیمی نساجی و علوم الیاف و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۴۴ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۳۹ واحد
دروس اصلی و تخصصی : ۷۲ واحد
دروس اختیاری : ۶ واحد
کارگاه و پروژه : ۷ واحد

دروس عمومی رشته شیمی نساجی و الیاف

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه رشته شیمی نساجی و الیاف

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱و۲ ۸ فیزیک ۱و۲ ۶
آزمایشگاه فیزیک ۱و۲ ۲ شیمی عمومی و آزمایشگاه ۴
آمار و احتمالات مهندسی ۳ معادلات دیفرانسیل ۳
برنامه نویسی کامپیوتر ۳ شیمی آلی ۲ ۳
زبان عمومی مهندسی ۳ شیمی آلی ۱ و آزمایشگاه ۴

 

دروس اصلی و تخصصی رشته شیمی نساجی و الیاف

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مقاومت مصالح ۳ ترمودینامیک ۳
مکانیک سیالات ۳ فیزیک الیاف و آزمایشگاه ۳
ساختمان فیزیکی الیاف ۲ مبانی مهندسی برق ۳
نقشه کشی صنعتی ۱ ۲ علوم الیاف ۲
شیمی فیزیک و آزمایشگاه ۴ شیمی تجزیه و آزمایشگاه ۴
تکنولوژی نساجی ۱ و آزمایشگاه ۳ رنگرزی ۱ و آزمایشگاه ۴
تکمیل کالای نساجی ۱ ۲ تکنولوژی نساجی ۲ و آزمایشگاه ۳
رنگرزی ۲ و آزمایشگاه ۳ تکمیل کالای نساجی ۲ ۲
شیمی الیاف طبیعی و آزمایشگاه ۳ اصول مهندسی شیمی نساجی ۳
 تکنیک های رنگرزی، چاپ، تکمیل و آزمایشگاه ۳ آزمایشگاه تکمیل کالای نساجی ۱
شیمی مواد نساجی ۲ تکنولوژی تولید الیاف نساجی ۳
تکسچرایزینگ ۲ اصول تکنولوژی رنگ ۲
آزمایشگاه شناسایی الیاف ۱ اصول شیمی رنگ ۲
شیمی پلیمر و آزمایشگاه ۴

 

کارآموزی، کارگاه و پروژه

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
پروژه ۳ کارآموزی ۱و۲ ۲
کارگاه جوشکاری و ورقکاری ۱ کارگاه ماشین ابزار ۱

 

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی نساجی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه بناب
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه گیلان
دانشگاه یزد دانشگاه رازی

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی نساجی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه بناب
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه گیلان
دانشگاه یزد دانشگاه رازی

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی نساجی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه انتخاب رشته کنکور ۹۵)

(غیر از دانشگاه پیام نور، دانشگاه آزاد و موسسات غیرانتفاعی)

دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه بناب
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه گیلان
دانشگاه یزد دانشگاه رازی

گرایشهای ارشد مهندسی نساجی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • مهندسی نساجی گرایش تکنولوژی نساجی
  • مهندسی ساختارهای نانو لیفی
  • مهندسی نساجی گرایش شیمی نساجی و علوم الیاف
  • مهندسی نساجی گرایش مدیریت صنایع نساجی

گرایشهای دکترای مهندسی نساجی (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  • مهندسی نساجی- تکنولوژی نساجی
  • مهندسی نساجی- شیمی نساجی و علوم الیاف

 

معرفی رشته کارشناسی مهندسی نفت+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی نفت:

اگر به مباحثی همچون زمین شناسی، شیمی و ریاضیات علاقه مندید و از کار کردن در شرکت های بزرگ و تکنولوژیک لذت می برید و در کنار اینها تحمل کار در نقاط دورافتاده و با شرایط آب و هوایی سخت را دارید شغل مهندسی نفت برای شما مناسب است.

مهندس نفت روش های استخراج نفت و گاز از زیر زمین را طراحی کرده و توسعه می دهد.محل کار مهندس نفت در دفاتر کاری، پالایشگاه ها، محل های حفاری و یا آزمایشگاه های تحقیقاتی می باشد.

پس از کشف منابع نفتی یا گازی، مهندس نفت با همکاری زمین شناسان و دیگر متخصصان، ساختار زمین و خصوصیات صخره های حاوی ذخایر و روشهای حفاری را تعیین کرده و عملیات حفاری را آغاز و مدیریت می کند. از آنجایی که تنها درصد کمی از نفت و گاز موجود در منبع تحت فشار طبیعی از چاه فوران می کند، لذا مهندس نفت از انواع روشهای مختلف به منظور استخراج منابع هیدروکربنی استفاده می کند. این روشها شامل تزریق آب، مواد شمیایی، گاز یا بخار به درون یک منبع نفت جهت با فشار بیرون راندن نفت بیشتر می باشد. از آنجایی که حتی با به کارگیری کاملترین روشهای امروزی تنها قسمتی از نفت یا گاز یک منبع کشف می شود، لذا مهندس نفت به امور تحقیقاتی و گسترش فناوری و روشهای کار آمدتری می پردازد تا میزان کشف را افزایش داده و از هزینه حفاری و مراحل تولید بکاهد.

در مجموع مهندس نفت در یکی از حوزه های اکتشاف، حفاری و یا بهره برداری کار می کند. مهندس نفت با تخصص بهره برداری به بررسی تولید از مخازن نفت و گاز و رفع مشکلات مربوطه می‌پردازد. تخصص او معمولا پس از به اتمام رسیدن کشف مخزن و حفاری آن به کار می آید و مهمترین کار یک مهندس نفت در حوزه بهره برداری، جلوگیری از افت فشار ناگهانی چاه به دلیل بهره برداری نامناسب و صیانت از مخزن جهت بهره برداری بیشتر می باشد.

مهندس نفت با تخصص مخزن، به عنوان یکی دیگر از بازیگران عرصه نفت، پس از اکتشاف منابع هیدروکربنی (نفت، گاز و …. ) توسط تیم اکتشاف، به منظور تکمیل کار و بررسی بیشتر مخازن یافت شده و مدل سازی آنها به منظور انجام عملیات بعدی وارد میدان می شود.

مهمترین کار یک مهندس نفت در بخش مخازن عبارت است از : بررسی قابلیت تولید در مخزن با بکارگیری و بهره مندی از شیوه‌های جدید مطالعاتی و مدلسازی، ارزیابی توزیع فشار و توجیه افت آن در مخزن و چگونگی کنترل آن، انتخاب و ارائه روش عملی افزایش برداشت از مخازن با احتساب ملاحظات فنی واقتصادی و مدیریت و صیانت از مخازن نفت و گاز کشور.

مهندسان مخازن فعالیت‌هایی شبیه به مهندسان بهره‌برداری دارند و درواقع یک جور پل ارتباطی بین تیم اکتشاف و حفاری و تیم بهره‌برداری هستند و حلقه گمشده ارتباطی بین این دو گروه می‌باشند.

پس از اکتشاف و شناسایی و مدل سازی مخازن نفت، مهندس نفت در حوزه حفاری عملیات هایی نظیر عملیات حفاری، مهندسی گل حفاری و … را به منظور دستیابی به نفت یا گاز موجود در مخازن بر عهده دارد. فعالیت این گروه از متخصصان منجر به استخراج نفت توسط بهره‌برداران می‌شودمهندسی نفت با تخصص حفاری یکی از سخت ترین و پر خطر ترین، و البته پر درآمد ترین مشاغل نفتی می باشد. از جمله ویژگی های مهم مهندسین حفاری، توانایی کار در شرایط دشوار و عملیاتی-بیابانی است که معمولا دوری از خانواده بر این سختی می‌افزاید.

ساعات کار مهندس نفت با توجه به نوع تخصص و محل کار او متفاوت است. به طور کلی پرسنل دکل و سکوهای نفتی (منطقه عملیاتی) به صورت اقماری (دو هفته کار و دو هفته استراحت) و در دو شیفت کاری (روزکار و شب کار) مشغول به کارند. به عبارت دیگر در یک ماه، چهار شیفت کاری وجود دارد. سایر کارکنان دکل همچون کمپانی‌من، رئیس دستگاه، زمین‌شناس، گل‌نگار، گلشناس، پزشک، مکانیک و برقکار که حدود ۱۰۰ نفر برای یک دکل می شوند، معمولا در طول شبانه‌روز در محل دکل حضور دارند.

پرسنل دکل حفاری خشکی و سکوهای حفاری دریایی مشابه یکدیگرند.همچنین کارکنان سکوهای دریایی در همان جا استراحت می کنند و امکانات امداد و نجات از جمله هلی کوپتر و قایق های نجات و تیم پزشکی در محل آماده است تا در مواقع خطر همچون وقوع حریق فورا عملیات امداد و نجات را آغاز نمایند.

شما به عنوان مهندس نفت در صورت کسب تجربه در این صنعت می توانید مراحل مختلف شغلی را طی کرده و در سمت های مختلف در شرکت های نفتی کار کنید. یکی از بالاترین سمت ها در روی دکل و منطقه عملیاتی، “کمپانی من” می باشد. کمپانی من یا ناظر عملیات حفاری و بالاترین مقام مدیریتی در محل، معرفی کننده شخصی به عنوان نماینده تمام وقت شرکت نفت در محل حفاری چاه است که بر اجرای برنامه حفاری ارائه شده از سوی اداره کل حفاری مطابق بر زمانبندی به صورت ۲۴ ساعته نظارت داشته و با ارائه راهکارهای لازم در شرایط مقتضی، ضمن رعایت نکان ایمنی و صرفه جویی در هزینه ها سبب تسریع درحفاری چاه می شود.

وظایف مهندس نفت

وظایف و مسئولیت های مهندس نفت (در صورتی که مطابق با تخصصش به کار مشغول شده باشد) به حوزه ای که کار می کند بستگی دارد. به طور کلی وظایف کلی مهندس نفت در بخش های مختلف شامل موارد زیر است :

  • طراحی تجهیزات برای استخراج نفت و گاز به سودآورترین روش
  • توسعه راه های تزریق آب، مواد شیمیایی، گازها یا بخار به ذخیره های نفتی
  • توسعه برنامه های حفر زمین های نفت خیز و بازیابی نفت و گاز
  • اطمینان یافتن از ارزیابی درست چاه ها
  • استفاده از تجهیزات کامپیوتری برای شناسایی محل چاه ها و انجام درست عمل حفاری
  • اطمینان یافتن از نصب، بکارگیری و نگهداری درست از تجهیزات
  • همکاری با سایر متخصصان مانند زمین شناسان، مهندسان شیمی و…

اما معمولا فارغ التحصیلان رشته مهندسی نفت در یکی از حوزه های اکتشاف، حفاری، بهره برداری و یا مخازن تخصص دارند. لذا با شرط انطباق شغل افراد با رشته ای که تحصیل کرده اند، هر گروه دارای وظایف، مسئولیت ها و شرایط کاری متفاوت خواهند بود. به عنوان مثال مهمترین وظایف مهندس نفت در حوزه بهره برداری نفت عبارت است از :

  •  ارزیابی قابلیت تولید در مخازن و بررسی امکان پذیری روشهی بهره برداری موردنظر.
  • ارزیابی فنی-اقتصادی مخازن و تجهیزات آن.
  • طراحی و اجری بهینه عملیات بهره برداری.
  • تشخیص ویژگی ها و چگونگی رفتار با چاه های گوناگون.
  •  انتخاب و توجیه روش مناسب برای بهره برداری و ازدیاد برداشت با توجه به شریط فنی و اقتصادی.
  • صیانت از منابع نفت و گاز و ارائه روش های عملی بری افزایش طول عمر این منابع.
  • بررسی و ارزیابی اثر استراتژیک روش بهره برداری بر محیط زیست.

بنابر گفته خیلی از نفتی ها! کار مهندس نفت با تخصص بهره برداری به نسبت سایر متخصصین دیگر نفت راحت تر است و بر خلاف مهندس حفاری یا اکتشاف بیشتر در دفتر کار و پشت میز است. همچنین تخصص مهندسان بهره برداری ترکیبی از تخصص های سایر گرایش های شغل مهندسی نفت است.

اما مهندس مخزن نیز دارای وظایف مربوط به خود است که برخی از آنها به شرح زیر است:

  • شناخت مخزن که شامل تکمیل مطالعات زمین‌شناسی و پتروفیزیک مخزن می‌شود
  • مدلسازی واقعگرایانه با جزییات زمین‌شناسی از مخزن هیدروکربنی
  • ایجاد جدول زمانی تولید، برگزیدن مناسب‌ترین شیوه و نرخ تولید به جهت رسیدن به حداکثر برداشت سیالات نفتی
  • انتخاب مناسب‌ترین شیوه ازدیاد برداشت با توجه به شبیه سازی‌های رایانه‌ای و شرایط و خصوصیات مخزن

مهندسین اکتشاف و حفاری نیز وظایف خاص خود را دارند و فعالیت های آنها قبل از استخراج نفت یا گاز است. مهندس اکتشاف بیشتر با عملیات زمین شناسی و مطالعاتی سر و کار دارد و مهندس حفار با استفاده از تجهیزات حفاری و دکل های نفتی عملیات خطیر حفر چاه به منظور دستیابی به منابع هیدروکربونی شناسایی شده را انجام می دهد.
ایران یکی از منابع و معادن بزرگ نفت و گاز جهان به شمار می‌رود. از همین رو تربیت نیروی انسانی متخصص و کارآمد برای بهره ‌برداری درست و بهینه از این سرمایه بسیار ضروری است. به همین منظوررشته کارشناسی مهندسی نفت  در دانشگاه های کشور دایر شده است.

دوره مهندسی نفت با بکاربردن علوم و تکنولوژی جدید در طراحی و اجرای عملیات بهره برداری منابع فسیلی، سهم و نقش به سزای خود را در تولید نفت و گاز و توسعه اقتصادی کشور ایفا می کند.

اساس‌ دروس‌  رشته مهندسی نفت  مبتنی‌ بر مکانیک‌ سیالات‌، دینامیک‌ گازها، ترمودینامیک‌ سیالات‌، انتقال‌ جرم‌ و اقتصاد مهندسی‌ است‌ و هدف‌ آن‌ تربیت‌ مهندسین‌ کارآمدی‌ است‌ که‌ بتوانند روش‌های‌ بهینه‌ بهره‌ برداری‌ از منابع‌ نفت‌ و گاز را طراحی‌ و اجرا کنند.

تفاوت رشته نفت و پتروشیمی از دیدگاه دکتر عامری معاون پژوهشی دانشکده نفت دانشگاه امیرکبیر:

رشته نفت رشته بالادستی است (یعنی جریان کار از پایین به بالا است) ولی رشته پتروشیمی یک رشته پایین دستی است (یعنی جریان کار از بالا به پایین است).

توجه: با توجه به دفترچه کنکور ۹۵ رشته مهندسی نفت بدون گرایش می باشد . دانشجویان بعد از یک سال، دو سال تحصیل می توانند در درون دانشکده، گرایش انتخاب کنند.

در ادامه تعریف مختصری از گرایشهای این رشته خواهیم داشت:
گرایش اکتشاف نفت :

اولین مرحله برای بهره برداری یا برداشت نفت، کشف حوزه های نفتی است که این کار توسط لرزه نگاری انجام می گیرد. مهندس اکتشاف نفت، امواج صوتی را به اعماق زمین فرستاده و سپس امواج برگشتی را اندازه گیری و پردازش می کنند تا به وجود نفت یا عدم وجود نفت در درون زمین پی ببرند. این گرایش ارتباط ارتباط نزدیکی با زمین شناسی دارد.

گرایش بهره برداری از منابع نفت :

کارشناسی بهره برداری از منابع نفت یکی از گرایشهای اصلی رشته مهندسی نفت  می‌باشد که هدف آن تربیت متخصصانی است که دارای توانایی و مهارت‌های لازم برای انجام طرح‌ها جهت اجرای روشهای بهینه برای بهره برداری از منابع نفت و گاز باشند.

گرایش بهره برداری از منابع نفت معمولا پس از به اتمام رسیدن کشف مخزن و حفاری آن به کار می آید و مهمترین کار یک مهندس نفت جلوگیری از افت فشار ناگهانی چاه به دلیل بهره برداری نامناسب و صیانت از مخزن جهت بهره برداری بیشتر می باشد.

نقش و توانائیهائی که دانشجویان پس از فارغ التحصیلی در این رشته کسب می کنند عبارتند از:

ارزیابی قابلیت تولید در مخازن و بررسی امکان پذیری روش های بهره برداری موردنظر، ارزیابی فنی-اقتصادی مخازن و تجهیزات آن، طرح و اجرای بهینه عملیات بهره برداری، تشخیص ویژگی ها و چگونگی رفتار با چاههای گوناگون، توجیه و انتخاب روش مناسب برای بهره برداری و ازدیاد برداشت با توجه به شرایط فنی و اقتصادی، صیانت از منابع نفت و گاز و ارائه روش های عملی بری افزایش طول عمر این منابع، بررسی و ارزیابی اثر استراتژیک روش بهره برداری بر محیط زیست.
گرایش حفاری و استخراج نفت :

طراحی تجهیزات حفاری و انجام عملیات در مناسب ترین شرایط و ارزیابی اثرات تکنولوژی حفاری و استخراج بر محیط زیست کشور و ارائه راه های مناسب برای جلوگیری از تخریب آن جزو فعالیت های گرایش حفاری و استخراج نفت است.یک مهندس حفار روش هایی را ارائه می دهد که هزینه حفاری را پایین و راندمان کار را بالا می برد.

مهندسی حفاری  شاخه‌ای از مهندسی نفت می‌باشد که عملیات هایی نظیر عملیات حفاری، مهندسی گل حفاری و … را بر عهده دارند. فعالیت این گروه از متخصصان بعد از عملیات اکتشاف نفت شروع و منجر به استخراج نفت توسط بهره‌برداران می‌شود. مهندسی حفاری یکی از سخت ترین و پر خطر ترین و البته پر درآمد ترین مراحل در طی عملیات استخراج نفت می باشد.

گرایش مخازن هیدروکربوری:

پس از کشف حوزه نفتی و حفاری آن، فاز مهندسی مخزن در صنایع بالادستی شروع می‌شود. در این قسمت، وظیفه مهندس مخزن بازیافت منابع هیدروکربوری به صورت بهینه از مخزن زیرزمینی است. در این راه ابتدا باید شناخت مخزن صورت گیرد که شامل مطالعات زمین‌شناسی و پتروفیزیکی مخزن و همینطور بررسی جریان سیال در محیط متخلخل مخزن می‌باشد. مدل‌سازی تولید، تعداد و مکان چاه‌ها در میدان، بررسی عدم قطعیت در مدل مخزن، جدول زمانی تولید و نرخ تولید بهینه وظایفی است که مهندس مخزن در طی تولید از چاه باید انجام دهد.

معمولا کار مهندسین مخازن، به دو صورت مخزن  و یا کار در آزمایشگاه‌های سنگ و سیال مخزن برای بررسی دقیق برهمکنش سیال و سنگ در مخرن می‌باشد. از این رو تسلط بر دروس ریاضی، توانایی در برنامه نویسی و کدزنی و درک مدل‌سازی، می‌تواند به دانشجویان این گرایش کمک فراوانی کند.

برای آشنایی بیشتر با گرایشهای مهندسی نفت اینجا کلیک کنید.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: دانشگاه های دارای رشته مهندسی نفت، معرفی گرایشهای ارشد و دکتری مهندسی نفت(به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی نفت پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه تهران دانشگاه صنعتی امیرکبیر
دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه حکیم سبزواری
دانشگاه شیراز دانشگاه صنعت نفت
دانشگاه صنعتی سهند دانشکده فنی و مهندسی گرمسار
مرکز آموزش عالی لامرد

 

گرایشهای ارشد مهندسی نفت (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • مهندسی اکتشاف نقت
  • مهندسی مخازن هیدروکربوری
  • مهندسی نفت گرایش حفاری
  • مهندسی نفت گرایش بهره برداری
  • مهندسی ابزار دقیق و اتوماسیون در صنایع نفت

گرایشهای دکترای مهندسی نفت (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  • مهندسی نفت گرایش  نفت و بهره برداری مخازن
  • مهندسی نفت گرایش اکتشاف
  • مهندسی نفت گرایش  مهندسی مخازن هیدروکربوری
  • مهندسی نفت – تجهیزات نفت

معرفی رشته کارشناسی مهندسی هسته ای+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی هسته ای:

شغل مهندس هسته ای برای شما مناسب است اگر:

اگر عاشق علم و فناوری های نو بوده و در تحلیل و حل مسائل توانمند هستید، شغل مهندسی هسته ایبرای شما مناسب است.

دنیای امروز با بحران انرژی روبرو است، انرژی هسته ای یکی از انرژی های نو می باشد که به میزان زیادی این بحران را حل می کند. انرژی هسته ای کاربردهای بسیار زیادی در زمینه های مختلف دارد. برای مثال از انرژی شکافت هسته ای در نیروگاه های هسته ای می توان برای تولید الکتریسیته استفاده کرد. برای کاربردی کردن انرژی هسته ای، نیاز به متخصصان و کارشناسانی از جمله مهندس هسته ای می باشد که به دانش و تخصص این حوزه تسلط داشته باشند.

مهندسی هسته ای به مسایل مربوط به ایجاد انرژی هسته ای، کنترل و استفاده از آن می پردازد. حوزه مهندسی هسته ای ارتباط زیادی با  تکنولوژی راکتورهای هسته ای (دستگاهی که عملیات شکافت هسته ای به صورت کنترل شده در آن انجام می شود)، نحوه ساخت و استفاده از آنها دارد.

مهندس هسته ای کیست؟

مهندس هسته ای می تواند مسئول راه اندازی ایمن و بهره ور نیروگاه های اتمی، بازفرآوری سوخت، مدیریت مواد زائد، انهدام نیروگاه های هسته ای قدیمی و حفاظت و ایمنی (در برابر تشعشعات رادیواکتیو) باشد. در واقع مهندس هسته ای با تکنولوژی روز آشنا بوده و قدرت طراحی و بهینه سازی سیستم ها و نیز راه اندازی و نگهداری آنها را دارد. همچنین مهندس هسته ای قادر است با مواد و تشعشعات رادیو اکتیو به صورت صحیح و بی خطر کار کرده و در جابجایی آنها و نگهداری و محافظت پرسنل در مقابل پرتوها توانمند می باشد.

مهندس هسته ای در زمینه های زیر می تواند فعالیت کند :

  • تحقیق و توسعه صنعتی و یا دانشگاهی
  • حوزه پزشکی (زمینه پرتوپزشکی)
  • دفاعی مانند توسعه و ساخت زیردریایی های هسته ای
  • صنعت مانند صنعت تولید برق با انرژی هسته ای
  • کشاورزی و تولید مواد غذایی

مهندسی هسته ای را می توان طراحی و گسترش راکتورهای شکافتی پیشرفته ، تحقیقات بنیادی در گسترش و تعمیق استفاده از انرژی همجوشی ،‌گسترش انرژی هسته ای هم در زمینه تئوری و هم کاربردی برای مدیریت پسماند زباله های رادیواکتیو،‌ مدیریت مواد هسته ای ،‌تولید رادیو ایزوتوپها برای کاربردهای پزشکی و دیگر کاربردهای صنعتی، ‌با تاکید بر افزایش رفاه بشریت درحال حاضر و حفظ بهتر محیط زیست برای آیندگان تعریف کرد.

مهندس هسته ای باید در برنامه ریزی و سازماندهی قوی و در ریاضیات، فیزیک و کار با کامپیوتر مسلط باشد. از آنجا که مهندسی هسته ای حوزه ای جدید می باشد، ممکن است در مراحل مختلف کاری نیاز به انجام تحقیقات و پژوهش باشد. بنابراین مهندس هسته ای باید توانایی انجام تحقیقات مختلف را داشته باشد.

در بخش های عملیاتی مهندس هسته ای معمولا به صورت شیفتی کار می کند که گاهی نیز در تعطیلات و شبها می باشد. در بخش تحقیق و توسعه عمدتا مطابق با ساعات کاری معمول فعالیت می کند.

محل کار مهندس هسته ای می تواند در آزمایشگاه ها، اتاق های کنترل، محیط نیروگاه و یا دفاتر کاری باشد. مهندس هسته ای در هنگامی که با مواد رادیو اکتیو در آزمایشگاه ها و یا نیروگاه ها سر و کار دارد، باید از لباسهای محافظ ایمن استفاده کند.

وظایف مهندس هسته ای

  • طراحی، ساخت و بهره برداری از نیروگاه های هسته ای به شکل ایمن و اقتصادی
  • طراحی  و ساخت تجهیزات اتمی مانند هسته رآکتورها، محافظ های تابش و سایر ابزار دقیق مرتبط
  • فرآوری سوخت های هسته ای
  • نظارت بر تاسیسات هسته ای برای شناسایی هر طرح، ساختار یا رویه های عملیاتی نقض کننده قوانین و مقررات ایمنی
  • پایش و اندازه گیری سطوح تابش
  • برنامه ریزی راه های ایمن انهدام زباله های هسته ای
  • انجام تحقیقات کاربردی در صورت نیاز
  • حفظ امنیت و رعایت ایمنی در کار
  • انجام اقدامات اصلاحی یا خاموش کردن نیروگاه در شرایط اضطراری
  • نظارت بر تکنسین های نیروگاه
  • شرکت در جلسات و ارائه گزارشات

 

مهندسی هسته ای عبارت است از دانش فرآیندهای هسته ای و کاربرد آنها در گسترش تکنولوژی های گوناگون و تولید برق هسته ای. مهندسی هسته ای در زمینه های گوناگونی چون طراحی، راه اندازی و نگهداری نیروگاه های هسته ای، تشخیص ها و درمان های پزشکی (مهندسی پزشکی هسته ای)، تحقیقات در زمینه شتاب دهنده ها، لیزر، فوق هادی ها و… کاربرد دارد.

هدف از ایجاد رشته مهندسی هسته ای، آموزش علوم عملی تکنولوژی هسته ای و پیشبرد این رشته به منظوراستفاده بیشتر از منافع تکنولوژی هسته ای در صنایع و زمینه های مختلف می باشد. در واقع رشته مهندسی هسته ای ضمن آشناکردن فارغ التحصیلان با تکنولوژی روز، قدرت طراحی و بهینه سازی سیستم ها و نیز راه اندازی و نگهداری شان را به آنها می دهد.

رشته کارشناسی مهندسی هسته ای برای اولین بار در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد راه اندازی شد و تاکنون نیز تنها این دانشگاه رشته مهندسی هسته ای را در مقطع کارشناسی ارائه می دهد. اما در سطح ارشد و دکترای مهندسی هسته ای، چند دانشگاه سراسری هم از جمله دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه شیراز فعال بوده و دانشجو می پذیرند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد های رشته کارشناسی مهندسی هسته ای، دانشگاه های دارای رشته مهندسی هسته ای، معرفی رشته های ارشد مهندسی هسته ای و رشته های دکتری مهندسی هسته ای(به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی آینده شغلی و بازارکار رشته مهندسی هسته ای ارایه می شود.

سرفصل دروس رشته کارشناسی مهندسی هسته ای و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۳۶ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۴ واحد
دروس اصلی : ۴۹ واحد
دروس تخصصی :  ۳۶ واحد
دروس اختیاری : ۱۹ واحد ( تعداد مورد نیاز تا رسیدن به حد ۱۴۰ واحد)

دروس عمومی مهندسی هسته ای

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه مهندسی هسته ای

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱و۲ ۶ معادلات دیفرانسیل ۳
مبانی کامپیوتر ۳ شیمی عمومی ۱ و آزمایشگاه ۴
فیزیک عمومی ۱و۲ ۶ آزمایشگاه فیزیک ۱و۲ ۲

دروس اصلی مهندسی هسته ای

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی مهندسی ۳ نقشه کشی صنعتی ۲
مقدمه ای بر علوم و تکنولوژی هسته ای ۲ فیزیک مدرن و کوانتوم ۳
ترمودینامیک مهندسی ۳ مبانی مهندسی برق ۳
آزمایشگاه مبانی مهندسی برق ۱ جبر خطی ۳
فیزیک هسته ای ۱ ۳ آزمایشگاه فیزیک هسته ای ۱ ۱
آزمایشگاه فیزیک مدرن و کوانتوم ۱ الکترومغناطیس ۳
الکترونیک ۱ ۳ آزمایشگاه الکترونیک ۱ ۱
مکانیک سیالات ۳ انتقال حرارت و آزمایشگاه ۴
مکانیک آماری ۳ محاسبات عددی ۲
مقدمه ای بر علم مواد هسته ای ۳ کارآموزی ۲

دروس تخصصی مهندسی هسته ای

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
حفاظت در برابر پرتوها ۳ زبان تخصصی ۲
مقدمه ای بر تئوری راکتورهای هسته ای ۳ آشکارسازی و سیستم های اندازه گیری هسته ای و آزمایشگاه ۴
مواد هسته ای ۳ سیستم های کنترل خطی ۳
ایمنی راکتورهای هسته ای ۳ مهندسی نیروگاه های هسته ای ۳
مقدمه ای بر همجوشی کنترل شده ۳ آشنایی با مونت کارلو و کدهای هسته ای ۳
جنبه های زیست محیطی علوم هسته ای ۳ پروژه ۳

 

دروس اختیاری مهندسی هسته ای

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
شبیه سازی عددی در انتقال تابش ۳ مقدمه ای بر رادیو ایزوتوپها و رادیو داروها ۳
مدیریت پسمانداری هسته ای ۳ فیزیک هسته ای ۲ ۳
شیمی آلی ۳ آزمایشگاه شیمی آلی ۱
کارآفرینی عمومی ۳

 

دانشگاههای پذیرنده رشته کارشناسی مهندسی هسته ای (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه پذیرنده دولتی ندارد

دانشگاههای پذیرنده رشته کارشناسی مهندسی هسته ای (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه پذیرنده دولتی ندارد

دانشگاههای پذیرنده رشته کارشناسی مهندسی هسته ای (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)

دانشگاه پذیرنده دولتی ندارد

گرایشهای کارشناسی ارشد مهندسی هسته ای (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • کارشناسی ارشد مهندسی هسته ای گرایش گداخت هسته ای
  • کارشناسی ارشد مهندسی هسته ای گرایش پرتو پزشکی
  • کارشناسی ارشد مهندسی هسته ای گرایش رآکتور
  • کارشناسی ارشد مهندسی هسته ای گرایش چرخه سوخت
  • کارشناسی ارشد مهندسی هسته ای گرایش کاربرد پرتوها
  • کارشناسی ارشد مهندسی انرژیهای تجدید پذیر

 

گرایشهای دکترای مهندسی هسته ای (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  • دکترای مهندسی هسته ای – شکافت گرایش کاربرد پرتوها
  • دکترای مهندسی هسته ای – شکافت گرایش راکتور
  • دکترای مهندسی هسته ای – شکافت گرایش پرتو پزشکی
  • دکترای مهندسی هسته ای – شکافت گرایش چرخه سوخت
  • دکترای مهندسی هسته ای گرایش گداخت

 

معرفی رشته کارشناسی مهندسی مکانیک+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی مکانیک:

مهندسی مکانیک برای شماست، اگر…
اگر شما تفکر فنی و توانایی خوبی در حل مساله دارید و می خواهید در حوزه مهندسی کار کنید، شغل مهندسی مکانیک برای شما مناسب است.
کار مهندس مکانیک
مهندس مکانیک، اصول اساسی نیرو، انرژی، حرکت و گرما را می‌آموزد و با دانش تخصصی خود، سیستم‌های مکانیکی و دستگاه‌ها و فرایندهای گرمایی را طراحی کرده و می‌سازد. مهندس مکانیک گستره وسیعی از دستگاه‌ها، فرآورده‌ها و فرایندها را تولید می‌کند؛ از قالب ساخت سوزن ته‌گرد تا مدل‌سازی حرکت ماهواره‌ها در فضای خارج از جو، موتورها و سیستم‌های کنترل خودرو و هواپیما، نیروگاه‌های الکتریکی، دستگاه‌های پزشکی و اجزا و قطعه‌های گوناگون و….

تخصص های مهندس مکانیک
مهندس مکانیک، با توجه به تخصص خود توانمندی های خاصی را کسب می کند. به عنوان مثال برخی از آنها به طراحی اجزا و مکانیزم ماشین آلات مختلف می پردازند (اکثرا فارغ التحصیلان مهندسی مکانیک گرایش جامدات). گروهی طراحی و محاسبه اجزای سیستم های مبتنی بر تبدیل انرژی، انتقال حرارت و سیالات مانند مولدهای حرارتی، نیروگاه های آبی و… را برعهده دارند(عمدتا فارغ التحصیلان مهندسی مکانیک گرایش حرارت و سیالات).

مهندسی مکانیک، جامع ترین مهندسی
مهندسی مکانیک که از زمان انقلاب صنعتی اروپا به صورت مستقل شناخته شد، ارتباط و اشتراکات زیادی با بسیاری از حوزه های مهندسی دیگر دارد. دکتر محمد دورعلی از اساتید مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف در معرفی شغل مهندسی مکانیک می‌گوید: مهندسی مکانیک را شاید بتوان از نقطه‌نظر تنوع موضوعات تحت پوشش، جامع‌ترین مهندسی به شمار آورد. چون مهندسی مکانیک در برگیرنده تمامی علوم و فنونی است که با تولید، تبدیل و استفاده از انرژی، ایجاد و تبدیل حرکت و انجام کار، تولید و ساخت قطعات و ماشین‌آلات و به کارگیری مواد مختلف در ساخت آنها و همچنین طراحی و کنترل سیستم‌های مکانیکی، حرارتی و سیالاتی مرتبط می‌باشد.
مهارت های مهندس مکانیک
به طور کلی محاسبات فنی، طراحی، تهیه نقشه، روش‌های تولید، ساخت قطعات مختلف، آزمایش ماشین‌آلات مختلف، محاسبه و ساخت خودروها، قطارها، هواپیماها، ساخت و طراحی دستگاه‌های فاضلاب، گرم کننده‌های ساختمان، موتورهای احتراق، فناوری لیزر و … ساخت تمامی تاسیسات صنعتی در دنیا از جمله مهارت‌های مهندسان مکانیک می باشد.

محیط کار مهندسان مکانیک
مهندس مکانیک معمولا یا در دفاتر شرکت ها و یا در واحدهای تولید کارخانه ها کار می کند.مهندس مکانیکی که در سازمان، شرکت یا کارخانه ای استخدام می شود، معمولا به صورت تمام وقت و در ساعات اداری مشغول به کار است. البته گاهی بسته به نوع پروژه های کاری و زمانبندی آنها (به ویژه در بخش خصوصی) ساعت کاری شان می تواند تغییر کند. مهندس مکانیکی هم که به صورت مستقل فعالیت کرده و شرکت شخصی دارد، تعیین ساعت کاری بر عهده خودش می باشد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر با شغل مهندسی مکانیک اطلاعات کاملی در زمینه وظایف مهندس مکانیک، مهارت و دانش مورد نیاز یک مهندس مکانیک، تحصیلات لازم برای ورود به شغل مهندسی مکانیک، آینده شغلی، بازار کار و فرصت های استخدامی مهندس مکانیک، درآمد و حقوق مهندس مکانیک و مشاهیر این حوزه ارائه می شود.

وظایف مهندس مکانیک

زمینه های مختلف فعالیت یک مهندس مکانیک عبارتند از :

  • طراحی : ماشین‌ها و دستگاه‌هایی که هر نوع محصولی را ساخته و بسته‌بندی می‌کنند، تجهیزات گردنده مانند پمپ‌ها، فشرده‌سازها (کمپرسورها)، دمنده‌ها، توربوماشین‌ها (توربین‌ها و …)، موتورهای درون‌سوز، مخزن‌های تحت فشار، رآکتورها، مبادله‌کن‌های گرمایی، دیگ‌های بخار، سامانه‌های لوله‌کشی، وسیله‌های نقلیه مانند خودرو، کامیون، اتوبوس، هواپیما، قطار وغیره، تجهیزات حمل مواد مانند تسمه‌نقاله‌ها، روبات‌ها و طراحی کنترلر برای سیستم‌های دینامیکی.
  • تحلیل : شکست و فرسودگی دستگاه‌ها، بهبود عملکرد و قابلیت اطمینان قطعات، سیستم‌های انتقال حرارت، ارتعاشات مکانیکی، آکوستیک و پیزوالکتریک.
  • ساخت و تولید : فرایندهای ماشین‌کاری سنتی، فرایندهای ماشین‌کاری غیر سنتی، فرایندهای شکل‌دهی شامل شکل‌دهی ورقی و حجمی، طراحی و ساخت قالب‌ها و قیود، روش‌های اتصال و جوشکاری، عملیات حرارتی، روش‌های ریخته‌گری، مترولوژی و سیستم‌های اندازه‌گیری.
  • کنترل کیفیت : آزمایش کیفیت، امنیت و قابلیت اطمینانِ فرآورده‌ها، دستگاه‌ها و فرایندها،
  • زمینه های نوین : فناوری نانو، سیستم‌های میکروالکترومکانیکی (حسگری و عملگری)، سیستم‌های دارو‌رسانی در ابعاد نانو، سیستم‌های میکرو و نانو سیالاتی، نانو‌روبات‌ها

مهندسان مکانیک از بسیاری از ابزارها، موتورها و ماشین ها استفاده می کنند. نمونه ای از آنها عبارتند از :

  • ماشین های تولید برق مانند ژنراتورها، موتورهای احتراق داخلی و توربین های گاز و بخار
  • ماشین های برقی مانند یخچال ها و تهویه های هوا
  • تجهیزات تولید صنعتی مانند روبات های مورد استفاده در تولید
  • سایر ماشین های داخل ساختمان ها مانند آسانسورها و پله های برقی
  • ابزارهای ماشین آلات و ابزار سایر موتورها
  • سیستم های حمل و نقل مواد از قبیل سیستم های نقاله مکانیکی و ایستگاه های انتقال خودکار

مهندس مکانیک می تواند در پروژه های مقیاس وسیع مانند توسعه راه های مهار امواج و قدرت جزر و مد و یا در پروژه های مقیاس کوچک مانند ساخت پروتزهای ایمپلنت مشغول به کار شود.

مهندسی مکانیک شاخه‌ای از مهندسی است که با طراحی، ساخت و راه‌اندازی دستگاه ها و ماشینها سروکار دارد. تهیه و ساخت دستگاه‌هایی که انرژی‌های مختلف نظیر انرژی خورشید، انرژی هسته‌ای و انرژی شیمیایی را به کار می‌گیرند نیز در حوزه این شاخه از دانش است.

مهندسی مکانیک، اصول اساسی نیرو – انرژی – حرکت و گرما را به کار برده و به طراحی و ساخت سیستم‌های مکانیکی و دستگاه‌ها و فرآیندهای گرمایی می پردازد.

مهندسان مکانیک، گستره وسیعی از دستگاه‌ها، فرآورده‌ها و فرآیندها را تولید می‌کنند که از آن جمله می‌توان به موتورها و سیستمهای کنترل، نیروگاههای الکتریکی، دستگاههای پزشکی، چرخ دنده ها ، فناوری لیزر، طراحی به کمک رایانه ، مهندسی به کمک رایانه و تولید به کمک رایانه ، خودکارسازی و رباتیک ، دستگاه‌های تهویه مطبوع و تجهیزات کارخانه‌ها اشاره کرد.

توجه: با توجه به دفترچه کنکور ۹۵ رشته مهندسی مکانیک بدون گرایش می باشد . دانشجویان بعد از یک سال، دو سال تحصیل می توانند در درون دانشکده، گرایش انتخاب کنند.

در ادامه گرایشهای رشته ی مکانیک را تعریف خواهیم کرد:

گرایش ساخت و تولید

گرایش ساخت و تولید به زمینه های کاربردی مهندسی مکانیک می پردازد و مهندس این گرایش در زمینه شکل دادن فلزات، طراحی و قالب ها و ساخت قطعه های گوناگون فعالیت می کند

گرایش حرارت و سیالات

گرایش حرارت و سیالات به فیزیک حرارت و مکانیک سیالات می‌پردازد و وظیفه‌اش تحلیل و طراحی سیستم‌ها از دیدگاه حرارتی و سیالاتی است .

گرایش طراحی جامدات

گرایش طراحی جامدات به بررسی انواع نیروها، حرکتها و تاثیر آنها بر اجزاء مختلف ماشین می‌پردازد. در واقع مهندس طراحی جامدات با توجه به نیازهای جامعه ، دستگاهها و ماشین‌های مختلف را طراحی می‌کند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مکانیک، معرفی رشته های ارشد و دکتری مکانیک (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سر فصل دروس مهندسی مکانیک و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۴۰ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۵ واحد
دروس اصلی : ۶۱ واحد
دروس تخصصی الزامی :  ۱۲ واحد
دروس تخصصی انتخابی : ۱۵ واحد
دروس کارگاه، پروژه و کارآموزی : ۷ واحد

 

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد

دروس عمومی رشته مهندسی مکانیک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه رشته مهندسی مکانیک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱ و۲ ۶ معادلات دیفرانسیل ۳
برنامه نویسی کامپیوتر ۳ محاسبات عددی ۲
فیزیک ۱و۲ ۶ آزمایشگاه فیزیک ۱و۲ ۲
شیمی عمومی ۳ جمع ۲۵

 

دروس اصلی رشته مهندسی مکانیک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی مهندسی ۳ نقشه کشی صنعتی ۱ ۲
استاتیک ۳ دینامیک ۴
مقاومت مصالح ۱ ۳ علم مواد ۳
ترمودینامیک ۱و۲ ۶ آزمایشگاه ترمودینامیک ۱
مکانیک سیالات ۱و۲ ۶ آزمایشگاه مکانیک سیالات ۱
طراحی اجزای ۱و۲ ۶ مقاومت مصالح ۲ ۲
آزمایشگاه مقاومت مصالح ۱ انتقال حرارت ۱ ۳
دینامیک ماشین ۳ ارتعاشات مکانیکی ۳
آزمایشگاه دینامیک ماشین و ارتعاشات ۱ کنترل اتوماتیک ۳
مبانی مهندسی برق ۱و۲ ۶ آزمایشگاه مبانی مهندسی برق ۱

 

دروس تخصصی الزامی رشته مهندسی مکانیک

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
زبان تخصصی مکانیک ۲ مدیریت و کنترل پروژه ۲
نقشه کشی صنعتی ۲ ۲ یک درس از دروس :
روش های تولید و کارگاه
سیستم های هیدرولیک و نیوماتیک و آزمایشگاه
رباتیک و آزمایشگاه
۳
یک درس از دروس :
مقدمه ای بر اجزای محدود
مقدمه ای بر سیالات محاسباتی
شبیه سازی سیستم های دینامیکی و کنترل
۳
  •   در ادامه دروس تخصصی انتخابی در قالب ۱۱ جدول آمده که هر دانشجو باید با نظر استاد مشاور ۱۵ واحد درسی را انتخاب کرده و بگذراند.

 

دروس تخصصی انتخابی مکانیک جامدات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مقاومت مصالح ۳ ۳ مقدمه ای بر اجزای محدود ۳
مکانیک شکست مقدماتی ۳ مواد مرکب (کامپوزیت ها) ۳
شناخت فلزات صنعتی ۲ روش های تولید و کارگاه ۳
پلاستیسیته عملی و تغییر شکل فلزات ۳ طراحی مخازن تخت فشار ۳
تکنولوژی روش های جوشکاری ۲ آزمایشگاه علم مواد ۱
دروس تخصصی اختیاری

دروس تخصصی انتخابی ساخت و تولید

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ماشین های کنترل عددی ۲ طراحی و ساخت به کمک کامپیوتر ۳
روش های تولید و کارگاه ۳ پلاستیسیته عملی و تغییر شکل فلزات ۳
تکنولوژی روش های جوشکاری ۲ آزمایش های غیرمخرب NDT ۳
طراحی و ساخت قید و بست ها و فرامین ۳ طراحی و ساخت قالب های پرس ۳
شناخت فلزات صنعتی ۲ رباتیک و آزمایشگاه ۳
سیستم های هیدرولیک و نیوماتیک و آزمایشگاه ۳ آزمایشگاه علم مواد ۱
کارگاه ریخته گری ۱ سیستم های اندازه گیری ۲
آزمایشگاه سیستم های اندازه گیری ۱ دروس تخصصی اختیاری

 

دروس تخصصی انتخابی حرارت و سیالات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
انتقال حرارت ۲ ۳ دینامیک گازها ۳
توربوماشین ها ۳ سوخت و احتراق ۲
طراحی مبدل های حرارتی ۳ موتورهای احتراق داخلی ۳
طراحی سیستم های تهویه مطبوع ۱ ۳ سیستم های انتقال آب ۳
نیروگاه ها (حرارتی، آبی و هسته ای) ۳ کنترل آلودگی محیط زیست ۲
طراحی سیستم های تبرید و سردخانه ۳ مقدمه ای بر سیالات محاسباتی ۳
ماشین های آبی ۳ کاربردهای انرژی خورشیدی ۳
آزمایشگاه انتقال حرارت ۱ آزمایشگاه ماشین های حرارتی ۱
مکانیک سیالات زیستی ۳ مهندسی اقیانوس ۳
دروس تخصصی اختیاری

 

دروس تخصصی انتخابی تاسیسات

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
انتقال حرارت ۲ ۳ طراحی سیستم های تهویه مطبوع ۱و۲ ۶
طراحی مبدل های حرارتی ۳ طراحی سیستم های تبرید و سردخانه ۳
سیستم های کنترل در تبرید و تهویه ۲ تاسیسات بهداشتی ۲
سیستم های مدیریت تاسیسات و انرژی در ساختمان ۲ سیستم انتقال گاز و گازرسانی ۲
آلودگی محیط زیست ۲ طراحی تاسیسات صنعتی ۲
مقدمه ای بر سیالات محاسباتی ۳ انرژی های تجدیدپذیر و کاربرد آنها ۳
برآورد، آنالیز، بهره برداری و نگهداری تاسیسات ۲ عمل آوری مواد غذایی در سردخانه ها ۳
آزمایشگاه انتقال حرارت ۱ سیستم های انتقال آب ۳
آزمایشگاه تاسیسات برودتی و حرارتی ۱ کارگاه تاسیسات گرمایشی و کنترل های مربوطه ۱
کارگاه تاسیسات تبرید و کنترل های مربوطه ۱ کارگاه تاسیسات تهویه مطبوع و کنترل های مربوطه ۱
دروس تخصصی اختیاری

دروس کارگاه، پروژه و کارآموزی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
پروژه پایانی ۳ کارآموزی ۱و۲ ۱
کارگاه جوشکاری و ورقکاری ۱ کارگاه اتومکانیک ۱
کارگاه ماشین ابزار و ابزار سازی ۱

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی مکانیک پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه اراک دانشگاه ارومیه دانشگاه اصفهان دانشگاه بناب
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند دانشگاه بین المللی امام خمینی دانشگاه تبریز
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه تفرش دانشگاه تهران دانشگاه جهرم
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس دانشگاه رازی دانشگاه زابل
دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شاهرود
دانشگاه شهرکرد دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید چمران دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
دانشگاه شیراز دانشگاه دامغان دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار دانشگاه صنعتی ارومیه
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی بیرجند
دانشگاه صنعتی جندی شاپور دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه صنعتی سیرجان
دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه صنعتی قم دانشگاه صنعتی کرمانشاه دانشگاه صنعتی هویزه
دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه فردوسی مشهد دانشگاه قم دانشگاه کاشان
دانشگاه کردستان دانشگاه گیلان دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر
دانشگاه هرمزگان دانشگاه ولی عصر دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد
دانشگاه تربیت حیدریه دانشکده فنی و مهندسی گلپایگان دانشگاه کشاورزی و دامپروری تربت جام دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – مهندسی قوچان
مرکز آموزش عالی گناباد مجتمع آموزش عالی بم دانشگاه غیر انتفاعی علوم و فنون مازندران  دانشگاه جیرفت
دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه صنعت نفت دانشگاه صنعتی اراک دانشگاه صنعتی سهند
دانشگاه فسا دانشگاه مازندران دانشگاه ولایت ایرانشهر مجتمع آموزش عالی اسفراین
دانشگاه اردکان مرکز آموزش عالی شهرضا مرکز آموزش عالی فیروز آباد دانشگاه غیر انتفاعی علم و هنر یزد
دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه الزهرا دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه خوارزمی
دانشگاه گلستان مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی وبویین زهرا مرکز آموزش عالی لار دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل
دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری مرکز آموزش عالی محلات

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی مکانیک پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه اردکان دانشگاه الزهرا دانشگاه ایلام
دانشگاه اراک دانشگاه ارومیه دانشگاه اصفهان دانشگاه بناب
دانشگاه بجنورد دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه تربت حیدریه دانشگاه جیرفت
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند دانشگاه بین المللی امام خمینی دانشگاه تبریز
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه تفرش دانشگاه تهران دانشگاه جهرم
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس دانشگاه رازی دانشگاه زابل
دانشگاه خوارزمی دانشگاه دامغان دانشگاه دیانوردی و علوم دریایی چابهار دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شاهرود
دانشگاه شهرکرد دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید چمران دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
دانشگاه شیراز دانشگاه صنعت نفت دانشگاه صنعتی اراک دانشگاه صنعتی ارومیه
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی بیرجند
دانشگاه صنعتی جندی شاپور دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه صنعتی سیرجان
دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه صنعتی قم دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه صنعتی هویزه
دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه فردوسی مشهد دانشگاه صنعتی کرمانشاه دانشگاه فسا
دانشگاه کردستان دانشگاه گیلان دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر
دانشگاه هرمزگان دانشگاه ولی عصر دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد
دانشگاه گلستان دانشکده فنی و مهندسی گلپایگان دانشگاه کشاورزی و دامپروری تربت جام دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – مهندسی قوچان
مجتمع آموزش عالی گناباد مجتمع آموزش عالی بم دانشگاه غیر انتفاعی علوم و فنون مازندران  دانشگاه کاشان
دانشگاه مازندران دانشگاه ولایت ایرانشهر مرکز آموزش عالی شهید مدرس نرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا
مرکز آموزش عالی فیروز آباد مرکز آموزش عالی لار دانشگاه ولایت ایرانشهر مجتمع آموزش عالی اسفراین
دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری دانشگاه غیرانتفاعی علم و فرهنگ دانشگاه غیرانتفاعی علم و هنر یزد دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل
دانشگاه غیرانتفاعی علوم و فنون مازندران

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی مکانیک پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه اردکان دانشگاه الزهرا دانشگاه ایلام
دانشگاه اراک دانشگاه ارومیه دانشگاه اصفهان دانشگاه بناب
دانشگاه بجنورد دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه تربت حیدریه دانشگاه جیرفت
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند دانشگاه بین المللی امام خمینی دانشگاه تبریز
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه تفرش دانشگاه تهران دانشگاه جهرم
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس دانشگاه رازی دانشگاه زابل
دانشگاه خوارزمی دانشگاه دامغان دانشگاه دیانوردی و علوم دریایی چابهار دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه صنعتی شاهرود
دانشگاه شهرکرد دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید چمران دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
دانشگاه شیراز دانشگاه صنعت نفت دانشگاه صنعتی اراک دانشگاه صنعتی ارومیه
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی بیرجند
دانشگاه صنعتی جندی شاپور دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه صنعتی سیرجان
دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه صنعتی قم دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه صنعتی هویزه
دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه فردوسی مشهد دانشگاه صنعتی کرمانشاه دانشگاه فسا
دانشگاه کردستان دانشگاه گیلان دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر
دانشگاه هرمزگان دانشگاه ولی عصر دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد
دانشگاه گلستان دانشکده فنی و مهندسی گلپایگان دانشگاه کشاورزی و دامپروری تربت جام دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – قوچان
مجتمع آموزش عالی گناباد مجتمع آموزش عالی بم دانشگاه غیر انتفاعی علوم و فنون مازندران  دانشگاه کاشان
دانشگاه مازندران دانشگاه ولایت ایرانشهر مرکز آموزش عالی شهید مدرس نرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا
مرکز آموزش عالی فیروز آباد مرکز آموزش عالی لار مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین مرکز آموزش عالی شهرضا
دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری دانشگاه غیرانتفاعی علم و فرهنگ دانشگاه غیرانتفاعی علم و هنر یزد دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل
دانشگاه غیرانتفاعی علوم و فنون مازندران دانشگاه قم دانشگاه لرستان مرکز آموزش عالی محلات
دانشگاه غیرانتفاعی ایوانکی دانشگاه غیرانتفاعی خیام دانشگاه غیرانتفاعی صنعتی سجاد

گرایشهای ارشد مکانیک (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  •  مهندسی مکانیک – تبدیل انرژی
  •  مهندسی مکانیک – ساخت و تولید
  •  مهندسی مکانیک – سازه بدنه خودرو
  •  مهندسی مکانیک – سیستم محرکه خودرو
  •  مهندسی مکاترونیک
  •  مهندسی پزشکی – بیو مکانیک
  •  مهندسی مکانیک – طراحی کاربردی
  •  مهندسی ماشینهای ریلی
  • مهتدسی هسته ای
  • مهندسی مکانیک – طراحی سیستمهای دینامیکی خودرو

گرایشهای دکترای مکانیک (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  •  مهندسی مکانیک – تبدیل انرژی
  •  مهندسی مکانیک – مهندسی خودرو
  •  مهندسی مکانیک – ساخت و تولید
  •  مهندسی مکانیک – طراحی کاربردی (زمینه مکانیک جامدات)
  • مهندسی مکانیک – طراحی کاربردی (زمینه دینامیک کنترل و ارتعاشات)
  •  مهندسی راه آهن (ماشینهای ریلی)

 

معرفی رشته کارشناسی مهندسی شیمی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی شیمی:

مهندس شیمی کیست؟

مهندس شیمی فردی است که یافته های شیمیدان ها را به صورت عملی و کاربردی درآورده و در صنایع مختلف آنها را بکار می گیرد. در واقع مهندسی شیمی، فرآیند بکارگیری علم شیمی است.

به طور کلی گستره کار مهندس شیمی بسیار وسیع بوده و حوزه های مختلفی را شامل می شود. این تنوع را در گرایش های تحصیلی زیادی که در رشته مهندسی شیمی وجود دارد، می توان تا حدی درک کرد. به همین جهت شاید نتوان تعریف جامع و کاملی از مهندسی شیمی ارائه داد. مهندس شیمی مسئولیت های مختلفی از مهندسی فرآیند تا مدیریت کارخانه را می تواند بر عهده بگیرد.

هر مهندس شیمی با توجه به گرایش تحصیلی خود وظایف خاصی را برعهده دارد به عنوان مثال گاهی در یک فرآیند خاص مانند اکسیداسیون (سوزاندن برخی مواد شیمیایی برای تولید مواد شیمیایی دیگر) ، گاهی در حوزه مواد نانو (موادی در اندازه های بسیارکوچک در حد نانو که دارای ویژگی های جدید و خاصی هستند) و یا گاهی در طراحی فرآیند تولید مواد غیرآلی (مانند سیمان، اهک و…) تخصص دارد.

یکی از کارهای اصلی مهندسی شیمی طراحی و اجرای فرآیندهای شیمیایی برای تبدیل مواد اولیه به کالاها و موادی ارزشمند و کاربردی است. به عنوان مثال در یک پالایشگاه مهندس شیمی وظیفه دارد با بررسی وضعیت موجود، بهترین فرآیند را برای تبدیل مواد خام نفتی به محصولات مفید و باارزش پتروشیمی طراحی و پیاده سازی کند. یا مثلا در یک کارخانه محصولات غذایی منجمد، وظیفه نظارت و طراحی بهترین فرآیند برای استفاده از مواد اولیه در تولید محصولاتی با کیفیت در کنار کمترین هزینه و زمان، بر عهده مهندس شیمی آن کارخانه می باشد.

مهندس شیمی برای شما مناسب است اگر:

در ریاضی و بعد در شیمی و فیزیک قوی باشید. همچنین دقت بالا، توانایی تحلیل اطلاعات، حل مساله و مهارت مدیریتی برای مدیریت پروژه ها، افراد و بودجه ها را داشته باشید.

ساعت کاری مهندس شیمی معمولا مطابق با ساعات کاری اداری است . البته وقتی روی پروژه ای کار می کند، گاهی لازم است زمان بیشتری را سر کار خود باشد تا بتواند پروژه را به موقع تحویل دهد.

محل کار مهندس شیمی معمولا در آزمایشگاه ،دفتر کار یا بخش های مختلف کارخانه یا پالایشگاه ها می باشد.

در ادامه با وظایف مهندس شیمی ، مهارت و توانمندی های مورد نیاز مهندس شیمی، تحصیلات لازم برای ورود به شغل مهندسی شیمی، بازار کار، آینده شغلی و فرصت های استخدامی مهندسی شیمی و درآمد و حقوق مهندس شیمی آشنا می شوید.


وظایف مهندس شیمی

مهندس شیمی معمولا در بخش تحقیق و توسعه و یا در بخش تولید مشغول به کار می شود.

اگر مهندس شیمی در بخش تحقیق و توسعه کار کند، وظایف او عبارتند از:

  • آزمایش راه های جدید توسعه محصولات در آزمایشگاه
  • استفاده از مدل های کامپیوتری برای رسیدن به روش های تولید ایمن تر و مقرون به صرفه تر
  • برنامه ریزی برای چگونگی انتقال نمونه های آزمایشگاهی به محیط واقعی کار( به منظور تولید انبوه صنعتی)
  • توسعه روشهای ایمن و دوستدار محیط زیست برای از بین بردن مواد زائد

اگر مهندس شیمی در بخش تولید مشغول باشد، وظایف او عبارتند از :

  • همکاری با تکنسین های کارخانه برای ایجاد تجهیزات لازم و ابزارهای کنترل فرآیند تولید
  • نظارت و بررسی فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی فرآیند تولید
  • طراحی سیستم ها و دستگاه ها مورد نیاز در فرآیند تولید
  • همکاری نزدیک با مدیران بخش های کنترل کیفیت و ایمنی و سلامت به منظور بهینه سازی فرآیند تولید از نظر اقتصادی، کیفیت محصولات، ایمنی و…

 

مهندسی شیمی علم کاربرد ریاضیات ، فیزیک ، شیمی و اقتصاد در فرآیند تبدیل مواد خام به مواد باارزش‌تر یا سودمندتر است.

مهندسی شیمی را می‌توان بطور کلی علم استفاده از موازنه جرم ،  موازنه انرژی م موازنه حرکت برای طراحی و کنترل واحدهای فرآیندی شیمیایی از قبیل واحدهای یک پالایشگاه پتروشیمی ، صنایع چوب و کاغذ و غیره در نظر گرفت.

هدف اصلی مهندسی شیمی استفاده از دانش شیمی در خلق مواد و محصولات بهتر برای دنیای امروز است. امروزه مهندسین شیمی علاوه بر فرآیندهای تولید مواد اولیه پایه، بلکه در توسعه و تولید محصولات باارزش و متنوع شرکت دارند. این محصولات شامل مواد ویژه و کارآمد برای صنایعی همچون هوافضا ، خودروسازی ، پزشکی ، صنایع الکترونیک ، کاربردهای محیط زیست و صنایع نظامی است.

به عنوان مثال‌هایی از این محصولات می‌توان به الیاف ، منسوجات و چسب های سیار قوی، مواد زیست سازگار و داروهای جدید اشاره کرد. امروزه مهندسی شیمی ارتباطی تنگاتنگ با علوم زیست شناسی ، مهندسی پزشکی و اغلب شاخه‌های مهندسی دارد.

رشته مهندسی شیمی دارای گرایشهایگرایش صنایع غذاییگرایش صنایع پتروشیمی و گرایش صنایع شیمیایی معدنی  وصنایع گاز می باشد.

گرایش صنایع غذایی:

گرایش صنایع غذایی، علوم مهندسی جدید را برای طراحی دستگاه ها، خطوط فرآیند و واحدهای تولید مواد غذایی بکار می برد. این گرایش جنبه های تئوری و عملی طراحی را که شامل طراحی هر یک از واحدهای فرآیند، طراحی خطوط مختلف آماده سازی، فرآوری و بسته بندی مواد غذایی و همچنین طراحی کارخانجات تولیدی صنایع غذایی است، مورد توجه قرار می دهد.

گرایش صنایع شیمیایی معدنی:

گرایش صنایع شیمیایی معدنی، فرایندی را که یک ماده اولیه در هنگام ورود به کارخانه تا زمان خارج شدن محصول طی می کند، مورد مطالعه قرار می دهد. هر کارخانه‌ تولید مواد غیرآلی‌ مثل‌ سیمان‌، گچ‌، شیشه‌ نسوز و دیرگداز دارای‌ یک‌ فرآیند است‌؛ یعنی‌ از زمانی‌ که‌ مواد اولیه‌ وارد کارخانه‌ می‌شود تا زمانی‌ که‌ محصول‌ خارج‌ می‌گردد، فرآیندی‌ روی‌ آن‌ انجام‌ می‌گیرد که‌ طراحی‌ این‌ فرآیند برعهده‌مهندس‌ شیمی‌ صنایع‌ شیمیایی‌ معدنی‌ است. همچنین‌ تولید هر ماده‌ معدنی‌ مثل‌ کودهای‌ شیمیایی‌ معدنی‌، حشره‌کش‌ها، نمک‌ها، رنگ‌های‌ معدنی‌ و حتی‌ لعاب‌ روی‌ کاشی‌ها در حیطه‌ کار مهندس‌ شیمی‌ این‌ گرایش‌ قرار دارد.

گرایش صنایع پتروشیمی:

پتروشیمی دانش تبدیل شاخه­ ای از فرآورده ­های نفتی به فرآورده­ های غیرنفتی (پلیمرهای خام و محصولات پتروشیمی) است. وظیفه‌مهندس‌ پتروشیمی،‌ طراحی‌ دستگاه‌ها و فرآیند تولید مواد مختلف‌ از جمله‌ کودهای‌ شیمیایی‌، شوینده‌ها، فرآورده‌های‌ پلیمری‌ (مواد اولیه‌ پلاستیک‌ها، لاستیک‌ها و الیاف‌ مصنوعی‌) و مواد شیمیایی‌ (اسیدها، حلال‌ها) از نفت‌ و برش‌های‌ نفتی‌ است‌.

گرایش صنایع گاز
مهندسی شیمی گرایش گاز شامل تمام فرآیندهایی است که بر روی گاز انجام می‌شود، تا این ماده قابل مصرف گردد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی شیمی، معرفی گرایشهای ارشد و دکتری مهندسی شیمی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 

سر فصل دروس مهندسی شیمی و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۴۰ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۴۶ واحد
دروس تخصصی : ۵۵ واحد
دروس انتخابی : ۱۹ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد

 

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی شیمی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه اراک دانشگاه خلیج فارس دانشگاه اصفهان دانشگاه ایلام
دانشگاه تهران دانشگاه تبریز دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه تفرش
دانشگاه رازی دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سمنان دانشگاه زنجان
دانشگاه شیراز دانشگاه صنعت نفت دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه شهید باهنر
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی جندی شاپور
دانشگاه صنعتی کرمانشاه دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه صنعتی سیرجان دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی همدان دانشگاه علم و فناوری مازندران دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه فردوسی مشهد
دانشگاه گلستان مجتمع آموزش عالی گناباد دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان
دانشگاه مازندران دانشگاه ولی عصر رفسنجان دانشگاه مراغه دانشگاه محقق اردبیلی
دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – قوچان دانشگاه اردکان دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد
مرکز آموزش عالی لار دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل دانشگاه گیلان دانشگاه بناب
مرکز آموزش عالی لامرد

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی شیمی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه اراک دانشگاه اردکان دانشگاه اصفهان دانشگاه ارومیه
دانشگاه ایلام دانشگاه بجنورد دانشگاه بناب دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه تهران دانشگاه تبریز دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه تفرش
دانشگاه رازی دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سمنان دانشگاه زنجان
دانشگاه شیراز دانشگاه شهید مدنی دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه شهید باهنر
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعت نفت دانشگاه صنعتی جندی شاپور
دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی بیرجند دانشگاه گیلان دانشگاه مراغه
دانشگاه صنعتی کرمانشاه دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه صنعتی سیرجان دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی همدان دانشگاه علم و فناوری مازندران دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه فردوسی مشهد
دانشگاه گلستان مجتمع آموزش عالی گناباد دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان
دانشگاه مازندران دانشگاه ولی عصر رفسنجان دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه یاسوج
دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – قوچان دانشگاه یزد مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا
مرکز آموزش عالی لار دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل مرکز آموزش عالی لامرد دانشگاه شاهرود

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی شیمی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه اراک دانشگاه اردکان دانشگاه اصفهان دانشگاه ارومیه
دانشگاه ایلام دانشگاه بجنورد دانشگاه بناب دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه تهران دانشگاه تبریز دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه تفرش
دانشگاه رازی دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سمنان دانشگاه زنجان
دانشگاه شیراز دانشگاه شهید مدنی دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه شهید باهنر
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعت نفت دانشگاه صنعتی جندی شاپور
دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی بیرجند دانشگاه گیلان دانشگاه مراغه
دانشگاه صنعتی کرمانشاه دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه صنعتی سیرجان دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی همدان دانشگاه علم و فناوری مازندران دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه فردوسی مشهد
دانشگاه گلستان مجتمع آموزش عالی گناباد دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان
دانشگاه مازندران دانشگاه ولی عصر رفسنجان دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه یاسوج
دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – قوچان دانشگاه یزد مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا
مرکز آموزش عالی لار دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل مرکز آموزش عالی لامرد دانشگاه شاهرود
دانشگاه تخصصی فناوریهای نوین آمل دانشگاه قم

گرایشهای ارشد مهندسی شیمی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • مهندسی شیمی (همه گرایشها)
  • مهندسی هسته ای
  • مهندسی شیمی – بهداشت ایمنی و محیط زیست

گرایشهای دکترای مهندسی شیمی (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  • مهندسی شیمی (همه گرایشها)

معرفی رشته کارشناسی مهندسی هوافضا+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی هوافضا:

مهندسی‌ هوافضا مجموعه‌ای‌ از علوم‌ و توانایی‌های‌ علمی‌ و عملی‌ در زمینه‌ تحلیل‌، طراحی‌ و ساخت‌ وسایل‌ پرنده‌ نظیر هواپیماها، بالگردها، گلایدرها، موشک‌ها و ماهواره‌ها است‌.

رشته‌ مهندسی هوافضا بر چهار پایه‌ آئرودینامیک‌ ، جلوبرندگی‌ ،مکانیک‌ پرواز و سازه‌های‌ هوافضایی‌ استوار است‌.

آئرودینامیک به مطالعه و بررسی جریان هوا، محاسبه نیروها و گشتاورهای ناشی از آن بر روی جسم پرنده می‌پردازد و مهندس هوافضا با فراگیری این علم به تحلیل جریان‌های پیچیده در اطراف اجسام پرنده پرداخته و با به دست آوردن نیروهای آئرودینامیکی امکان بررسی پایداری و طراحی سازه را فراهم می‌کند. جلوبرندگی به مطالعه و بررسی سیستم‌های جلوبرنده اعم از موتورهای پیستونی، توربینی، راکت‌ها و نحوه تولید نیروی رانش در آنها می‌پردازد.

مکانیک پرواز به مطالعه و بررسی رفتار و حرکات جسم پرنده با استفاده از اطلاعات آئرودینامیکی، هندسی و وزنی می‌پردازد. در واقع علم مکانیک پرواز از عملکرد تشکیل می‌شود و عملکرد به بررسی بُرد، مسافت نشست و برخاست، مداومت پروازی در سرعت‌های مختلف و پایداری و کنترل وسایل پرنده می‌پردازد و در نهایت سازه‌های هوافضایی به مطالعه و بررسی سازه‌های هواپیما و دیگر وسایل پرنده می‌پردازد و هدف آن طراحی سازه‌هایی است که علاوه بر استحکام کافی در برابر بارهای آئرودینامیکی و سایر بارهای استاتیکی وارد بر وسایل پرنده، حداقل وزن را نیز داشته باشند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی هوافضا، معرفی رشته های ارشد و دکتری مهندسی هوافضا(به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس مهندسی هوافضا و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۴۰ واحد

دروس عمومی : ۲۰ واحد

دروس پایه : ۲۲ واحد

دروس اصلی : ۵۰ واحد

دروس تخصصی الزامی :  ۲۹ واحد

دروس تخصصی اختیاری : ۹ واحد

دروس کارگاه، پروژه و کارآموزی : ۱۰ واحد

*دروس تخصصی اختیاری، پروژه و کارآموزی با راهنمایی استاد راهنما و دانشکده مربوطه در یکی از زمینه های آئرودینامیک، سازه صنایع هوایی، مکانیک پرواز و یا جلوبرنده انتخاب می شود.

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دروس عمومی رشته مهندسی هوافضا

 

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ و تمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

 

دروس پایه رشته مهندسی هوافضا

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱ و۲ ۶ معادلات دیفرانسیل ۳
برنامه نویسی کامپیوتر ۳ محاسبات عددی ۲
فیزیک ۱و۲ ۶ آزمایشگاه فیزیک ۱و۲ ۲

 

دروس اصلی رشته مهندسی هوافضا

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی مهندسی ۳ نقشه کشی صنعتی ۱و۲ ۴
استاتیک ۳ دینامیک ۴
مقاومت مصالح ۳ علم مواد ۳
ترمودینامیک ۱و۲ ۵ آزمایشگاه مقاومت مصالح ۱
مکانیک سیالات ۳ آزمایشگاه مکانیک سیالات ۱
انتقال حرارت ۳ ارتعاشات مکانیکی ۳
کنترل اتوماتیک ۳ مبانی مهندسی برق ۳
آزمایشگاه مبانی مهندسی برق ۱ مقدمه ای بر مهندسی هوافضا ۲
تحلیل سازه های هوایی ۳ آیین نگارش و گزارش نویسی فنی ۲

 

دروس تخصصی الزامی رشته مهندسی هوافضا

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
آئرودینامیک ۱و۲ ۶ طراحی هواپیما ۱و۲ ۶
آزمایشگاه آئرودینامیک ۱ ۱ مکانیک پرواز ۱و۲ ۶
زبان تخصصی مهندسی هوافضا ۲ اصول جلوبرنده ها ۳
طراحی سازه های صنایع هوایی ۳ مکانیک مدارهای فضایی ۲

 

دروس تخصصی اختیاری رشته مهندسی هوافضا

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مقاومت مصالح ۲ ۳ تئوری تنش حرارتی ۳
پلاستیسیته عملی و تغییر شکل فلزات ۳ آئروالاستیسیته ۳
طراحی اجزای ۱ ۳ طراحی اجزای ۲ ۴
آمار و احتمالات ۳ آئرودینامیک ۳ ۳
آئرودینامیک هلیکوپتر ۳ روش های تجربی در آئرودینامیک ۳
تئوری آئرودینامیک ملخ ۳ جریان لزج ۳
مقدمه ای بر مکانیک سیالات عددی ۳ موتورهای احتراق داخلی ۳
سوخت و احتراق ۳ اصول راکتها ۳
توربوماشین ها ۳ مدیریت صنعتی ۲
طراحی، کنترل و کاربرد سیستم های ماهواره ای ۳ آزمایشگاه آئرودینامیک ۲ ۱
سیستم های اتوماتیک در فضا ۳ کاربرد اجزای محدود ۳
طراحی به کمک کامپیوتر ۳    

 

دروس کارگاهی، پروژه و کارآموزی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارگاه ورقکاری و جوشکاری در صنایع هوایی ۱ کارگاه ابزار دقیق و اندازه گیری در هواپیما ۲
کارگاه موتور- بدنه و سیستم های هواپیما ۲ پروزه تخصصی ۳
کارآموزی ۲    

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی هوافضا پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی مالک اشتر      

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی هوافضا پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی مالک اشتر مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا    

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی هوافضا پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی مالک اشتر مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا دانشگاه شهید بهشتی  دانشگاه فردوسی

 

 

گرایشهای ارشد مهندسی هوافضا (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۳):

  • مهندسی هوافضا گرایش سوانح هوایی و صلاحیتهای پروازی
  • مهندسی هوافضا گرایش آئوردینامیک
  • مهندسی هوافضا گرایش سازه های هوایی
  • مهندسی هوافضا گرایش مکانیک پرواز
  • مهندسی هوافضا گرایش جلوبرندگی
  • مهندسی هوافضا گرایش دینامیک پرواز و کنترل
  • مهندسی هوافضا گرایش مهندسی فضایی

معرفی رشته کارشناسی آمار و کاربردها+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی آمار و کاربردها:

معرفی علم آمار به زبان ساده، پیشگویی بر اساس اعداد و ارقام است. به عبارت دیگر یک آماردان می‌تواند بر اساس مجموعه اطلاعات عددی و بر مبنای مدل‌های ریاضی و مدل‌های نظریه احتمال، پیشگویی کند. به عبارتی می‌توان گفت که علم آمار نتیجه‌گیری از جزئیات و یا رسیدن از جزء به کل می‌باشد.

امار گران تصمیم می گیرند که ازکجا و چگونه داده ها را جمع آوری کنند، نوع و تعداد گروه های نمونه را مشخص می کنند و به تهیه پرسشنامه های تحقیقی یا فرمهای گزارشی میپردازند. آنها همچنین دستورالعمل هائی برای کارکنانی که بهجمع اوری و جدول بندی اطلاعات می پردازند، تهیه می کنند. در نهایت آمارگران با بکارگیری نرم افزارهای رایانه ای به تجزیه و تحلیل، تفسیر و جمع بندی اطلاعات می پردازند.

فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می‌توانند در سازمان‌ برنامه‌ و بودجه‌، مرکز آمار ایران‌، بانک‌ها، ادارات‌ بیمه‌، مراکز صنعتی‌ و کارخانجات‌ ، واحدهای‌ آماری‌ وزارتخانه‌های‌ مختلف‌ همچون‌ جهاد کشاورزی‌، کار، بهداشت‌، اقتصاد و امور دارایی‌، فرهنگ‌ و ارشاد اسلامی و به‌ طور کلی‌ در هر مرکزی‌ که‌ نیاز به‌ جمع‌آوری‌ و تجزیه‌ و تحلیل‌ آمار و اطلاعات‌ دارد، مشغول‌ به‌ کار شوند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته آمار و کاربردها، معرفی رشته های ارشد و دکتری ریاضی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سر فصل دروس آمار و کاربردها و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : حداقل ۱۳۲ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس مشترک پایه : ۲۴ واحد
دروس هسته : ۶۰ تا ۶۲ واحد (۲ واحد در اختیار دانشجو)
دروس اختیاری : ۳۰ واحد (۲+ یا ۲۲- واحد در اختیار دانشجو)

دانشگاه هایی که در رشته آمار و کاربردها پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه الزهرا دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه اصفهان
دانشگاه بین المللی امام خمینی دانشگاه تبریز دانشگاه بیرجند
دانشگاه تهران دانشگاه جهرم دانشگاه حکیم سبزواری
دانشگاه خلیج فارس دانشگاه دامغان دانشگاه رازی
دانشگاه زابل دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه شهید چمران دانشگاه شیراز دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا دانشگاه فردوسی دانشگاه فسا
دانشگاه قم دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان
دانشگاه گلستان دانشگاه گنبد دانشگاه لرستان
دانشگاه مازندران دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر
دانشگاه هرمزگان دانشگاه ولایت ایرانشهر دانشگاه ولی عصر
دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد دانشکده ریاضی و کامپیوتر خوانسار
دانشگاه گیلان مرکز آموزش عالی اقلید مرکز آموزش عالی گناباد
دانشگاه غیر انتفاعی علم و فرهنگ مجتمع آموزش عالی بم دانشگاه بجنورد
دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه علامه طباطبایی دانشگاه نیشابور

 

دانشگاه هایی که در رشته آمار و کاربردها پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه الزهرا دانشگاه بجنورد دانشگاه اصفهان
دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند
دانشگاه بین المللی امام خمینی دانشگاه تبریز دانشگاه تهران
دانشگاه صنعتی شاهرود دانشگاه جهرم دانشگاه حکیم سبزواری
دانشگاه خلیج فارس دانشگاه دامغان دانشگاه رازی
دانشگاه زابل دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه شهید چمران دانشگاه شیراز دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا دانشگاه فردوسی دانشگاه علامه طباطبایی
دانشگاه قم دانشگاه کاشان دانشگاه فسا
دانشگاه گلستان دانشگاه کردستان دانشگاه کوثر بجنورد
دانشگاه گنبد دانشگاه گیلان دانشگاه لرستان
دانشگاه مازندران دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر
دانشگاه هرمزگان دانشگاه ولایت ایرانشهر دانشگاه ولی عصر
دانشگاه یاسوج دانشگاه یزد دانشکده ریاضی و کامپیوتر خوانسار
دانشگاه نیشابور مجتمع آموزش عالی بم مجتمع آموزش عالی گناباد
دانشگاه غیر انتفاعی علم و فرهنگ مرکز آموزش عالی اقلید  

دانشگاه هایی که در رشته آمار و کاربردها پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه الزهرا دانشگاه بجنورد دانشگاه اصفهان
دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند
دانشگاه بین المللی امام خمینی دانشگاه تبریز دانشگاه تهران
دانشگاه شاهرود دانشگاه جهرم دانشگاه حکیم سبزواری
دانشگاه خلیج فارس دانشگاه دامغان دانشگاه رازی
دانشگاه زابل دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهید باهنر دانشگاه شهید بهشتی
دانشگاه شهید چمران دانشگاه شیراز دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا دانشگاه فردوسی دانشگاه علامه طباطبایی
دانشگاه قم دانشگاه کاشان دانشگاه فسا
دانشگاه گلستان دانشگاه کردستان دانشگاه کوثر بجنورد
دانشگاه گنبد دانشگاه گیلان دانشگاه لرستان
دانشگاه مازندران دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر
دانشگاه هرمزگان دانشگاه ولایت ایرانشهر دانشگاه ولی عصر
دانشگاه غیر انتفاعی البرز دانشگاه یزد دانشکده ریاضی و کامپیوتر خوانسار
دانشگاه نیشابور مجتمع آموزش عالی بم مجتمع آموزش عالی گناباد
دانشگاه غیر انتفاعی علم و فرهنگ مرکز آموزش عالی اقلید  

 

    گرایشهای ارشد آمار(بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۳) :

  • آمار ریاضی
  • آمار اقتصادی اجتماعی
  • بیم سنجی

گرایشهای دکترای آمار(بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  • آمار

کارشناسی مهندسی کامپیوتر +رتبه لازم

کارشناسی مهندسی کامپیوتر :

یک مهندس کامپیوتر باید سخت کوش و با پشتکار باشد چون رشته ی کامپیوتر رشته ی پویایی است و دانشجو باید همیشه اطلاعاتش به روز بوده و به دنبال فرا گرفتن مطالب جدید باشد. در نتیجه کسانی که می‌خواهند فقط چهار سال درس بخوانند و بعد مطالعه را کنار گذاشته و وارد بازار کار شوند، در این رشته موفق نخواهند شد و بر عکس افرادی که همیشه به دنبال مطالعه و فراگیری هستند، در این رشته موفق می‌شوند. مهندس کامپیوتر باید پایه ی ریاضی قوی داشته و توانایی اش در زمینه ی فیزیک خوب باشد. هم چنین لازم است که فردی خلاق باشد تا بتواند مسایل را از راه حل های ابتکاری حل کند. راه حل هایی که کمترین هزینه و بهترین کارآیی را داشته باشد.

رشته مهندسی کامپیوتر که به طراحی و ساخت اجزای مختلف کامپیوتر می پردازد، از اهمیت بسیار زیادی در دنیای امروز برخوردار است. هدف از طی این دوره تربیت کارشناسانی است که در زمینه تحلیل، طراحی، ساخت و راه اندازی دستگاهها و مجموعه های سخت افزاری جدید، بررسی و شناخت مجموعه های سخت افزاری و نرم افزاری موجود، نگه داری، عیب یابی و تعمیر و اصلاح و توسعه فعالیت کنند. طراحی، شبیه سازی، فرآوری، پردازش، سنجش، آموزش، ویرایش و … همه مفاهیمی هستند که با بالاترین دقت و در کوتاهترین مدت زمان ممکن در برنامه های نرم افزاری کامپیوتر انجام می شوند. لذا هدف از این رشته تربیت نیروی متخصص برای انجام امور فوق است.کامپیوتر دارای دو جزء متفاوت سخت افزار و نرم افزار است. اجزاء فیزیکی و قابل لمس کامپیوتر مانند مدارها و بردهای الکترونیکی  سخت افزار نامیده می شوند.نرم افزار جزء غیرقابل لمس کامپیوتر است. نرم افزار برنامه ها و داده هایی است که به کامپیوتر فرمان می دهند که چه عملی را انجام دهد. یک مهندس نرم افزار یاد می گیرد که چگونه نرم افزارهای بزرگ و عظیم را طراحی و برنامه ریزی کند، تست و ارزیابی نهایی نماید و در نهایت مستند سازد. پس بدین گونه نیست که یک تعمیرکار کامپیوتری، یک مهندس سخت افزار و یک اپراتور کامپیوتر یک مهندس نرم افزار تلقی گردد.

نرم افزار در حقیقت روح و جان کامپیوتر است که به سخت افزار هویت می بخشد و اصولاً به برنامه ای گفته می شود که برای به کارگیری سخت افزار ساخته شده باشد. نرم افزارها را می توان به دو رده کلی دسته بندی کرد که عبارتند از : نرم افزارهای سیستمی و نرم افزارهای کاربردی. نرم افزارهای سیستمی برنامه هایی هستند که کامپیوتر برای فعال شدن یا سرویس دادن به آن نیاز دارد و به این دلیل از سوی سازندگان سیستم های کامپیوتری عرضه می شوند و مهمترین آنها سیستم عامل، برنامه های سودمند و مترجم های زبان می باشد. نرم افزارهای کاربردی نیز برنامه هایی هستند که کاربر یا خود آن ها را می نویسد یا شرکت های نرم افزاری آنها را تهیه کرده و برای فروش عرضه می کنند. این گونه برنامه ها معمولاً عمومیت برنامه های سیستم را نداشته و برای زمینه های مختلف مهندسی، علمی، تجاری، آموزشی، تفریحی و یا طراحی نوشته می شوند. مهندسی سخت افزار در مقطع لیسانس به مطالعه، بررسی و طراحی سخت افزاری، کنترل سخت افزاری و شبکه های کامپیوتری می پردازد. برای مثال یک مهندس سخت افزار می تواند طراحی سخت افزاری کند که با IC ها کار کند، با کامپیوتر کار کند و یا از دروازه های کامپیوتر استفاده نماید و در نهایت می تواند به طراحی مدارهای مجتمع دیجیتالی بپردازد. که البته به این بخش از سخت افزار بیشتر در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته می شود.

توانایی های فارغ التحصیلان

فارغ التحصیلان این مقطع، قابلیتها و تواناییهای زیادی دارند و چنانچه در مسیر مناسب هدایت شوند، قادر خواهند بود مشکلات زیادی را حل کنند. برخی از این تواناییها به شرح زیر است:

۱) بررسی و شناخت نرم افزارها و سخت افزارهای جدید و به کارگیری آنها.

۲)بررسی کمبودها و نیازهای نرم افزاری و سخت افزاری بخشهای صنعت و خدمات و تدوین نیازهای آنها، امکان سنجی وتعیین ابزار و نیروی انسانی لازم برای رفع کمبودها.

۳)تجزیه و تحلیل سیستمهای کوچک و متوسط نرم افزاری و سخت افزاری و ارائه راه حل مناسب برای اجرای آنها.

۴)طراحی مجموعه های کوچک و متوسط نرم افزاری و سخت افزاری و تولید طرحهای اجرایی برای آنها.

۵)اجرای طرحهای کامپیوتری، نصب، آزمایش و آموزش آنها.

۶) پشتیبانی و نگهداری سیستمهای نرم افزاری شامل شناسایی خطاها، رفع خطاها و افزودن امکانات جدید به سیستمها.

۷) عیب یابی کامپیوترها و سیستمهای کامپیوتری و رفع عیبها.

۸) شناسایی فنون جدید طراحی و ساخت کامپیوتر و ارزیابی و به کارگیری آنها.

تواناییهای ذکر شده مربوط به کارشناسان نرم افزار و سخت افزار می باشد؛ اما روشن است که کارشناسان نرم افزار در محدوده مسائل نرم افزاری توانایی بیشتری دارند و برعکس کارشناسان سخت افزار در محدوده مسائل سخت افزاری از توانایی بیشتری برخوردارند.

توانایی های جسمی، علمی، روانی مورد نیاز و قابل توصیه

توانایی علمی: یک مهندس کامپیوتر باید سخت کوش و با پشتکار باشد چون رشته کامپیوتر رشته پویایی است و همیشه باید اطلاعاتش به روز بوده و به دنبال فراگرفتن مطالب جدید باشد. مهندس کامپیوتر باید پایه ریاضی قوی داشته و توانایی اش در زمینه فیزیک خوب باشد. همچنین لازم است فردی خلاق باشد تا بتواند مسایل را از راههای ابتکاری حل کند.

علاقمندی ها: مهندس کامپیوتر نرم افزار و سخت افزار باید به یادگیری و مطالعه علاقمند باشد تا پیشرفت در خور توجه داشته باشد. همچنین باید از جستجو و کاوش در مدارها و ریزساختارها استقبال کند و به کار با کامپیوتر علاقه داشته باشد.

توانایی مالی: با توجه به توضیحات گفته شده داشتن یک دستگاه کامپیوتر برای یک مهندس کامپیوتر امری ضروری به نظر می رسد ولی این گونه نیست که بدون داشتن کامپیوتر دانشجویان از ادامه تحصیل و پیشرفت باز بمانند.

نکات تکمیلی

بعضی از افراد تصور می کنند که مهندسی سخت افزار در حد یک تعمیرکار کامپیوتر است در حالی که کار یک مهندس سخت افزار، تعمیر یا نصب و راه اندازی کامپیوتر نیست. هر چند که می تواند چنین کاری را انجام دهد. در واقع کار یک مهندس سخت افزار، طراحی های سخت افزاری است و به همین دلیل در دانشگاه دروسی مثل ریاضیات و یا مدارهای منطقی را مطالعه می کند همچنین برخلاف تصور کسانی که یک اپراتور را در حد یک مهندس نرم افزار می دانند، باید گفت که یک مهندس نرم افزار لازم است از دانش ریاضی خوبی برخوردار باشد تا بتواند برنامه های کامپیوتری را طراحی کند و آنها را توسعه دهد. برای مثال باید بتواند یک کار گرافیکی را از بنیان طراحی کند. کاری که از عهده یک اپراتور بر نمی آید. و به همین دلیل ما معتقدیم که کلاسهای آزاد آموزش کامپیوتر هیچ وقت نمی توانند یک مهندس کامپیوتر پرورش دهند.

توجه: با توجه به دفترچه کنکور ۹۵ رشته مهندسی کامپیوتر بدون گرایش می باشد . دانشجویان بعد از یک سال، دو سال تحصیل می توانند در درون دانشکده، گرایش انتخاب کنند.

اینک معرفی مختصری از گرایشهای مهندسی کامپیوترخواهیم داشت:

گرایش فناوری اطلاعات:

هسته اصلی این رشته همان هسته اصلی مهندسی کامپیوتر است، منتها توانمندی های دیگری نیز مورد نیاز است . مثلاً یکی از توانمندی‌های اصلی کارشناسی این رشته بهره‌وری به موقع و صحیح از اطلاعات است. دانشجویIT باید دارای اطلاعات جانبی در زمینه‌های مختلف باشد.برای مثال فردی که می‌خواهد از این تکنولوژی در تجارت الکترونیکی استفاده کند باید مدیریت بداند یا فردی که می‌خواهد از IT در آموزش از راه دور بهره ببرد, باید با روش‌های آموزش آشنا باشد.

گرایش نرم افزار:

نرم‌افزار، همانند روح کامپیوتر است و سخت‌افزار همانند جسم آن. با وجود این، در مقطع کارشناسی تفاوت قابل توجهی بین این دو گرایش به چشم نمی خورد به طوری که این دو گرایش تنها حدود ۲۰ واحد درسی با یکدیگر تفاوت دارند.

در واقع توانمندی های کلی متخصصین این دو گرایش یکی است هرچند دانشجوی نرم افزار کمی تخصصی تر به طراحی، برنامه نویسی و ارزیابی نرم افزارها و داده ها می پردازد.

هدف از گرایش نرم افزار کامپیوتر، آموزش و پژوهش در زمینه زبانهای مختلف برنامه نویسی، سیستم های عامل مختلف و طراحی انواع الگوریتم ها می باشد.

گرایش معماری سیستمهای کامپیوتری:

معماری سیستمهای کامپیوتری دانش طراحی مفهومی و شناخت اجزای رایانه است.

این گرایش یکی از گرایش‌های مهندسی کامپیوتر است. در این گرایش با اجزای داخلی کامپیوتر که مراحل انجام یک دستور را بر عهده دارند و چگونگی کار آنها آشنا میشویم. همچنین واحد کنترل مرکزی و حافظه به عنوان دو بخش اصلی کامپیوتر معرفی می شوند و ارتباط و ساختار درونی آنها مورد بررسی قرار می گیرد. برای درک موضوعات مطرح شده در این گرایش آشنائی با مبحث مدارهای منطقی لازم و ضروری است.

گرایش رایانش امن:

رایانش امن همان امنیت اطلاعات می باشد.

هدف از امنیت اطلاعات این است که تبدیل، ذخیره، حفاظت، پردازش، انتقال و بازیابی اطلاعات به شکلی مطمئن و امن انجام پذیرد و از انجام فعالیتهای غیر مجاز جلوگیری شود. منظور از فعالیت‌های غیر مجاز، دسترسی، استفاده، افشاء، خواندن، نسخه برداری یا ضبط، خراب کردن، تغییر و دستکاری و غیره اطلاعات است.

متخصصین گرایش رایانش امن باید قادر باشند از حملات هکرها (نفوذگران) و سارقان اینترنتی، حملات Dos  و DDos و برنامه های مخرب ویروسها و … تا حد قابل قبولی جلوگیری نموده و یا در صورت بروز، سیستم‌ها را سریعاً ریکاوری کنند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: دانشگاه های دارای رشته مهندسی کامپیوتر، معرفی رشته های ارشد و دکتری مهندسی کامپیوتر(به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

گرایش سخت افزار در برگیرنده فعالیت های آموزشی، پژوهشی و صنعتی در خصوص قطعات، بردها، تجهیزات و در نهایت سیستم های کامپیوتری در مقیاس های مختلف است و یکی از شاخه های مهم آن به نام معماری کامپیوتر (طراحی و ساخت کامپیوتر) می باشد.

رشته مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی دارای دو گرایش سخت افزار و نرم افزار است که البته این دو گرایش در مقطع کارشناسی تفاوت قابل توجهی با یکدیگر ندارند.

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی کامپیوتر پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیر انتفاعی و دانشگاه آزاد)
دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه بوعلی سینا
دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه آیت الله حایری
دانشگاه اراک دانشگاه اردکان
دانشگاه ارومیه دانشگاه اصفهان
دانشگاه بجنورد دانشگاه بناب
دانشگاه الزهرا دانشگاه ایلام
دانشگاه بیرجند دانشگاه بین المللی امام خمینی
دانشگاه تبریز دانشگاه تخصصی فناوریهای نوین آمل
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه تربت حیدریه
دانشگاه تهران دانشگاه جهرم
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه رازی دانشگاه خوارزمی
دانشگاه دامغان دانشگاه زابل
دانشگاه زنجان دانشگاه سلمان فارسی
دانشگاه سمنان دانشگاه شاهد
دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادی دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شهرکرد دانشگاه شهید باهنر
دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شهید چمران
دانشگاه شیراز دانشگاه شهید مدنی
دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی بابل
دانشگاه صنعتی بیرجند دانشگاه صنعتی جندی شاپور
دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا دانشگاه صنعتی خواجه نصیر
دانشگاه صنعتی سیرجان دانشگاه صنعتی شاهرود
دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه صنعتی شیراز
دانشگاه صنعتی قم دانشگاه صنعتی کرمانشاه
دانشگاه صنعتی همدان دانشگاه علم و صنعت
دانشگاه علم و فناوری مازندران دانشگاه فردوسی
دانشگاه فرزانگان سمنان دانشگاه فسا
دانشگاه فناوریهای نوین حضرت زینب دانشگاه قم
دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان
دانشگاه کوثر بجنورد دانشگاه گلستان
دانشگاه گنبد دانشگاه گیلان
دانشگاه لرستان دانشگاه مازندران
دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر
دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین قوچان دانشگاه ولایت ایرانشهر
دانشگاه ولی عصر دانشگاه هرمزگان
دانشگاه یزد دانشکده فنی و حرفه ای دختران
دانشکده کشاورزی و دامپروری تربت جام مجتمع آموزش عالی بم
مجتمع آموزش عالی سراوان مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین
مجتمع آموزش عالی گناباد مرکز آموزش عالی شهرضا
مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا مرکز آموزش عالی کاشمر
مرکز آموزش عالی لار مرکز آموزش عالی محلات
مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان دانشگاه غیرانتفاعی البرز
دانشگاه غیرانتفاعی امام رضا دانشگاه غیرانتفاعی ایوانکی
دانشگاه غیرانتفاعی چابهار دانشگاه غیرانتفاعی خیام
دانشگاه غیرانتفاعی شمال آمل دانشگاه غیرانتفاعی شهید اشرفی اصفهانی
دانشگاه غیرانتفاعی شیخ بهایی دانشگاه غیرانتفاعی صنعتی سجاد
دانشگاه غیرانتفاعی علامه محدث نوری دانشگاه غیرانتفاعی علوم و فنون مازندران
دانشگاه غیرانتفاعی علم و هنر یزد دانشکده غیرانتفاعی رفاه تهران

گرایشهای ارشد مهندسی کامپیوتر (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • مهندسی کامپیوتر گرایش هوش مصنوعی و رباتیکز
  • مهندسی رباتیک
  • مهندسی کامپیوتر گرایش نرم افزار
  • مهندسی کامپیوتر گرایش الگوریتم و محاسبات

 

گرایشهای دکترای مهندسی کامپیوتر (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  • مهندسی کامپیوتر گرایش مهندسی نرم افزار
  • مهندسی کامپیوتر گرایش سخت افزار
  • مهندسی کامپیوتر گرایش هوش مصنوعی و رباتیکز
  • مهندسی کامپیوتر گرایش معماری سیستمهای کامپیوتری

آینده شغلی و بازار کار

با توجه به گسترش روزافزون دنیای کامپیوتر امروزه بیش از هر زمان دیگری نیاز به متخصصان کامپیوتر احساس می شود. امروزه یک مهندس کامپیوتر اگر علاقمند به کار باشد، هیچ وقت با مشکل بیکاری روبه رو نمی شود. به خصوص مهندسین نرم افزار فرصت های شغلی بیشتری داشته و برای کارکردن نیاز به امکانات و تجهیزات زیادی ندارند. فرصت های شغلی این رشته به حدی گسترده و متعدد است که نه تنها فارغ التحصیلان این رشته به راحتی جذب بازار کار می شوند بلکه دانشجویان دو سال آخر این رشته نیز می توانند وارد بازار کار شده و فعالیت کنند. برای مهندسین سخت افزار هم امکان کار در شرکتهای تولید کننده قطعات و دستگاهها و مراکز صنعتی  تولیدی بسیار فراهم است و از نظر سطح درآمدی هم با توجه به دانش و پشتکار شخصی در حد قابل قبول و ایده آلی قرار دارند. از طرفی با توجه به استفاده روزافزون از شبکه اینترنت زمینه کار در این موضوع نیز بسیار مهیاست.

وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر

رشته کامپیوتر که باعث جهانی شدن اطلاعات و ارتباطات شده است ، رشته امروز و آینده است تا جایی که پیش بینی می شود تا ۱۰ سال دیگر در کشورهای پیشرفته مردم همان قدر که به نیروی برق وابسته هستند به شبکه اینترنت وابسته خواهند شد. با توجه به توضیحات گفته شده روند رو به رشد استفاده از کامپیوتر در زندگی روزانه، اشتغال و موقعیت کاری برای فارغ التحصیلان این رشته فراهم است تا در قالب شرکتهای تولیدکننده نرم افزار، شرکتهای تولیدکننده قطعات، مراکز صنعتی  تولیدی، شرکتها و مؤسسات خدماتی، مراکز آموزشی و … مشغول به کار شده و فعالیت کنند. با توجه به پیشرفت کند ایران نسبت به جامعه جهانی کامپیوتر، در سالهای اخیر نیاز به مهندسین خلاق و کوشا در این زمینه کاملاً احساس می شود.

روند رو به رشد استفاده از کامپیوتر در محافل عمومی و خصوصی، استفاده گسترده از شبکه اینترنت و زمینه های مرتبط با آن، فراهم آمدن شرایط آموزش و تجارت الکترونیک همه و همه دست به دست هم داده اند تا از اکنون چشم انداز روشنی نسبت به آینده این رشته وجود داشته باشد به نحوی که فعالان در این زمینه از آینده معلوم و مطمئنی برخوردار خواهند بود. تنها نگرانی به قسمت نرم افزار مربوط می شود که باید مهندسان خلاق ایرانی اقدام به تهیه نرم افزارهای گوناگون و کارآمد کرده تا تنها مصرف کننده صرف نباشیم.

معرفی رشته کارشناسی مهندسی برق+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی برق :

مهندسی برق چیست؟

مهندسی برق یکی از مشاغل مهم و کلیدی صنعت برق و مخابرات به شمار می رود.
انرژی یکی از مهم ترین سرمایه های هر کشور به حساب می آید. در میان آنها نیز انرژی برق از اهمیت ویژه ای برخوردار است تا جایی که میزان تولید و مصرف آن در بخش تولید از  شاخص های رشد اقتصادی کشورها محسوب می شود.

داشتن تحصیلات دانشگاهی و آکادمیک از الزامات ورود به شغل مهندسی برق می باشد. در کشور ما گرایش های تخصصی مختلفی برای مهندسی برق تعریف شده است که اگر فارغ التحصیلان مهندسی برق متناسب با گرایش تخصصی خود مشغول به کار شوند، مطمئنا بازدهی بیشتری خواهند داشت. در ادامه توضیحی در مورد زمینه های شغلی این گرایش ها ارائه می شود :

شاخه های مختلف مهندسی برق:

گرایش مخابرات خود دارای چند زیرگرایش است. یکی از آنها گرایش سیستم می باشد که مهندس مخابرات با این گرایش در زمینه طراحی سیستم های مخابراتی جهت ارتباط اطلاعاتی (مانند شبکه های ارتباطی بانک ها)، سیستم های رادار و جنگ الکترونیک (به خصوص در زمینه های نظامی) و نصب و راه اندازی شبکه های ارتباط از راه دور (مانند موبایل) تخصص دارد. در گرایش دیگر که میدان است، مهندس مخابرات تسلط کافی در طراحی اجزای فرستنده – گیرنده های مخابراتی مانند طراحی آنتن‌ها ، طراحی موج بر و شبیه سازی آن‌ها دارد. گرایش آخر، رمز، تهیه‌ پروتکل های مخابرات امن، تست و ارزیابی میزان امنیت شبکه‌های مخابراتی از تخصص هایمهندس مخابرات در این حوزه است.برای مهندس برق با گرایش مخابرات فرصت های شغلی خوبی در پروژه های مخابراتی مختلف در بخش نظامی و غیر نظامی وجود دارد.

در گرایش الکترونیک، زیرگرایش هایی از جمله طراحی آنالوگ، مدارهای دیجیتال، ادوات میکرو و نانو الکترونیک وجود دارد.  در حوزه طراحی آنالوگ، مهندس الکترونیک در طراحی مدارهای آنالوگ برای استفاده در وسایل خانگی، سیستم‌های ارتباطی و پروژه‌های عمدتا تجاری تخصص دارد. البته با توجه به کاهش اهمیت و کاربرد سیستم های انالوگ، نیاز به مهندسان الکترونیک در حوزه طراحی آنالوگ بسیار کاهش یافته است. مهندس برق با تخصص مدارهای دیجیتال در طراحی بردهای FPGA، طراحی بردهای کنترلی با استفاده از میکرو کنترلرهای عمومی یا خاص تسلط کامل داشته و در بسیاری از پروژه ها و طرح های مخابراتی در کنار مهندس مخابرات کار می کند. زمینه ادوات میکرو و نانوالکترونیک از حوزه های جدید در کشور بوده که هدف آن انجام تحقیقات و فعالیت در حوزه تکنولوژی نانو در بخش الکترونیک است. این بخش در کشور ما فعلا تنها جنبه تحقیقاتی دارد و خیلی کاربردی نشده است. به همین دلیل فرصت های شغلی مربوط به آن نیز فقط به کار در تعداد کمی آزمایشگاه مجهز موجود در کشور محدود می شود.

مهندس برق با گرایش کنترل به کنترل فرآیندها و خروجی هایش با توجه به ورودی های آن می پردازد. حیطه فعالیت فارغ التحصیلانگرایش کنترل مختص به حوزه برق و الکترونیک نمی باشد و شاید بتوان گفت که در صنایع مختلف مانند سیمان، خودرو سازی، ذوب آهن، صنایع نظامی، صنایع هسته ای و … حضور مهندس برق با گرایش کنترل لازم است.

مسایل مربوط به تولید، انتقال و توزیع برق در تخصص مهندس برق با گرایش قدرت است. در این گرایش دو زمینه تخصصی وجود دارد که عبارتند از : ماشین های الکتریکی و سیستم های قدرت. مهندس برق با تخصص ماشین های الکتریکی، در زمینه طراحی موتورهای الکتریکی مورد استفاده در صنایع مختلف، مشاوره در نصب و راه اندازی ژنراتورهای نیروگاهی، طراحی درایو (مدارهای الکترونیک قدرت مورد استفاده جهت راه اندازی و کنترل ماشین‌های الکتریکی) مهارت و تسلط لازم را دارا می باشد. طراحی و نظارت بر شبکه‌ قدرت، طراحی نیروگاه‌ها و مشاوره در زمینه‌ احداث نیروگاه‌هایی که با انرژی‌های نو کار می کنند، در تخصص مهندس برق با گرایش سیستم های قدرت است. با توجه به نیاز گسترده به انرژی و نیز نرخ رشد انرژی الکتریکی در کشورمان، باید ظرفیت تولید کشور افزایش یابد که این کار نیازمند احداث و راه اندازی نیروگاه‌های جدید توسط مهندسان برق با گرایش قدرت می باشد.

مهندسی برق برای شما مناسب است اگر:

اگر افرادی که خلاق و علاقه مند به کارهای فنی بوده و در حل مساله و تصمیم گیری توانمندید، برای شغل مهندسی الکترونیک (مهندس برق) مناسب می باشید.

مهندس الکترونیک (مهندس برق) بسته به محل کار خود، ساعات کاری متفاوتی می تواند داشته باشد. مثلا اگر به عنوان کارشناس در سازمان و یا شرکتی مشغول به کار باشد، ساعت کاری او به روال اداری معمول از ۸ صبح تا ۵ بعدازظهر می باشد. ولی اگر در پروژه خاصی فعالیت کند، شاید بتوان گفت ساعات کاری مشخص و معینی ندارد و وضعیت پروژه آن را تعیین می کند. حتی مهندس برقگاهی شب ها و گاهی روزهای تعطیل مجبور می شود سر کار خود باشد. در انجام برخی پروژه ها باید یا مدتی در محل پروژه مانده و دور از خانواده زندگی کند و یا چندین بار باید سفر کرده و به محل پروژه سری بزند.
 
در ادامه برای آشنایی بیشتر با شغل مهندسی برق اطلاعات کاملی در زمینه وظایف مهندس برق، مهارت و دانش مورد نیاز مهندس برق، تحصیلات لازم برای ورود به شغل مهندسی برق، آینده شغلی، بازار کار و فرصت های استخدامی مهندس برق، درآمد و حقوقمهندس برق و مشاهیر این حوزه ارائه می شود.

وظایف مهندس برق

کار مهندسین برق تحقیق، طراحی و توسعه ابزار و تجهیزات الکترونیکی در صنایع مختلف است، مانند :

  • مخابرات و ارتباطات –  موبایل، رادیو، تلویزیون و ارتباطات ماهواره ای
  • ارتباطات داده ای – کامپیوتر خانگی، لب تاپ، کامپیوترهای جیبی و ماشین های خودپرداز بانک ها
  • پژوهش های علمی – آکوستیک، اپتیک، فیزیک و فناوری نانو
  • وسایل پزشکی – دستگاه های پزشکی و آزمایشگاهی
  • نظامی – ارتباطات، ناوبری و سیستم های تسلیحاتی
  • هوا و فضا – رادار، سیستم های هوانوردی و ارتباطی
  • حمل و نقل – سیستم های الکترونیکی خودرو، سیستم های رد یابی و مسافت سنج
  • لوازم خانگی – اعم از وسایل آشپزخانه تا اتاق پذیرایی
  • ساخت و تولید – ماشین آلات صنعتی و کنترل کننده های منطقی قابل برنامه ریزی

مهندس برق معمولا با گروهی از مهندسان و تکنسین های مختلف روی پروژه کار می کند. بنابراین وظایف یک مهندس برق در یک پروژه را می توان به شرح زیر بیان کرد :

  • بررسی کاربردی بودن و قابل استفاده بودن جدیدترین تکنولوژی ها و نوآوری های حوزه برق و الکترونیک برای بکارگیری در روند پروژه
  • طراحی اجزا، نرم افزار، محصولات و سیستم های الکترونیکی برای کاربردهای تجاری، صنعتی، پزشکی، نظامی و علمی
  • تست نمونه های آزمایشگاهی و تجزیه و تحلیل داده ها
  • تهیه برنامه های فنی و عملی با استفاده از نرم افزارهای طراحی و مهندسی کامپیوتری
  • تخمین هزینه ها و نیروی انسانی مورد نیاز و انجام زمانبندی پروژه
  • هماهنگی فعالیت های تکنسین ها و کارگران
  • اطمینان از رعایت شدن مقررات مربوطه در پروژه ها
  • برنامه ریزی و نظارت بر برنامه های بازرسی، تعمیر و نگهداری

 

مهندسی برق قسمتی از مهندسی است که به تحلیل و بهره‌برداری از پدیده‌هایی فیزیکی که به بارهای الکتریکی و جریان‌های الکتریکی و آثار آن‌ها (مانند موج الکترومغناطیسی و …) مربوط می‌شوند،  می‌پردازد.

محور اصلی فعالیت های مهندسی برق، تبدیل یک سیگنال به سیگنال دیگر است. که البته این سیگنال ممکن است شکل موج ولتاژ یا شکل موج جریان و یا ترکیب دیجیتالی یک بخش از اطلاعات باشد.

یکی از بهترین تعریف هایی که از مهندسی برق شده است، این است که محور اصلی فعالیت های مهندسی برق، تبدیل یک سیگنال به سیگنال دیگر است. البته این سیگنال ممکن است شکل موج ولتاژ یا شکل موج جریان و یا ترکیب دیجیتالی یک بخش از اطلاعات باشد. برای مثال وقتی ما با تلفن صحبت می کنیم در مرحله اول به دستگاهی به نام میکروفون نیاز داریم که صحبت های ما را تبدیل به سیگنال های الکتریکی کند تا این سیگنال ها به خطوط تلفن منتقل گردد. سپس در طرف دیگر به دستگاهی نیاز داریم که سیگنال های رسیده را به سیگنال?های صوتی تبدیل کند تا فرد مقابل بتواند صدای ما را بشنود و مکالمه تلفنی برقرار گردد .

انرژی اگر بنیادی ترین رکن اقتصاد نباشد، یکی از ارکان اصلی آن به شمار می آید و در این میان برق به عنوان عالی ترین نوع انرژی جایگاه ویژه?ای دارد. تا جایی که در دنیای امروز میزان تولید و مصرف این انرژی در شاخه تولید، شاخص رشد اقتصادی جوامع و در شاخه خانگی و عمومی یکی از معیارهای سنجش رفاه محسوب می شود.

به همین دلیل در بسیاری از کشورها ، صنعت برق به عنوان صنعت مادر یا مادر صنایع به شمار می آید . صنعتی که برای توسعه و پیشرفت نیازمند نیروهای جوان ، کارآمد و دارای تحصیلات عالی است و از همین رو در دانشگاههای معتبر جهان رشته مهندسی برق یکی از رشته های مهم ، علمی و کاربردی می باشد .

دانش آموختگان این رشته می توانند در زمینه های طراحی، ساخت، بهره برداری، نظارت، نگهداری، مدیریت و هدایت عملیات سیستم هاعمل نمایند.

 توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه

توانایی علمی :  مهندسی برق نیز مانند مابقیرشته های مهندسی بر مفاهیم فیزیکی و اصول ریاضیات استوار است و هر چه دانشجویانبهتر این مفاهیم را درک کنند، می توانند مهندس بهتری باشند. در این میان گرایش الکترونیک وابستگی شدیدی به فیزیک بخصوص فیزیک الکترونیک و فیزیک نیمه هادی هادارد. در گرایش مخابرات نیز درس فیزیک اهمیت بسیاری دارد زیرا دروس اصلی این رشتهبخصوص در شاخه میدان شامل الکترومغناطیس و امواج می شود. داشتن ضریب هوشی بالا و تسلط کافی بر ریاضیات، فیزیک و زبان خارجی ازضرورتهای ورود به این رشته است.

علاقمندیها: دانشجوی برق باید ذهنی خلاق و تحلیل گر داشته باشد.همچنین به کار با وسایل برقی علاقه داشته باشد چون گاهی اوقات با دانشجویانی روبرومی شویم که در ریاضی و فیزیک قوی هستند اما در کارهای عملی ضعیف اند. چنیندانشجویانی برای رشته های مهندسی مناسب نیستند و بهتر است رشته های ذهنی و انتزاعیمثل ریاضی یا فیزیک را انتخاب کنند.

توانایی های فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد ودکتری

در دوره کارشناسی ارشد و دکتری ، که بیش از آموزش، پژوهش و تحقیق در آنها مد نظر قرار می گیرد، عمدتاً جنبه های نظریه ای و محاسباتیآن دانش مطرح می شود . بنابراین تواناییهایی که در این مقطع به دست می آید تواناییهای محاسباتی ، نظریه ای و علمی خواهد بود که اینتوانایی ها در رساله دکتری ، برای اجرای یک طرح تحقیقاتی ، کاربردی کردن یک موضوع ،از میان برداشتن معضلات آن موضوع علمی و یا راه حل صنعتی ، نقش مهمی خواهد داشت .در رشته برق هر یک از چهار گرایش موارد مشخص و برجسته ای وجود دارد که می توان دردوره دکتری و یا کارشناسی ارشد به طور خاص تر روی آنها کار کرد .

در گرایش مخابرات : پردازش تصویر ، مخابرات نوری ، ارتباطات ماهواره ای ، ارتباطات شبکهای ، انتشار امواج و موضوع آنتن ، روشهای کد کردن اطلاعات و …

در گرایش کنترل : اتوماسیونصنعتی ( خودکار کردن ابزار آلات و به صورت کنترلی کردن و یا هوشمند کردن آنها )،کنترل رباتیک ، کنترل اجسام پرنده، طراحی سیستم هایی با رفتارهای نا مشخص و…

در گرایش قدرت : بهینه کردن کارماشینهای الکتریکی ، نحوه تحریک ماشینهای الکتریکی ، بررسی پدیده های مختلف درماشینهای الکتریکی تولید و بهره برداری انرژی برق و …

در گرایش الکترونیک : طراحی مدارهای الکتریکی برای دستگاههای مختلف صنعتی ، پزشکی و … ،یا کارهای تحقیقاتی میکروپروسسورها و میکروکامپیوترها و یا عناصر نیمه هادی و …

توجه: با توجه به دفترچه کنکور ۹۵ رشته مهندسی برق بدون گرایش می باشد . دانشجویان بعد از یک سال، دو سال تحصیل می توانند در درون دانشکده، گرایش انتخاب کنند.

در ادامه معرفی مختصری از گرایشهای این رشته خواهیم داشت

گرایش الکترونیک :

الکترونیک علمی است که به بررسی حرکت الکترون در خلاء، در مواد رسانا و یا نیمه رسانا و اثرات و کاربردهای آن می‌پردازد. با توجه به این تعریف، مهندس الکترونیک در زمینه ساخت قطعات الکترونیک و کاربرد آن در مدارها فعالیت می‌کند. البته متاسفانه به علت عدم توانایی رقابت در بازار با برند های مشهور موجود، در ایران درسطح وسیع تولید قطعات الکترونیکی صورت نمی‌گیرد.

گرایش الکترونیک به دو زیر بخش عمده تقسیم می شود. بخش اول میکروالکترونیک است که شامل علم مواد، فیزیک الکترونیک، طراحی و ساخت قطعات از ساده ترین آنها تا پیچیده ترین آنها است و بخش دوم نیز مدار و سیستم نامیده می شود و هدف آن طراحی و ساخت سیستم ها و تجهیزات الکترونیکی با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان میکروالکترونیک است.

 از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی الکترونیک می توان به درسهای مدارهای الکتریکی، الکترونیک ۲ و ۱، مدارهای منطقی و مخابرات اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی این گرایش عبارتند از:

الکترونیک ۳: مبحث اول این درس مربوط به پاسخ فرکانسی است که به طور اجمال عوامل مربوط به کاهش بهره در فرکانسهای بالا و پایین (در واقع بالاتر و پایین تر از پهنای باند میانی) و روشهای به دست آوردن فرکانسهای قطع بالا و پایین را در تقویت کننده های ترانزیستوری مورد بررسی قرار می دهد. در مبحث دوم پایداری تقویت کننده های فیدبک مورد توجه قرار می گیرد.

تکنیک پالس: در درسهای مدار و الکترونیک، دانشجویان با سیگنالهای سینوسی و پاسخ مدارهای خطی و یا غیرخطی به آنها آشنا می شوند. امروزه و با توجه به رشد روزافزون فن آوری دیجیتال، کمتر مدار الکترونیکی یافت می شود که در آن فقط سیگنالهای سینوسی به کار رفته باشد. پالس در حالت کلی به سیگنالهایی گفته می شود که تغییرات جهش داشته باشند. از مهمترین این سیگنالها که در درس تکنیک پالس هم مورد بررسی قرار می گیرد، سیگنالهای پله، مربعی، مورب و نمایی هستند.

میکروپروسسور: پس از پیدایش الکترونیک دیجیتال و جنبه های جذاب و ساده طراحیهای دیجیتال و کاربردهای فراوان این نوآوری، با تکنولوژیهای SSI , MSI ، ادوات الکترونیک دیجیتال، مانند قطعات منطقی به بازار ارائه شد. شرکت تگزاس اولین میکروپروسسور ۴ بیتی را با فن آوری ۲SI طراحی و عرضه نمود که بعنوان بخش اصلی ماشین حساب مورد استفاده قرار گرفت و این گام اول در پیدایش و ظهور میکروپروسسورها بود.

معماری کامپیوتر: در این درس معماری داخل ۸ بیتی ها و نحوه اجرای دستورالعملها در این پردازنده ها، بررسی حافظه ها و روش دستیابی میکروپروسسورها به اطلاعات حافظه، معرفی زبان اسمبلی پردازنده های ۸ بیتی و ایجاد توانایی جهت نوشتن برنامه ای برای عملکردی خاص به کمک میکروپروسسورها و معرفی قطعات جانبی مورد استفاده توسط ریزپردازنده ها، مورد مطالعه قرار می گیرد.

مدارهای مخابراتی: درس مدار مخابراتی به بررسی ساختار و یا طراحی مدارهایی می پردازد که در فرکانسهای بالا کار کرده و یا به نوعی در ارسال پیام در گیرنده و فرستنده نقش دارند. در این درس ابتدا با نویزهای حرارتی، ترقه ای و … آشنا شده و راههایی برای محدود کردن نویز پیشنهاد می شود. سپس مدارهای تشدید و تبدیل امپدانس که به منظور انتقال حداکثر توان به کار می روند، مورد بحث قرار می گیرد.

فیزیک مدرن: در فصل اول این درس با پرداختن به نسبیت خاص دانسته های علمی ما کاملاً اشتباه از آب درآمده و با پرداختن به اصولی نظیر اتساع زمان، پدیده دوپلر، انقباض طول، نسبیت جرم، جرم و انرژی و …، همه دانسته های ما را (حداقل در حیطه دانستن) نابود می کند.

فصلهای دیگر درس به موضوعاتی نظیر خواص ذره ای امواج، پدیده فتوالکتریک، نظریه کوانتومی نور، پرتوایکس، پراش ذره، ساختار اتمی، مکانیک کوانتومی و … می پردازد.

فیزیک الکترونیک: شامل مطالعه خواص سیلیکون، بلورشناسی، روشهای ساخت قطعات و مدارهای نیمه هادی، تحلیل و طراحی این مدارها، به دست آوردن مشخصات قطعات و یکی از مهمترین زمینه های کاری و تحقیقاتی در رشته الکترونیک است. پیش نیاز این قسمت تسلط بر درس ریاضی مهندسی و معادلات دیفرانسیل و مختصری در فیزیک کوانتوم و فیزیک مدرن می باشد.

 گرایش بیو الکتریک :

مهندسی برق گرایش بیو الکتریک دامنه وسیعی را شامل می شود اما در تعریفی کوتاه بیو الکتریک را می توان علم استفاده از اصول الکتریکی، مغناطیسی و الکترومغناطیسی در حوزه پزشکی دانست .

در واقع یک مهندس بیو الکتریک علاوه براینکه به تمام گرایش های مهندسی برق (بویژه گرایش الکترونیک) با دیدگاهی از حوزه علم خود نظر دارد، از برخی از شاخه های مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات نیز در حیطه علم مهندسی پزشکی یاری می جوید.

گرایش سیستمهای دیجیتال :

هدف از رشته مهندسی برق گرایش سیستمهای دیجیتال آشنایی فارغ التحصیلان با تجزیه و تحلیل و همچنین طراحی مدارها و سیستم های دیجیتال در سطح تراشه، سیستم های نهفته و بی درنگ دیجیتالی، سیستم های کامپیوتری پیشرفته با تاکبد بر بکارگیری مغزافزار در کاربردهای مختلف مهندسی برق است.

فارغ التحصیلان این گرایش می توانند در محدوده سخت افزار، نرم افزار، شبکه و امنیت داده ها و یا کاربردهای سیستم های دیجیتال متبحر گردند.

گرایش قدرت:

یکی از گرایشهای مهندسی برق ، گرایش قدرت است. مهندسی برق قدرت با تولید، انتقال و توزیع انرژی الکتریکی و ساخت برخی دستگاه‌های مربوط به آن نظیر ژنراتورهای الکتریکی، موتورهای الکتریکی و تجهیزات الکترونیکی مورد نیاز سروکار دارد. این گرایش، به عنوان قدیمی ترین گرایش در رشته مهندسی برق، خود به چندین زیرگرایش تقسیم می‌شود :

در مبحث انتقال و توزیع ، روش‌های مختلف انتقال برق اعم از کابل‌های هوایی و زیرزمینی، اصول مهندسی فشار قوی و همچنین مدیریت شبکه توزیع و توزیع بهینه را مطالعه می‌کنند.برای مثال می‌توان با بهینه سازی  شبکه‌های برق‌ رسانی ٬تاحد زیادی ازتلفات در شبکه جلوگیری نمود که این‌ کار موضوع این گرایش از مهندسی قدرت است.

مبحث حفاظت نیز به بررسی انواع وسایل و تجهیزات حفاظتی‌ می‌پردازد که در مراحل مختلف تولید، توزیع، انتقال و مصرف انرژی، تاسیسات الکتریکی، انسان‌ها را در برابر حوادث مختلف محافظت می‌کنند.
گرایش ماشین‌های الکتریکی شامل ژنراتورها، ترانسفورمرها و موتورهای الکتریکی می‌شود که این شاخه از زمینه‌های مهم صنعتی و پژوهشی گرایش قدرت است.

گرایش الکترونیک قدرت به طراحی و بهره‌برداری از تجهیزات الکترونیکی ویژه سیستم‌های قدرت می‌پردازد.این تجهیزات باید با ولتاژ و جریان‌های بالا سازگار باشند.

از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی قدرت می توان به دروس مدار، الکترومغناطیس، الکترونیک، ماشین و بررسی اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی این گرایش عبارتند از:

ماشینهای الکتریکی ۳: این درس از جمله درسهایی است که دیدی صنعتی به دانشجو می دهد. مبحث این درس را می توان به دو فصل مهم ترانفسورمرهای سه فاز و ماشینهای سنکرون تقسیم بندی نمود.

ترانسفورمرهای سه فاز و ماشینهای سنکرون، وسایلی الکتریکی هستند که بیشتر جنبه صنعتی دارند و کاربردهای بسیار زیاد ترانسهای سه فاز در انتقال و توزیع انرژی الکتریکی، تبدیل ولتاژ در ابتدای همه کارخانه ها و کارگاههای بزرگ صنعتی و … بر هیچ کس پوشیده نیست. در این درس در مورد انواع آرایشهای این ترانسها، کلیه گروههای موجود و کاربرد هر نوع، بحث جامعی می شود.

ماشینهای مخصوص(ویژه): به تعبیری می توان این درس را نقطه عطف درسهای تخصصی این گرایش دانست. زیرا این درس به بررسی در مورد ماشینهای ویژه می پردازد که این ماشینها در وسایل خانگی کاربرد فراوان دارند.

الکترونیک قدرت: الکترونیک قدرت در عمل بین الکترونیک و قدرت، آشتی برقرار کرده است. به طور مثال می توان با فرمان یک ریزپردازنده که حدود ۵ ولت و ۲۰۰ میلی آمپر است یک کارخانه را راه اندازی کنیم. در زمینه الکترونیک قدرت المانهایی نظیر تریستور، ترانزیستور و … کاربردهای فوق العاده زیادی دارند. از مزایای این قطعات تحمل توانهای بالا می باشد.

بررسی سیستمهای قدرت ۲: این درس بیشتر در مورد انتقال انرژی و مشکلات موجود در این راه صحبت می کند. از جمله مطالب ارائه شده در این درس می توان به پخش بار اقتصادی در شبکه های قدرت، اتصال کوتاههای متقارن و نامتقارن روی شبکه قدرت و پایداری سیستمهای قدرت اشاره نمود.

تولید و نیروگاه: این درس یکی از درسهای بسیار جذاب این گرایش است. زیرا برخلاف دیگر درسها، زیاد به مسائل نظری نمی پردازد و جنبه بسیار عملی دارد. آشنایی با انواع نیروگاهها (آبی، اتمی، بادی، بخار، …) و همچنین بحث کلی در مورد این نیروگاهها و روشهای کاری آنها از مباحث این درس است.

رله و حفاظت: یک شبکه قدرت را باید در مقابل خطرات احتمالی (اتصال کوتاهها) محافظت کرد. از وسائلی که در این مورد استفاده می شود می توان به رله ها اشاره کرد که بسته به نوع رله به محض ایجاد یک حالت خطا و یا خرابی در شبکه وارد عمل شده، قسمتی از شبکه را جدا کرد.

عایق و فشار قوی: با توجه به تفاوتهای ولتاژهای فشار قوی با ولتاژهای فشار ضعیف، به طور حتم تولید، اندازه گیری و بهره برداری از این ولتاژها تفاوتهای عمده ای با ولتاژهای فشار ضعیف دارد و برای عایق بندی شبکه فشار قوی باید از عایقهای مخصوصی استفاده کرد. فصل نخست این درس به بررسی این مقوله می پردازد.

در بخش دوم این درس انواع تخلیه الکتریکی، مراحل مختلف آن در عایقها و اثرات مختلف شکست بر عایق مورد بررسی قرار می گیرد.

ترمودینامیک: شاید اولین سوالی که در مرحله اول به ذهن برسد ارتباط این درس با درسهای برق باشد. کاربرد اصلی مطالب این درس مبحث تولید نیروگاه است. زیرا هنگام آشنایی با انواع نیروگاهها (نیروگاه بخار، گازی، اتمی و …) باید اطلاعاتی در مورد سیکل کاری آنها داشته باشیم، پس داشتن اطلاعاتی در مورد ترمودینامیک ضروری است.

اصول میکروکامپیوتر: درگرایش مخابرات توضیح داده شد.

گرایش کنترل :

اگر بخواهیم یک تعریف کلی ازمهندسی کنترل ارائه دهیم، می‌توانیم بگوییم که هدف این علم، کنترل متغیرهای اساسی سیستم (که متغیرهای خروجی می‌تواند تنها بخشی از این متغیرها باشد) بر مبنای برخی ملاک های مطلوب می‌باشد. این ملاکها می‌تواند سرعت یک موشک، دمای یک اتاق، زاویه‌ی چرخش بازوی ربات و… باشد.

به عنوان یک مثال ساده می‌توان کنترل زمان اوج گیری یک هواپیمای جنگنده را در نظر گرفت.در این مثال زاویه پره‌های هواپیما، میزان سوخت تزریقی و سایر متغیرهای تاثیرگذار بایستی با روش‌های ریاضی محاسبه و سیستم کنترل‌ کننده به دقت طراحی شود تا بتوان زمان عکس‌العمل سیستم را کاهش داد و آن را در برابر اثرات نویز محیط ( مانند وزش باد یا …) مقاوم کرد.

کنترل در پیشرفت علوم دیگر نقش ارزنده‌ای را ایفا می‌کند. به طور کلی می‌توان گفت مهندسی کنترل حلقه اتصال میان مهندسی برق و رشته‌های دیگر می‌باشد. امروزه مهندسی کنترل به صورت بخش اصلی و مهمی از فرآیندهای صنعتی و تولیدی درآمده‌است. گفتنی است که گرایش کنترل دارای زیر بخش‌های متنوعی مانند کنترل خطی، کنترل غیر خطی، کنترل مقاوم، کنترل تطبیقی، کنترل دیجیتال، کنترل فازی و غیره‌ است.

از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی کنترل می توان به درسهای مدار، الکترونیک، ریاضی مهندسی، تجزیه و تحلیل سیستم و کنترل خطی اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی این گرایش عبارتند از:

کنترل دیجیتال و غیرخطی: کنترل دیجیتال از سال ۱۹۶۰ در پیشرفتهای مربوط به قابلیت تولید و کیفیت محصولات و صرفه جویی در ?هزینه ها، نقش مهمی داشته است. به خصوص با پیشرفتهایی که در زمینه میکروپروسسور صورت گرفته، این رشته توانسته است در بعضی موارد از کنترل آنالوگ پیشی گرفته، دقت کار را بالا ببرد.

کنترل مدرن: این درس برخلاف سایر درسها (مانند کنترل صنعتی و …) تا حدی جنبه نظری دارد و دیدی تقریبا ریاضی به یک مهندس کنترل می دهد. آشنایی کلی با مفاهیم کنترل پذیری و مشاهده پذیری سیستمهای کنترل و مطالعه فیدبکهای حالت از مباحث این درس است.

کنترل صنعتی: این درس از درسهای تخصصی و مهم گرایش کنترل می باشد که به بررسی نحوه به کارگیری روابط ریاضی و فرمولهایی که در هر نوع پروسه ای وجود دارد می پردازد و شامل آشنایی با سیستمهای کنترل غلظت، سطح، ارتفاع و یا دبی ورودی، خروجی مخازن حاوی مایعات صنعتی و شیمیایی (مانند مخازن موجود در صنایع، پالایشگاهها و …)، مطالعه سیستمهای کنترل دما و رطوبت یک محفظه و یا اتاق، آشنایی با انواع کنترل کننده های صنعتی، مطالعه انواع سیستمهای نورد موجود در کارخانه ها(مانند نورد فولاد، کاغذ و…) و دیگر سیستمهای موجود در صنعت است.

ابزار دقیق: اصطلاح ابزار دقیق به ابزاری اطلاق می شود که سیگنالها را ثبت و نشان داده و یا باعث انتقال سیگنالی بین اجزای مختلف سیستم می شوند. این درس به معرفی سیستمهای کنترل و ابزار دقیق و همچنین معرفی اجزای این سیستمها می پردازد.

اصول میکروکامپیوتر: در گرایش مخابرات توضیح داده شد.

ترمودینامیک: در گرایش قدرت توضیح داده شد.

مبانی تحقیق در عملیات: این درس به طور کلی برای تمام دانشجویان مهندسی مفید است. چون مهندسی ارتباط مستقیم با هزینه و سود اقتصادی دارد. آگاهی به برنامه ریزی خطی که بحث اصلی این درس است برای هر مهندسی جنبه های مثبت زیادی دارد. با این درس می توان هزینه?ها را به حداقل و سود و صرفه اقتصادی را با کمترین امکانات به حداکثر رساند. بنابراین آگاهی به این درس برای تمام کسانی که می خواهند یک طرح صنعتی انجام دهند، مزایای زیادی دارد.

گرایش مخابرات :

از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی مخابرات می توان به درسهای ریاضی مهندسی، تجزیه و تحلیل سیستمها، مدارهای الکتریکی، الکترونیک و الکترومغناطیس اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی عبارتند از:

مخابرات ۲: شامل تجزیه و تحلیل و طراحی شبکه های مخابراتی دیجیتالی است. مطالب درسی با مروری بر تجزیه و تحلیل سیگنالها و سپس فرآیندهای تصادفی شروع شده و به دنبال آن به بررسی اجزای یک سیستم (مجموعه) مخابراتی دیجیتال در حالت کلی می پردازد و چگونگی بهینه سازی سیستم برای انتقال پیام با حداقل خطای ممکن را بررسی می کند.

میدان و امواج: درس میدان و امواج به بررسی رفتار امواج الکترومغناطیس در محیط های مختلف طبیعت می پردازد. محیط ها به قسمت های هادی و نیمه هادی و عایق تقسیم بندی شده و عوامل رفتاری امواج در این محیط ها از قبیل اتلاف نیرو، انعکاس کلی یا شکست بررسی می شود.

الکترونیک ۳ ، مدارهای مخابراتی

آنتن ها و انتشار امواج: این درس به بحث در مورد نحوه انتشار امواج الکترومغناطیسی می پردازد. مباحث مطرح شده در این درس به صورت نظری و عملی است. به عبارتی از نحوه تشعشع یک منبع الکترومغناطیسی ساده شروع کرده و با توسعه آن به مطالعه ساده ترین آنتن عملی می پردازد.

مایکروویو: این درس در ابتدا پس از تعریف محدوده مایکروویو از نظر فرکانس ۱ و تقسیم بندی امواج مایکروویو به بررسی انتقال امواج با فرکانس بالا با حداقل تلفات در محیطهای مختلف می پردازد. سپس عناصر غیرفعال مایکروویو شامل تضعیف کننده ها، تغییر فازدهنده ها و کوپلرهای جهت دار معرفی می شود.

اصول میکروکامپیوتر: این درس را به جرأت می توان از جذابترین و پرکاربرد ترین درسهای برق دانست زیرا در دنیای امروز که تمامی وسایل مکانیکی آنالوگ جای خود را به وسایل دیجیتالی می دهند، داشتن اطلاعات کافی در مورد نحوه کار پروسسورها از اولین نیازهای یک مهندس برق می باشد. با ترکیب مطالب این درس با هر کدام از درسهای دیگر می توان طرحهای بسیار جالب و پرکاربردی را طرح ریزی کرد.

هدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه‌ای به نقطه دیگر است که این اطلاعات می‌تواند صوت، تصویر یا داده‌های کامپیوتری باشد. مخابرات گرایشی از مهندسی برق است که در حوزه ارسال و دریافت اطلاعات از روش‌های موجی و مخابراتی فعالیت می‌کند.

مهندسی مخابرات با ممکن ساختن ایجاد ارتباط پرسرعت٬ امن و آسان بین دو یا چند کاربر در مکان‌های مختلف، زندگی انسان را متحول ساخته است. از آثار گسترش مهندسی مخابرات می‌توان به رادیو و تلویزیون ٬اینترنت و ماهواره‌های ارتباطی و یا تحقیقاتی(مخابرات فضایی) اشاره کرد. مهندسی مخابرات از دو قسمت عمده‌ی مخابرات میدان و سیستم‌های مخابراتی تشکیل می‌شود.

 

گرایش مخابرات میدان

در مبحث میدان مهندسان با ارسال‌ ٬انتشارودریافت امواج الکترومغناطیسی از طریق یک کانال مخابراتیکه می‌تواند فضای آزاد در مخابرات بی‌سیم و یا یک فیبر نوری در مخابرات فیبر نوری باشد) و فرستنده و گیرنده (که می‌تواند یک آنتن ماهواره در مخابرات ماهواره‌ای و یا یک مدار الکترونیکی در مخابرات فیبر نوری باشد( سروکار دارند. به عبارت دیگر می‌توان گفت مهندسین میدان به‌ طورعمده با جنبه‌ی فیزیکی چگونگی انتقال امواج حاوی اطلاعات ازنقطه‌ ای به نقطه‌ی دیگر روبه‌ رو هستند. بدین‌ ترتیب مهندسی مخابرات میدان رابطه زیادی با فیزیک کاربردی (در قسمت الکترومغناطیس) دارد.

گرایش مخابرات رمز

مساله پردازش و بهینه‌ سازی این سیگنال اطلاعات ــ جدای از اینکه شکل فیزیکی این سیگنال چگونه است ــ موضوع مهندسی سیستم‌های مخابراتی است. در گرایش مخابرات سیستم٬ به طورعمده باسیگنال اطلاعات به صورتیک تابع ریاضی برخورد می‌کنند. در این مبحث ، مهندسان با ریاضیات مربوط به نظریه اطلاعات و نیز پردازش سیگنال برای آماده‌سازی آن جهت ارسال از طریق مورد نظر(آنتن٬ فیبرنوری٬ موج‌ بر و…) و در کل طراحی و بهبود سامانه‌های مخابراتی جهت دستیابی به سرعت و امنیت و قابلیت اطمینان بیشتر سروکار دارند.

برای مثال می‌توان به بهینه‌ سازی و مقاوم سازی سیگنال دربرابر نویز و رمزگذاری اطلاعات جهت امنیت ارسال و بهینه‌ سازی آن اشاره کرد. بدین‌ترتیب مهندسی سیستم‌های مخابراتی رابطه زیادی با ریاضیات کاربردی دارد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: دانشگاه های دارای رشته برق، معرفی رشته های ارشد و دکتری برق (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی برق پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه انتخاب رشته کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه اردکان دانشگاه اراک دانشگاه ارومیه
دانشگاه اصفهان دانشگاه الزهرا دانشگاه ایلام دانشگاه بجنورد
دانشگاه بناب دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه تبریز دانشگاه بین المللی امام خمینی
دانشگاه تخصصی فناوریهای نوین آمل دانشگاه تربت حیدریه دانشگاه تهران دانشگاه جیرفت
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه تفرش دانشگاه دامغان دانشگاه بیرجند
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار دانشگاه رازی
دانشگاه زابل دانشگاه زنجان دانشگاه سمنان دانشگاه سیلمان فارسی
دانشگاه شاهد دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شهرکرد دانشگاه شهید باهنر کرمان
دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شهید چمران دانشگاه شیراز دانشگاه شهید مدنی
دانشگاه صنعت نفت دانشگاه صنعتی اراک دانشگاه صنعتیارومیه دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه صنعتی جندی شاپور دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا
دانشگاه صنعتی خواجه نصیر دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه صنعتی سیرجان دانشگاه صنعتی شاهرود
دانشگاه صنعتی شریف دانشگاه صنعتی شهدای هویزه دانشگاه صنعتی شیراز دانشگاه صنعتی قم
دانشگاه صنعتی کرمانشاه دانشگاه علم و صنعت دانشگاه علم و فناوری مازندران دانشگاه فردوسی
دانشگاه فسا دانشگاه کاشان دانشگاه قم دانشگاه گلستان
دانشگاه کردستان دانشگاه لرستان دانشگاه گیلان دانشگاه مازندران
دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه ملایر دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین دانشگاه نیشابور
دانشگاه ولایت دانشگاه ولی عصر دانشگاه هرمزگان دانشگاه یاسوج
دانشکده فنی و حرفه ای دختران تهران دانشگاه یزد دانشگاه غیرانتفاعی شیخ بهایی دانشگاه غیر انتفاعی امام رضا (ع)
دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل دانشکده فنی و مهندسی گلپایگان مجتمع آموزش عالی سراوان مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین
مجتمع آموزش عالی گناباد مرکز آموزش عالی اقلید مرکز آموزش عالی شهرضا مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا
مرکز آموزش عالی فیروزآباد مرکز آموزش عالی لار مرکز آموزش عالی هوانوردی و فرودگاهی کشور دانشگاه غیرانتفاعی البرز
دانشگاه غیرانتفاعی ایوانکی دانشگاه غیرانتفاعی خیام دانشگاه غیرانتفاعی شهید اشرفی اصفهانی دانشگاه غیرانتفاعی شیخ بهایی
دانشگاه غیرانتفاعی صنعتی سجاد دانشگاه غیرانتفاعی علامه محدث نوری دانشگاه غیرانتفاعی علم و فرهنگ دانشگاه غیرانتفاعی علم و هنر یزد
دانشگاه غیرانتفاعی علوم و فنون مازندران دانشگاه جهرم

    گرایشهای ارشدمهندسی برق (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵) :

  • مهندسی برق گرایش قدرت
  • مهندسی برق گرایش کنترل
  • مهندسی مخابرات(همه گرایشها)
  • مهندسی پزشکی گرایش بیو الکتریک
  • مهندسی قدرت گرایش مدیریت انرژی
  • کنترل و علائم
  • مهندسی مکاترونیک
  • مهندسی برق گرایش الکترونیک
  •  مهندسی برق گرایش مدارهای مجتمع الکترونیک
  • مهندسی برق گرایش افزاره های میکرو و نانو الکترونیک
  • مهندسی برق گرایش سیستمهای الکترونیک دیجیتال
  • پدافند غیرعامل
  • مهندسی هسته ای(همه گرایشها)
  • مهندسی برق گرایش الکترونیک قدرت و ماشینهای الکتریکی
  • برنامه ریزی و مدیریت سیستمهای انرژی

گرایشهای دکترای مهندسی برق (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵) :

  • مهندسی برق – الکترونیک
  • مهندسی برق – مخابرات (میدان)
  • مهندسی برق – مخابرات (سیستم)
  • مهندسی برق – قدرت
  • مهندسی برق – کنترل
  • مهندسی برق – هوش ماشین و رباتیک

نکات تکمیلی

مانع رشد صنعت الکترونیک و میکروالکترونیک در دنیا نه سرمایه است و نه فنآوری و نه بازار. البته همه اینها محدودیت ایجاد می کند ولی فعلاً محدودیت اصلی کهاجازه نمی دهد کار از حدی جلوتر برود عبارت است از نیروی کار کیفی.

آنچه خواندیدنظر قائم مقام فنی یکی از بزرگترین مجموعه های میکروالکترونیک بلژیک است و بیانگرآن است که امروزه برای موفقیت در مهندسی برق، گرایش الکترونیک باید از سطح علمی ومهارت فنی خوبی برخوردار بود.

برای مثال در طراحی IC  احتیاج به سرمایه گذاری عمده ای نیست، بلکه هوشمندی طراح ودانش فنی خوب، بسیار اهمیت دارد.

لازم به ذکر است دانشکده آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ، دررشته مهندسی علمی – کاربردی برق، شبکه های انتقال و توزیع که در حقیقت زیر مجموعهای از رشته مهندسی برق می باشد بطور اختصاصی پذیرش دانشجو دارد. این رشته در حقیقت همان گرایش قدرت در مهندسی برق می باشد که با توجه به عملی تر بودن و کارگاهی تربودن این گرایش در دانشکده شهید عباسپور با عنوان علمی – کابردی ارائه می گردد. بهعبارت دیگر در این رشته تاکید بر روی فعالیت های عملی بیشتر از مطالب تئوریکاست.این رشته دارای تعهد کار به میزان دو برابر مدت تحصیل است و از هر دو جنس زن ومرد پذیرش دارد.

آینده شغلی و بازار کار

رشد سالانه اقتصاد دنیا تا سال ۲۰۲۰ حدود ۳% پیش بینی شده است . در حالی که رشد صنعت الکترونیک ۷% و رشد صنعت نیمه رسانا ۱۵% است. در کشور ما نیز سال ۷۹ میزان درآمدی که بابت صادرات و فروش تجهیزات و خدمات فنی مهندسی برق به کشورهای دیگر به دست آمده است، حدود ۶۵ میلیون دلار بوده که به گفته مسئولان ذیربط این رقم برای سال ۸۰ به میزان ۸۰ میلیون دلار رسیده است.

حال سؤال اینجاست که چرا با وجود این که رشته مهندسی برق در جهان از رشته های پر رونق بوده و در کشور ما نیز از بازار کار خوبی برخوردار است ، بعضی از فارغ التحصیلان این رشته حتی با وجود داشتن مدرک کارشناسی ارشد نیز نتوانسته اند کاری در ارتباط با رشته خویش پیدا کنند.

امروزه با توسعه صنایع کوچک و بزرگ در کشور، فرصت های شغلی زیادی برای مهندسین برق فراهم شده است و اگر می بینیم که با این وجود بعضی از فارغ التحصیلان این رشته بیکار هستند، به دلیل این است که این افراد یا فقط در تهران دنبال کار می گردند و یا در دوران تحصیل به جای یادگیری عمیق دروس و در نتیجه کسب توانایی های لازم، تنها واحدهای درسی خود را گذرانده اند.

همچنین یک مهندس خوب باید، کارآفرین باشد یعنی به دنبال استخدام در مؤسسه یا وزارتخانه ای نباشد، بلکه به یاری آگاهی های خود، نیازهای فنی و صنعتی کشور را یافته و با طراحی سیستم ها و مدارهای خاصی این نیازها را برطرف سازد. کاری که بعضی از فارغ التحصیلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نیز بوده اند.

اگر یک فارغ التحصیل برق دارای توانایی های لازم باشد، با مشکل بیکاری روبرو نخواهد شد. در حقیقت امروزه مشکل اصلی این است که بیشتر فارغ التحصیلان توانمند و با استعداد این رشته به خارج از کشور مهاجرت می کنند و ما اکنون با کمبود نیروهای کارآمد در این رشته روبرو هستیم.

طبق نظر کارشناسان و متخصصان انرژی در کشور، با توجه به نیاز فزاینده به انرژی در جهان کنونی و همچنین نرخ رشد انرژی الکتریکی در کشور، سالانه باید حدود ۱۵۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید کشور افزوده شود که این نیاز به احداث نیروگاههای جدید و همچنین فارغ التحصیلان متخصص برق و قدرت دارد.

فرصت های شغلی یک مهندس کنترل نیز بسیار گسترده است چون در هر جا که یک مجموعه عظیمی از صنعت مهندسی مثل کارخانه سیمان، خودروسازی، ذوب آهن و … وجود داشته باشد، حضور یک مهندسی کنترل ضروری است.

و بالاخره یک مهندس مخابرات یا الکترونیک می تواند جذب وزارتخانه های پست و تلگراف و تلفن، صنایع دفاع و سازمانهای مختلف خصوصی و دولتی شود.

بطور کلی می توان گفت لازمه بازار کار برای فارغ التحصیلان برق ، برقراری ارتباط بین صنعت و دانشگاه است .

طرح ملی پیوند راهی برای برقراری همین ارتباط بوده است . طرحی که مبنای آن بر طراحی مدار مجتمع I.C و وسایل و تجهیزات مورد نیاز در این زمینه قرار دارد و شرایطی ایجاد کرده است تا بخشی از دانشجویان بخصوص دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد  و دکتری بتوانند در داخل کشور مشغول بکار شوند  با توجه به حجم بازار الکترونیک و بازار صنعت نیمه رسانا در دنیا و نیز کشور ما که رشد ۷% و ۱۵% دارد، آینده روشنی را برای این رشته پیش?بینی می کنند.

معرفی رشته کارشناسی مهندسی معماری

معرفی رشته کارشناسی مهندسی معماری:

مهندسی معماری برای شما است، اگر …

اگر از طراحی لذت برده و عاشق ساخت و ساز هم هستید، شغل مهندسی معماری می تواند برای شما ایده آل باشد.

معماری چیست ؟
معماری، هنر و فن طراحی و ساختن بناها، فضاهای شهری و دیگر فضاهای درونی و بیرونی برای پاسخ هماهنگ به نیازهای کارکردی و زیباشناسانه است.

معماری هنر و ذوق است !
معماری بیش از اینکه تکنیک و فن باشد، هنر و ذوق است. در واقع می توان گفت ظاهر و نمای شهرها را مهندسان معمار می سازند. معماری، که برخی آن را مادر هنرها می دانند، قدمتی بسیار طولانی در تاریخ دارد و در ایران نیز به سال ها پیش از اسلام باز می گردد.

 مهندس معمار چه کار می کند ؟
کسی که طراح و سازنده بناها و ساختمان ها می باشد، مهندس معمار است. مهندس معمار، نقشه های ساختمان های جدید و برنامه بازسازی و محافظت از ساختمان های قدیمی را طراحی می کند. همچنین کار مهندس معمار طرح ریزی ترکیب و نحوه قرار گیری مجموعه ای از ساختمان ها و فضاهای اطراف آنها نیز می باشد.  او این کارها را با تکیه بر علم مهندسی، ذوق هنری و شناختی که از فرهنگ، آداب و رسوم، جغرافیای انسانی و طبیعی محل مورد نظر خود دارد، انجام می دهد.

نمونه فعالیت های مهندس معمار …
مهندس معماری می‌تواند در زمینه‌های زیر فعالیت کند  :

  • طراحی (تک بنا یا مجموعه زیستی کوچک)، از طراحهای اولیه تا مراحل اجرایی کار و طراحی اجزا و عناصر تشکیل دهنده بنا
  • رهبری و سرپرستی دفاتر مشاور معماری (مهندسی مشاور(
  • نظارت عمومی و عالی بر صحت انجام کار در عملیات اجرایی ساختمانی (مهندسی ناظر)
  • مدیریت و هماهنگی اجرایی پروژه‌های معماری (مدیریت پروژه)
  • تأسیس و سرپرستی مؤسسات پیمانکاری و احداث ساختمان
  • همکاری با کلیه متخصصینی که کار آنها به نحوی با ساماندهی محیط زیست مرتبط است. مانند اکولوژیست‌ها، جغرافی دانان، اقلیم شناسان، برنامه ریزان اقتصادی و اجتماعی و
  • طراحی پارک‌ها و میادین شهری و محوطه سازی آنها
  • مشارکت در پروژه‌های برنامه ریزی و طراحی شهری و شهرسازی
  • طراحی تک بناها در مقیاس کوچک و انجام دکوراسیون داخلی
  • انجام کارهای پژوهشی و آموزشی در زمینه طراحی فضا

دقت، نظم، خلاقیت و ….
مهندس معمار باید روش مند و منطقی باشد. همچنین باید برنامه های طراحی و نقشه کشی کامپیوتری را بداند و بتواند در شرایط کاری پرفشار کار کند. مهندس معمار باید فردی دقیق، منظم و خلاق باشد و با تکیه بر قدرت تجسم، ذوق هنری و علم مهندسی خود به طراحی نقشه ی ساختمان های مختلف بپردازد.

تفاوت کار مهندس عمران و مهندس معمار
کار مهندس معمار با مهندس عمران در گرایش سازه شباهت هایی دارد. اما یک تفاوت اساسی بین آنها این است که مهندس عمران در طراحی بنا صرفا به اصول فنی توجه می کند ولی مهندس معمار علاوه بر اصول فنی، به جنبه های زیبایی شناختی، روانشناسی و فرهنگی آن بنا نیز توجه دارد. مهندس معمار معمولا بر اساس ایده های فردی، نیازهای جامعه، قوانین و مقررات موجود و خواست و سلیقه کارفرما، کار طراحی ساختمان ها و بناها را انجام می دهد.

ساعت کار مهندس معمار
معماری مانند بسیاری از مشاغل نیست که بتوان ساعات کاری مشخصی برای آن تعریف کرد. مهندس معمار به طور مداوم با کار خود درگیر بوده و ساعت کاری برای او خیلی معنایی ندارد. محل کار مهندس معمار در دفاتر کاری و در محل پروژه های ساخت و ساز است و در محل پروژه باید از لباس های ایمن از جمله کلاه و کفش مجهز استفاده کند.

نیاز جامعه امروز ایران به مهندسین معمار
صنعت ساخت و ساز کشور دچار مشکلاتی است. از مهم ترین ها آنها می  توان به از دست دادن هویت ملی و تاریخی معماری ایرانی و اسلامی و عدم استفاده از دستاوردهای این معماری اصیل و در کنار آن عدم استفاده صحیح از یافته ها و دستاوردهای استاندارد معماری نوین نام برد. به عنوان مثال هنوز مشکلات اساسی از جمله عدم استفاده از سیستم های تهویه مناسب، عدم توجه به لزوم متناسب بودن موقعیت جغرافیایی ساختمان با ویژگی های آن، استفاده از طرح هایی که فضای پرت و غیرقابل استفاده در ساختمان را زیاد می کند و … در ساختمان سازی ما وجود دارد. برای رفع این مشکلات نیاز به تدبیر و اقدام مسئولان و همکاری متخصصان این حوزه از جمله مهندسان معمار می باشیم.

وظایف مهندس معمار

مهندسین معماری با توجه به اینکه در چه محیط های کار می کنند دارای وظایف مختلفی می باشند. ما در اینجا مهمترین وظایف آنها را به صورت طبقه بندی شده اشاره کرده ایم. هر یک از مهندسین معماری با توجه به اینکه در چه محیطی و چه شرکت یا سازمانی فعالیت می کنند چند وظیفه از وظایف زیر را بر عهده دارند.

  • یافتن پروژه جدید از طریق بازاریابی و دادن توضیحات لازم برای مشتری
  • مشورت با مشتری برای تعیین نیاز مشتری و الزامات لازم برای ساختمان ها
  • بررسی و تحلیل شرایط و خصوصیات زمین و محوطه ساخت و ساز
  • تعیین خصوصیات فیزیکی و کمی طرح همراه با تخمین مواد و تجهیزات لازم و هزینه یابی و زمان بندی اولیه پروژه
  • تهیه طرح ها و نقشه های پروژه با استفاده از نرم افزارهای طراحی و مدلسازی کامپیوتری
  • همکاری با سایر مهندسان از جمله مهندسان تاسیسات مکانیک، مهندسان برق و … در انجام محاسبات فنی و تاسیسات مکانیکی و برقی و …
  • نظارت بر کار تکنسین ها و کارگران
  • بستن قرارداد با پیمانکاران
  • مدیریت پروژه های ساخت و ساز
  • بازدید از محل پروژه برای اطمینان یافتن از پیشرفت آن مطابق با برنامه

 

رشته مهندسی معماری دوره ای حرفه ای است که پرورش استعداد خلاقانه و انتقال دانش و مهارتهای عمومی حرفه معماری را هدف قرارداده است. از معماری به عنوان فن سازماندهی فضا نیز نام برده اند به عبارت دیگر مهندسی معماری هنر محصور کردن فضا جهت استفاده بشر است.

رشته معماری دارای دو جنبه هنری و فنی است که درسهای طراحی، زیبایی شناسی و نحوه زیبا کردن حجم‌ها ، نماها و پلان‌ها به هنر بر می‌گردد و دروسی مثل سازه‌های بتنی و فلزی، مقاومت مصالح، ایستایی، تاسیسات مکانیکی و الکتریکی به جنبه‌ فنی این رشته مربوط می‌شود.

در این رشته دروس هنری اهمیت بیشتری داشته و دروس علمی و فنی در راستای دروس هنری است. برای مثال یک معمار در طراحی خانه باید فضای آرامش‌بخشی را ایجاد کند تا باعث اضطراب ، خستگی و دلتنگی نگردد. کاری که بیش از رعایت اصول فیزیکی مثل نور و صوت، نیاز به آشنایی با اصول زیبایی‌شناسی دارد.

ماهیت

معماری ترکیب، طراحی و پدیدآوردن فضای زیست انسان در طبیعت است؛ که این فضا می‌تواند مسجد، بیمارستان، مسکن، مدرسه و یا هر فضای دیگری باشد که شهر را به وجود می‌آورد.

دوره کارشناسی مهندسی معماری دوره‌ای است حرفه‌ای که پرورش استعداد خلاقه، انتقال دانشها و مهارتهای عمومی حرفه معماری و حصول کارآیی عمومی در این رشته را هدف قرار می‌دهد. در راستای هدف فوق سعی شده است که در برنامه‌ریزی این دوره حداکثر بهای ممکن به پروژه‌های طراحی معماری و دروس فنی و نظری پیرامون آن داده شود.

دوره کارشناسی معماری حداقل چهارسال به طول می‌انجامد. پیش از شروع دوره، یک نیمسال به عنوان پیش نیاز ارائه می‌گردد که جزو سنوات تحصیلی به حساب نمی‌آید ولی ۸ واحد آن جز واحدهای دوره محسوب می‌گردد. فارغ‌التحصیلان دوره کارشناسی مهندسی معماری می‌توانند در دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ادامه تحصیل دهند.

تعداد کل واحدهای درسی دوره ۱۴۰ واحد است و فارغ‌التحصیلان این دوره قادر به ایفای نقش در زمینه‌های زیر خواهند بود:

۱ – طراحی (تک بنا یا مجموعه زیستی کوچک) ، از طرحهای اولیه تا مراحل اجرایی کار و طراحی اجزاء و عناصر تشکیل دهنده بنا که این زمینه وظیفه محوری کار معمار را تشکیل می‌دهد.

۲ – همکاری با گروه مهندسان مشاوره معماری در جهت توسعه طرحها و تهیه نقشه‌های معماری مراحل یک و دو.

۳- نظارت بر صحت انجام کار در عملیات اجرایی ساختمانی.

۴ – مشارکت در مدیریت اجرایی پروژه‌های معماری.

۵ – عضویت در کادر فنی شهرداریها و سازمانهای مشابه.

۶ – تدریس در دوره‌های کاردانی و همینطور دبیرستانهای فنی حرفه‌ای و کار دانش آموزش و پرورش .

توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه

دانشجوی این رشته علاوه بر توانمندی در طراحی و قدرت تجسم و خلاقیت، لازم است که در درس ریاضی بخصوص در هندسه قوی باشد چون برای آموزش فن و تکنیک معماری باید دروسی مثل هندسه کاربردی ، هندسه مناظر و ریاضیات و آمار را مطالعه کرد.

دانشجوی معماری باید اطلاعات عمومی خوبی در زمینه تاریخ بخصوص تاریخ معماری ایران و جهان ، جغرافیا ، اقلیم‌شناسی ، روانشناسی ، مردم‌شناسی و اقتصاد داشته باشد. چون معماری برای رونق و شکوفایی خویش از تمامی این علوم استفاده می‌کند.

همچنین دانشجوی رشته معماری باید بتواند به زبان معماری مطلبش را روی کاغذ بیاورد. یعنی از یک سو ذهنی قوی و خلاق داشته و از قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد و از سوی دیگر طراحی چیره دست باشد تا بتواند به زبان معماری که همان طراحی بناها و فضاهای زندگی است، سخن بگوید.

معماری بیش از آنکه علم و تکنیک باشد، ذوق و سلیقه و استعداد است و معمار کسی است که طرحهای فردی‌اش با نقاشی و مجسمه‌سازی رقابت کند و در واقع بتواند مجسمه‌ای کاربردپذیر بسازد. به همین دلیل می‌توان گفت که معمار یک هنرمند است و باید مانند هر هنرمند دیگری چشم، ذهن و دستی توانا داشته باشد تا بتواند به یاری چشم و با تکیه بر ذخیره فرهنگی خود بخوبی ببیند و سپس با ذهنی پویا آنچه را که دیده است به تحلیل کشیده و با احساس و عاطفه درآمیزد و در نهایت به یاری دست و با کمک گرفتن از دانش های فنی و تکنیکی طرحی نو را خلق کند.

با توجه به دروس خاص این رشته و نیاز به عکسبرداری، تهیه نقشه و … به نظر می‌رسد در مقاطعی هزینه تحصیل در این رشته بالا باشد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر علاقه مندان به رشته معماری و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری ارائه می گردد.
ضمنا توجه به بفرمایید که این اطلاعات به صورت مداوم به روز می شود.

سر فصل دروس رشته معماری و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۴۰ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۹ واحد
دروس اصلی : ۶۰ واحد
دروس تخصصی : ۲۷ واحد
دروس اختیاری : ۴ واحد

 

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دروس عمومی رشته معماری

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه رشته معماری

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
هندسه کاربردی ۳ هندسه مناظر و مرایا ۲
گارگاه مصالح و ساخت ۲ ریاضیات و آمار ۳
درک و بیان محیط ۳ انسان ، طبیعت ، معماری ۲
بیان معماری ۱ ۲ مقدمات طراحی معماری ۱ ۵
بیان معماری ۲ ۲ جمع ۲۹
مقدمات طراحی معماری ۵

دروس اصلی رشته معماری

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مبانی نظری معماری ۳ آشنایی با معماری جهان ۲
برداشت از بناهای تاریخی ۳ آشنایی با معماری اسلامی ۴
آشنایی با معماری معاصر ۲ نقشه برداری ۲
تنظیم شرایط محیظی ۲ تاسیسات الکتریکی ۲
تاسیسات مکانیکی ۲ ایستایی ۲
مقاومت مصالح و سازه های فلزی ۲ سازه های بتنی ۲
متره و براورد ۲ مدیریت و تشکیلات کارگاه ۲
مصالح ساختمانی ۲ ساختمان ۱ ۲
ساختمان ۲ و گزارش کارگاه ۳ روستا ۱ ۳
روستا ۲ ۳ طرح معماری ۱ ۵
طرح معماری ۲ ۵ جمع ۶۰
طرح معماری ۳ ۵

 

دروس تخصصی رشته معماری

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
آشنایی با مبانی برنامه ریزی کالبدی ۲ تحلیل فضاهای شهری ۳
آشنایی با مرمرت ابنیه ۳ ظرح معماری ۴ ۵
طرح معماری ۵ ۵ طراح فنی ۳
طرح نهایی ۶ جمع ۲۷

 

دروس اختیاری پیشنهادی برای رشته معماری

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
حقوق معماری ۲ اخلاق معماری ۲
تعمیر و نگهداری ساختمان ۲ روش تحقیق ۲
زبان تخصصی ۲ ایران شناسی ۲
معماری جهان اسلام ۲ تاریخ شهرهای ایران ۲
آشنایی با سایر هنرها ۲ سازه های نو ۲
فرایند و روشهای معماری ۲ کاربرد کامپیوتر در معماری ۲

 

دانشگاه هایی که در رشته معماری پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آراد)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه ارومیه دانشگاه ایلام
دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بجنورد دانشگاه بناب
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی دانشگاه بین المللی امام خمینی دانشگاه تبریز
دانشگاه تهران دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خلیج فارس بوشهر
دانشگاه رازی دانشگاه زابل دانشگاه زنجان
دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه صنعتی شاهرود
دانشگاه شهید باهنر کرمان دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شیراز
دانشگاه شهید چمران دانشگاه صنعتی بابل دانشگاه جندی شاپور
دانشگاه علم و صنعت دانشگاه فردوسی دانشگاه قم
دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان دانشگاه گلستان
دانشگاه گیلان دانشگاه مازندران دانشگاه محقق اردبیلی
دانشگاه هنر اصفهان دانشگاه ملایر دانشگاه هنر
دانشگاه هنر اسلامی تبریز دانشگاه یزد دانشکده فنی و حرفه ای دختران – تهران
دانشکده فنی و مهندسی گرمسار مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا دانشگاه غیر انتفاعی چابهار
دانشگاه غیر انتفاعی خیام دانشگاه غیر انتفاعی سوره دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل
دانشگاه غیر انتفاعی شهید اشرفی اصفهانی دانشگاه غیر انتفاعی شیخ بهایی دانشگاه غیر انتفاعی صنعتی سجاد
دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری دانشگاه غیر انتفاعی علم و فرهنگ تهران دانشگاه غیر انتفاعی علم و هنر یزد
دانشگاه غیرانتفاعی البرز دانشگاه غیرانتفاعی ایوانکی دانشگاه علوم و فنون مازندران
دانشگاه خوارزمی

 

گرایشهای کارشناسی ارشد معماری (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • معماری اسلامی
  • مهندسی معماری
  • معماری منظر
  • انرژی و معماری
  • معماری داخلی
  • مطالعات معماری ایران
  • بازسازی پس از سانحه
  • مدیریت پروژه و ساخت
  • فناوری معماری

گرایشهای دکترای معماری (بر اساس دفترچه کنکور دکترای ۹۵) :

  •  معماری (همه گرایشها)

نکات تکمیلی

رشته معماری تا سال ۷۸ در مقطع کارشناسی ارشد پیوسته دانشجو می‌پذیرفت و دانشجویان در طی شش سال، اطلاعات علمی و هنری لازم را برای طراحی یک بنا آموزش می‌دیدند و در نهایت پس از فارغ‌التحصیلی می‌توانستنداز طراحی یک کیوسک گل‌فروشی گرفته تا طراحی مجتمع‌های مسکونی، تالارها و مجتمع‌های ورزشی را برعهده بگیرند و یا به کارهای جنبی این رشته بپردازند. اما از سال ۷۸ این رشته مانند سایر رشته‌های مهندسی در مقطع کارشناسی دانشجو می‌پذیرد و دانشجویان پس از فارغ‌التحصیل شدن در صورت علاقه‌مندی می‌توانند در آزمون کارشناسی ارشد شرکت کنند.

به عبارت دیگر طول دوره رشته معماری از ۶ سال به ۴ سال کاهش یافته و در نتیجه تعدادی از دروس این رشته که شامل دروس هنری پیشرفته و تخصصی می‌شود، از مقطع کارشناسی حذف شده است.

حال سوال اینجا است که آیا فرصت‌های شغلی فارغ‌التحصیل مهندسی معماری با مدرک کارشناسی با فارغ‌التحصیل مهندسی معماری که دارای مدرک کارشناسی ارشد است، متفاوت می‌باشد؟

متاسفانه در آزمون سراسری از داوطلبان رشته معماری ، آزمون تخصصی معماری گرفته نمی‌شود و به همین دلیل بعضی از دانشجویان پس از ورود به دانشگاه تازه متوجه می‌شوند که به رشته معماری علاقه‌ای ندارند و در نهایت پس از ۶ سال تحصیل نمی‌توانند به عنوان یک معمار هنرمند وارد بازار کار شوند. اما در حال حاضر دانشجو می‌تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه‌مندی در یکی از گرایشهای شهرسازی، مرمت و احیاء بناها ، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این که زودتر وارد بازار کار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تک‌بناها یا مجموعه‌های زیستی کوچک پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امکان ادامه تحصیل در این رشته با توجه به اینکه از سال ۷۸ ، در مقطع کارشناسی ارشد به کارشناسی تبدیل شده است، در مقطع کارشناسی ارشد در گرایشهای : برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای ، طراحی شهری، معماری منظر، مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی میسر است.

رشته‌های مشابه و نزدیک به این رشته

تا حدودی مهندسی عمران نزدیک به این رشته می‌باشد.

مهندس عمران با منطق صحبت می‌کند اما مهندس معمار از فرهنگ، هویت و زیبایی سخن می‌گوید، به عبارت دیگر معماری در طراحی یک بنا علاوه بر رعایت اصول فنی به جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی ، روانشناسی و زیبایی شناسی توجه دارد در حالی که مهندس عمران در طراحی یک بنا تنها به ایستایی و مقاومت آن توجه می‌کند. به همین دلیل اگر فضاهای زیست تنها توسط مهندس عمران ساخته شود، شاهد نابه‌هنجاری‌هایی خواهیم بود که موجب اضطراب ، نگرانی و آلودگی صوتی خواهد شد.

آینده شغلی و بازار کار

با توجه به این که در سطح کارشناسی به جنبه‌های فنی معماری توجه بیشتری می‌شود ، در نتیجه فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند به ساختمان سازی (طراحی فنی ساختمانهای مختلف) بپردازد اما فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد چون جنبه‌های هنری معماری را آموزش دیده است، بیشتر به هنر معماری می‌پردازد. در یک مثال می‌توان گفت که نوع کار لیسانس و فوق لیسانس معماری مثل نوع کار پزشک عمومی و پزشک متخصص است. یعنی لیسانس معماری به کلیات معماری می‌پردازد و فوق لیسانس معماری به صورت تخصصی در این رشته فعالیت می‌کند.

اگر یک مهندس معماری بخواهد فقط در تهران یا در شهرهای بزرگ کار کند فرصتهای شغلی فراوانی برایش وجود ندارد. اما در شهرهای کوچک کمبود مهندس معماری کاملا احساس می‌شود تا جایی که در بعضی از شهرها کار یک مهندس معماری را تکنسین عمران انجام می‌دهد.

در حال حاضر دانشجو می‌تواند پس از پایان دوره لیسانس در صورت علاقه‌مندی در یکی از گرایشهای شهرسازی ، مرمت و احیاء بناها، معماری منظر و یا معماری تخصصی ادامه تحصیل دهد و یا این که زودتر وارد بازار کار شده و به عنوان معمار فنی به طراحی تک بناها یا مجموعه‌های زیستی کوچک پرداخته و یا ناظر اجرای طرح و سرپرست دفاتر مشاوره باشد.

مهندس معمار علاوه بر طراحی بناها می‌تواند به طراحی و ساخت ماکت و طراحی معماری داخلی بپردازد و یا به عنوان ناظر ساخت فعالیت کند. در ضمن فارغ‌التحصیل معماری آمادگی کار در رشته‌های مرتبط با معماری مثل طراحی صحنه و یا طراحی صنعتی را نیز دارد.

وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر

مطابق موارد گفته شده در قسمت  آینده ‌شغلی ،  بازار کار و درآمد به نظر می‌رسد در شهرهایی غیر از تهران و حتی روستاها و شهرستانها امکان کاربرای فارغ‌التحصیلان به راحتی میسر باشد و در این مورد احساس نیاز می‌شود.

معرفی رشته کارشناسی مهندسی عمران+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی عمران:

رشته مهندسی عمران به منظور تربیت مهندسان طراح ، محاسبه و اجرای پروژه‌های ساختمانی، صنعتی ، راه‌سازی و تاسیسات آبی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی در زمینه‌های فوق و همچنین همکاری با مهندسان مشاور یا محاسبه در زمینه‌های یاد شده  بوجود آمده است .
دانشجوی مهندسی عمران مسائل مربوط به سازه، خاک و پی، راه و ترابری و هیدرولیک را مطالعه می‌کند. یعنی از یک سو به طراحی و نحوه ساخت اسکلت ساختمان‌ها و سایر بناهای فنی مثل پل، فرودگاه و تونل پرداخته و از سوی دیگر به مطالعه رفتار زمین و بناهای فنی می‌پردازد تا بر اساس نوع خاک زمین مورد نظر، شکل و شالوده سازه‌ای را که قرار است ساخته شود، طراحی کند.

فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در وزارتخانه‌ها (نظیر وزارتخانه‌های راه‌ و ترابری مسکن و شهرسازی و نیرو) و شرکتهای دولتی و شرکتهای خصوصی و مهندسان مشاور به کارهای طراحی ، محاسبه و اجرا بپردازند.

هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است که بتوانند در پروژه‌های مختلف عمرانی در زمینه‌های ساختمانی ، راه‌سازی ، پل‌سازی ، سازه‌ها و بناهای آبی، جمع‌آوری و دفع فاضلاب و … مسوولیت طرح ، محاسبه و اجرا و نظارت بر اجرا را بر عهده گیرند.

مهندسی عمران از جمله رشته‌هایی است که بیانگر کاربرد علم در ایجاد سازندگی و عمران کشور است. یعنی هرچیزی که به آبادی یک کشور باز می‌گردد، مانند: سد، فرودگاه، جاده، برج، تونل، دکل‌های مخابرات، ساختمان‌های مقاوم در مقابل زلزله، سیل و آتش و نیروگاههای برق و مصالح سبک، ارزان و با کیفیت مناسب برای ساخت و ساز، در حیطه کار مهندس عمران قرار می‌گیرد.

مهندسی عمران طیف بسیار وسیعی از کارها را در بر می‌گیرد. یعنی اگر بخواهیم ساختمان، پل، برج، تونل، راه، سیلو و یا شبکه‌های فاضلاب بسازیم در آغاز به یک مهندس کارآمد عمران نیاز داریم تا علاوه بر رعایت جنبه‌های فنی و اجرایی، اقتصادی نیز عمل کند. چون اقتصادی بودن یک اصل در مهندسی عمران است.

فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند پس از پایان تحصیلات، مسوولیتهای متفاوتی نظیر طراحی، محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف عمرانی را به عهده گیرند. از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱- محاسبه ، ساخت و اجرا و تا حدودی طراحی ساختمانهای مختلف مسکونی، اداری و صنعتی اعم از آجری، بتنی و فولادی، نظیر ساختمانهای مسکونی ویلایی، چندطبقه، آپارتمانها و برجهای بلند و همچنین کارهای ساختمانی اداره‌ها، مدرسه‌ها، بیمارستانها ، کارخانه‌ها و مراکز صنعتی، ساختمانها و مراکز ورزشی ، تالارهای اجتماعات و … .

۲- طراحی ، محاسبه و اجرای راهها و جاده‌های مختلف ارتباطی داخل و خارج شهرها و روستاها اعم از : راههای شوسه، راههای آسفالته، بزرگراه ها و نیز راه‌آهن (شامل مسیریابی ، پیاده کردن مسیر ، زیرسازی و روسازی)

۳- ساخت و اجرا و در مواردی طراحی و محاسبه انواع پلهای بتنی و فلزی با دهانه‌ها و ابعاد و شکلهای متفاوت نظیر: پلهای داخل شهری و روگذرها، پلهای خارج شهری و جاده‌ها.

۴- اجرای سدهای مختلف خاکی و بتنی و نیز بندهای انحرافی و سایر تاسیسات وابسته نظیر تونل یا کانال انحراف آب رودخانه (جهت اجرای عملیات کارگاهی در ضمن ساخت سد)، تاسیسات آبگیری از سد و کنترل ارتفاع آب در پشت سد و …

۵-اجرای کارهای مربوط به ساماندهی رودخانه‌ها.

۶- طراحی ، محاسبه و ساخت خطوط انتقال آب اعم از انواع کانالهای تحت فشار و یا کانالهای با سطح آزاد آب که به منظور انتقال آب از سدها و دریاچه‌ها و … برای مصارف کشاورزی، شرب و صنعتی به منطقه‌های مورد نیاز و نیز جهت انتقال آب از تصفیه‌خانه‌های آب به مخازن آب و از آن‌جا به مناطق مصرف، ساخته می‌شوند.

۷- ساخت تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب شامل: ساختمانها و تاسیسات مربوط، محوطه‌سازی و … .

۸- طراحی ، محاسبه و ساخت شبکه‌های آب‌رسانی به منطقه‌های شهری و روستایی جهت تامین آب شرب مورد نیاز افراد و تاسیسات مربوط نظیر: مخازن آب، لوله‌کشی ، انشعابات و … .

۹- طراحی ، محاسبه و ساخت شبکه‌های جمع‌آوری و دفع آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی در خیابانها و سایر منطقه‌های شهرها و شهرکها و همچنین شبکه‌های جمع‌آوری و دفع فاضلابهای خانگی و صنعتی و انتقال آنها به خارج از شهر و تصفیه‌خانه‌ها.

۱۰- انجام بسیاری از کارهای نقشه‌برداری که برای کارهای ساختمانی مختلف نظیر: راه‌سازی، سد سازی، و … مورد نیاز است؛ و همچنین تا حدودی کارهای نقشه‌کشی طراحی و معماری.

توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه

یک مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با جمله سایرین باشد. چون رشته مهندسی عمران یک رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط کار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه کارگران، تکنسین‌ها و مهندسان رشته‌های دیگر سروکار دارد و باید با همه این افراد ارتباط خوبی برقرار کند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت کارش باشد.

با توجه به کمیت و کیفیت درسهایی که در این رشته ارایه می‌گردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه‌های ریاضی و فیزیک برخوردار باشد. همچنین توان جسمی ، قدرت تجزیه و تحلیل ، قدرت تجسم و دقت کافی در بسیاری از مسایل را داشته باشد.

رشته مهندسی عمران دارای دو بعد اجرایی و نظری و آزمایشگاهی است. در این میان عده‌ای از مهندسین جذب کارهای اجرایی می‌شوند که در این صورت باید آمادگی کار در کارگاههای داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامه‌ریزی و سروکار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عده‌ای نیز جذب بعد نظری و آزمایشگاهی مهندسی می‌شوند که این عده نیز باید آمادگی کارهای محاسباتی ، دفتری و آزمایشگاهی را داشته باشند. کارهایی که به ریاضیات قوی و صبر و حوصله بسیار نیاز دارد.

شایان ذکر است که بسیاری از کارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را می‌طلبد لذا داوطلب این رشته باید علاقمند به کارهای عمرانی بوده و توانایی کار در محیطهای پرجمعیت را داشته باشد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی عمران، معرفی رشته های ارشد و دکتری عمران (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس مهندسی عمران و تعداد واحدها:

تعداد کل واحدها : ۱۴۰ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۰ واحد
دروس اصلی و تخصصی الزامی : ۶۳ واحد
دروس اختیاری : ۳۷ واحد

 

دروس عمومی مهندسی عمران

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه مهندسی عمران

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی عمومی ۱ ۳ ریاضی عمومی ۲ ۳
معادلات دیفرانسیل ۳ برنامه نویسی کامپیوتر ۳
محاسبات عددی ۲ آمار و احتمالات مهندسی ۲
فیزیک ۱ ۳ جمع ۲۰
آزمایشگاه فیزیک ۱ ۱

 

 

دروس اصلی و تخصصی الزامی مهندسی عمران

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
رسم فنی و نقشه کشی ساختمان ۲ نقشه برداری ۱ و عملیات ۲
مصالح ساختمانی و آزمایشگاه ۲ تکنولوژی بتن ۲
آزمایشگاه تکنولوژی بتن ۱ طراحی معماری و شهرسازی ۲
استاتیک ۳ دینامیک ۳
مقاومت مصالح ۱ ۳ تحلیل سازه ها ۱ ۳
تحلیل سازه ها ۲ ۳ سازه های بتن آرمه ۱ ۳
سازه های بتن آرمه ۲ ۳ پروژه سازه های بتن آرمه ۱
سازه های فولادی ۱ ۳ سازه های فولادی ۲ ۲
زمین شناسی مهندسی ۲ مکانیک خاک ۳
آزمایشگاه مکانیک خاک ۱ مهندسی پی ۲
مکانیک سیالات ۳ هیدرولیک و آزمایشگاه ۳
روشهای اجرای ساختمان ۲ راهسازی ۲
پروژه راهسازی ۱ روسازی راه ۲
متره و برآورد و پروژه ۱ کارآموزی ۱
مهندسی محیط زیست ۲ جمع ۶۳

 

 

دروس اختیاری (جدول ۱) مهندسی عمران

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مقررات ملی ساختمان ۳ مقدمه ای به مدلسازی و شبیه سازی ۳
سیستمهای مبتنی بر وب و پایگاههای داده در مهندسی و مدیریت ۳ انرژی و توسعه پایدار ۳
مبانی اکولوژی ۳ اصول مدیریت ساخت ۲
زبان تخصصی ۲ پروژه تخصصی ۳
تاسیسات مکانیکی و برقی ۲ نرم افزارهای مهندسی عمران ۲
مهندسی سیستمها ۲ مبانی GISدر مهندسی عمران ۲
طراحی و ساخت و نگهداری سیستمهای مهندسی عمران و مهندسی محیط زیست ۳ اقتصاد مهندسی ۲
شیمی عمومی ۳ جمع ۳۸

 

 

دروس اختیاری (جدول ۲) مهندسی عمران

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مقاومت مصالح ۲ ۳ آزمایشگاه مقاومت مصالح ۱
تکنولوژی و بازرسی جوش و کارگاه ۲ اصول مهندسی زلزله و باد ۳
بازرسی تعمیر و ترسیم سازه ها ۲ اصول مهندسی پل ۲
سازه های بنایی مقاوم در برابر زلزله ۲ جمع ۱۷
سازه های چوبی ۲

 

 

دروس اختیاری (جدول ۳) مهندسی عمران

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مکانیک خاک ۲ ۲ اصول مهندسی تونل ۲
تحقیقات محلی ۲ اصول مهندسی ترافیک ۲
راه آهن ۲ مهندسی ترابری ۲
ماشین آلات ساختمانی در راهسازی ۲ آزمایشگاه روسازی ۱
فتوگرامتری ۲ اصول مهندسی فرودگاه ۲

 

 

دروس اختیاری (جدول ۴ ) مهندسی عمران

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مهندسی آب و فاضلاب و پروژه ۲ بناهای آبی ۳
آب های زیرزمینی ۳ شیمی و میکروبیولوژی آب و فاضلاب ۳
آزمایشگاه مکانیک سیالات ۱ هیدرولوژی مهندسی ۲
اصول مهندسی سد ۲ اصول مهندسی آب و فاضلاب ۳
تصفیه فاضلاب صنعتی ۲ آلودگی هوا و روشهای کنترل ۳
هیدرولوژی آماری و پروژه ۳ ماشینهای آبی ۲
سدهای کوتاه ۲ مهندسی زهکشی ۲
  •  ۱۵ واحد از دروس اختیاری باید از جداول ۲ تا ۴ انتخاب شود
نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دانشگاه هایی که در رشته مهندسی عمران پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)

(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه آیت الله بروجردی دانشگاه اراک دانشگاه اردکان
دانشگاه اصفهان دانشگاه ارومیه دانشگاه الزهرا
دانشگاه بزرگمهر قائنات دانشگاه ایلام دانشگاه بجنورد
دانشگاه بناب دانشگاه بوعلی سینا دانشگاه بیرجند
دانشگاه بین المللی امام خمینی ره دانشگاه تبریز دانشگاه تربت حیدریه
دانشگاه تفرش دانشگاه تهران دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی
دانشگاه خلیج فارس بوشهر دانشگاه خوارزمی تهران دانشگاه جیرفت
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه دامغان دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار
دانشگاه رازی دانشگاه زابل دانشگاه زنجان
دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه شاهد دانشگاه سمنان
دانشگاه شهرکرد دانشگاه شهید باهنر دانشگاه صنعتی شاهرود
دانشگاه شهید مدنی تبریز دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شهید چمران
دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی ارومیه دانشگاه شیراز
دانشگاه صنعتی بیرجند دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشگاه صنعتی بابل
دانشگاه صنعتی جندی شاپور دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا دانشگاه صنعتی خواجه نصیر
دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه صنعتی سیرجان دانشگاه صنعتی شریف
دانشگاه صنعتی قم دانشگاه علم و صنعت ایران دانشگاه صنعتی کرمانشاه
دانشگاه فسا دانشگاه علم و فناوری مازندران دانشگاه فردوسی
دانشگاه گلستان دانشگاه گیلان دانشگاه لرستان
دانشگاه قم دانشگاه کاشان دانشگاه کردستان
دانشگاه مازندران دانشگاه محقق اردبیلی دانشگاه مراغه
دانشگاه ملایر دانشگاه مهندسی فناوریهای نوین – قوچان دانشگاه ولی عصر رفسنجان
دانشگاه ولایت ایرانشهر دانشگاه هرمزگان دانشگاه یاسوج
دانشگاه یزد دانشکده فنی و مهندسی گرمسار مجتمع آموزش عالی سراوان
دانشکده کشاورزی و دامپروری تربت جام مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین مرکز آموزش عالی استهبان
مجتمع آموزش عالی گناباد مرکز اموزش عالی فنی و مهندسی بوبئین زهرا مرکز آموزش عالی محلات
دانشگاه غیر انتفاعی شمال – آمل دانشگاه غیر انتفاعی علم و فرهنگ دانشگاه غیر انتفاعی علم و هنر یزد
دانشگاه غیر انتفاعی علوم و فنون مازندران دانشگاه غیر انتفاعی علامه محدث نوری دانشگاه غیر انتفاعی چابهار
دانشگاه غیر انتفاعی جیام دانشگاه غیر انتفاعی شهید اشرفی اصفهانی دانشگاه غیر انتفاعی صنعتی سجاد
دانشگاه صنعتی اراک دانشگاه غیرانتفاعی البرز دانشگاه غیرانتفاعی ایوانکی

 

 مهندسی عمران – آب و فاضلابگرایشهای کارشناسی ارشد مهندسی عمران (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  •  مهندسی عمران – برنامه ریزی حمل و نقل
  •  مهندسی عمران – خطوط راه آهن
  •  مهندسی عمران – زلزله
  •  مهندسی عمران – سازه
  • مهندسی عمران – سواحل بنادر و سازه های دریایی
  •  مهندسی عمران – آب و سازه های سازه های هیدرولیکی
  •   مهندسی عمران – مهندسی و مدیریت منابع آب
  •   مهندسی عمران – مهندسی محیط زیست
  •  مهندسی عمران – مهندسی و مدیریت ساخت
  • مهندسی عمران – ژئوتکنیک
  • مهندسی عمران گرایش راه و ترابری

گرایشهای دکترای مهندسی عمران (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  •  مهندسی عمران – مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی
  •   مهندسی عمران – مهندسی و مدیریت منابع آب
  •   مهندسی عمران – حمل و نقل
  •  مهندسی عمران – راه و ترابری
  •  مهندسی عمران – سازه
  •  مهندسی عمران – محیط زیست
  •  مهندسی عمران – مهندسی زلزله
  • مهندسی ژئوتکنیک

آینده شغلی و بازارکار

مراکز مختلفی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در فعالیتهای عمرانی نقش دارند که هر یک به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ‌التحصیلان این رشته می‌کنند.

وزارت‌خانه‌های مسکن و شهرسازی، راه و ترابری، جهاد سازندگی و نیرو به صورت گسترده‌تر و سایر وزارت‌خانه‌ها، اداره‌ها ، سازمانها ، مراکز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت‌خانه‌های آموزش و پرورش ، کشاورزی ، فرهنگ و آموزش عالی، بانکها و … به صورت مستقیم برای کارهای عمرانی خود مثل طرح و محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن ، شرکتهای مختلف مهندسان مشاور که در کشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت بر اجرای پروژه‌های ساختمانی را بر عهده دارند؛ همچنین شرکتهای ساختمانی و راه‌سازی دولتی و خصوصی که در اجرای این طرحها فعالیت دارند، تعداد کثیری از فارغ‌التحصیلان رشته عمران را استخدام می‌کنند.

اصولا مهندس عمران شانس کاری زیادی دارد چون در طراحی و ساخت بسیاری از کارهای عمرانی مانند: راهها ، پل‌ها ، سدها ، سازه‌های دریایی برای سکوهای نفتی، آشیانه‌های هواپیما و خانه‌های مسکونی مقاوم در مقابل زلزله‌، مهندسین عمران حضوری فعال دارند. متخصصانی که یا در دفترهای مشاوره به طراحی پروژه‌های فوق می‌پردازند و یا مجری کارهای عمرانی مذکور بوده و به کیفیت اجرای آنها نظارت دارند.

البته باید توجه داشت که هر دانشجوی مهندسی عمران نمی‌تواند فرصت‌های شغلی خوبی داشته باشد. بلکه باید در دوران تحصیل به دنبال پژوهش ، تحقیق و یادگرفتن باشد نه این که تنها واحدهای دانشگاهی را پاس کند و یا حتی به فکر یک معدل خوب دانشگاهی باشد. چون شرکتهای عمرانی خصوصی و دولتی به دنبال یک نیروی کارآمد هستند نه یک شاگر اول دانشگاه .

وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر

وقتی کسی صحبت از سازندگی می‌کند اولین چیزی که به ذهن هر کس می‌رسد پل، سد، کارخانه و کارگاه است که ساخت بنای همه اینها بر عهده مهندسین عمران است و به همین دلیل فرصت‌های شغلی این رشته در همه جای دنیا بسیار زیاد است. در کشور ما نیز که فعالیت‌های عمرانی ۳۰ تا ۴۰ درصد کل بودجه کشور را به خود اختصاص می‌دهد، بازار کار یک مهندس عمران از مهندسین رشته‌های دیگر بیشتر است. بویژه این که کشور ما بعد از انقلاب در زمینه مهندسی عمران رشد زیادی داشته است.

با توجه به روند رو به رشد ساخت و ساز بناهای شهری در ایران و احتیاج به مسکن و ساختمان به نظر می‌رسد بازار کار این رشته همچنان پویا و پرتحرک باشد.

پیش‌بینی وضعیت آینده رشته در ایران

چندسال پیش که برای مترو کارشناسان ژاپنی آمده بودند، یکی از آنها گفته بود تهران ده بزرگی است چرا که خیلی از سیستم‌های شهری را ندارد. این نشان می‌دهد که برای پیشرفت و توسعه، ما به کارهای زیربنایی مثل راه، مترو و تاسیسات شهری بسیار نیازمندیم. برای مثال امکان ندارد که کشوری پیشرفت کند اما سیستم ترابری و حمل و نقل آن به طور کامل درست نشده باشد؛ کاری که بخش اصلی آن بر عهده مهندسین عمران است.

وضعیت استخدامی رشته کارشناسی مهندسی عمران

رشته مهندسی عمران از جمله رشته های پرطرفداری است که در سال های گذشته، علاقه مندان بسیار زیادی را به خود جذب کرده است و دانشجویان زیادی از این رشته فارغ التحصیل شده اند. اما علی رغم جذب و آموزش تعداد زیادی از دانشجویان در این رشته در دانشگاه های مختلف دولتی و غیر دولتی در کشور، اما همچنان یکی از تخصص های پرتقاضا برای کار در بازار کار ایران است.
در ادامه به تفکیک در خصوص هر یک از مشاغل مرتبط توضیحاتی ارائه می شود. برای مطالعه بیشتر در خصوص مشاغل، می توانید وارد بخش مشاغل شوید.
مهندس عمران به طور عمومی، عنوان شغلی است که فارغ التحصیلان عمران بعد از تمام شدن تحصیلات به دنبال آن می گردند. به عنوان مهندس عمران، شما به طراحی و مدیریت انواع پروژه های ساختمانی از تعمیر پل گرفته تا ساخت یک استادیوم ورزشی جدید می پردازید. برای موفقیت در کار به عنوان مهندسی عمران باید در ریاضیات عالی باشید. همچنین باید بتوانید به خوبی طرح ها و ایده های خود را برای دیگران بیان کرده و در نتیجه باید مهارت های ارتباطی بسیار خوبی داشته باشید. برای دست یابی به شغل مهندسی عمران باید مدارک معتبر دانشگاهی کسب نمایید.

نکات تکمیلی:

هنگام مرور دفترچه رشته های تحصیلی دانشگاه ها چند رشته به چشم می خورد که دارای پیشوند مهندسی علمی – کاربردی می باشند.

عنوان علمی – کاربردی نشان دهنده کاربردی تر بودن این رشته ها می باشد که آنها را از حالت تئوری و نظری به سمت کاربردی سوق می دهد و فعالیت های کارگاهی بخش عمده ای از مطالب درسی این رشته ها می باشد.

رشته های مهندسی علمی – کاربردی شبکه های آب و فاضلاب ، مهندسی علمی – کاربردی بهره برداری از سد و شبکه و مهندسی علمی – کاربردی ساختمان های آبی از جمله این رشته ها هستند که بطور اختصاصی در دانشکده صنعت آب و برق شهید عباسپور وابسته به وزارت نیرو ارائه می گردند. با توجه به اینکه هر کدام از سه رشته فوق بخشی از مهندسی عمران گرایش آب می باشند ، لذا در این قسمت آورده شده اتد دانشکده صنعت آب و برق شهید عباسپور در این رشته ها از هر دو جنس دختر و پسر پذیرش کرده و دارای تعهدی به میزان دو برابر مدت تحصیل می باشد.

معرفی گرایش‌های مقطع کارشناسی

این رشته در سطح کارشناسی دارای سه گرایش عمران – عمران ، عمران – نقشه‌برداری و عمران – آب است.

نقشه‌برداری

طرح و اجرای برنامه‌های عمران و مطالعات مربوط به زمین مستلزم وجود اطلاع دقیق مهندسی (مسطحاتی، ارتفاعی، چگونگی) به صورت نقشه‌های گوناگون (ترسیمی ، رقمی، تصویری) از منطقه مورد نظر است. مجموعه نقشه‌برداری پاسخگوی این نیازها به گونه‌ای هماهنگ با دیگر رشته‌های عمران است و هدفش تربیت افرادی است که آگاهی علمی کافی و مهارت فنی لازم را در زمینه نقشه‌برداری داشته باشند. داوطلبان ورود به این رشته باید در ریاضیات (هندسه، مثلثات) و فیزیک دوره دبیرستان قوی بوده علاقه‌مندی و آمادگی جسمی (برای کارهای صحرایی  و …) لازم را دارا باشند. بعضی دروس تخصصی این رشته عبارتند از : راه سازی ، تئوری خطاها، جغرافیای ایران ، نقشه‌برداری، ژئودزی (جهت تعیین شکل زمین) ، فتوگرامتری زمینی و هوایی (عکسهای هوایی) ، کارتوگرافی، هیدروگرافی (نقشه‌برداری از بستر دریا) ، پروژه و کارآموزی از جمله دروس این دوره است. بعضی تواناییهای فارغ‌التصیلان این رشته عبارتند از:

مدیریت گروههای اجرایی در عملیات نقشه‌برداری ، طرح و برنامه‌های سیستم نقشه، محاسبات و برنامه‌ریزی در زمینه‌های مختلف فنی نقشه‌برداری، تدریس و آموزش در دوره کاردانی (پس از طی دوره مربوط به تعلیم و تربیت).

امکان ادامه تحصیل در این رشته تا حد کارشناسی ارشد در داخل و در سطوح بالاتر در خارج از کشور موجود است. سازمان نقشه‌برداری وزارت برنامه و بودجه ، وزارت راه و ترابری ،‌ وزارت نفت ، سازمان آب ، سازمان بنادر و کشتیرانی،‌ اداره جغرافیایـی ارتش و سپاه و بخش خصوصـی و … از جمله محلهای جذب فارغ‌التحصیلان این رشته است.

زیربنای کلیه کارهای عمرانی نقشه برداری است و با توجه به لزوم انجام دادن کارهای عمرانی، فارغ‌التحصیلان آن سریعا جذب بازار کار می‌شوند. داوطلبان باید به سختی کار در بیابان و کوهستان و شرایط سخت نقشه‌برداری توجه داشته باشند.

عمران- عمران

این رشته قبلا به مهندسی راه و ساختمان موسوم بوده و به منظور تربیت مهندسان طراح ، محاسبه و اجرای پروژه‌های ساختمانی، صنعتی ، راه‌سازی و تاسیسات آبی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی در زمینه‌های فوق و همچنین همکاری با مهندسان مشاور یا محاسبه در زمینه‌های یاد شده ، به وجود آمده است. قسمت عمده دروس این رشته را مجموعه متنوعی از دروس نظری و پروژه‌های طراحی تشکیل می‌دهد و کنار آنها تعدادی دروس آزمایشگاهی و کارگاهی و نیز دو دوره کارآموزی در طی دو تابستان پیش‌بینی شده است. با توجه به سیاستهای عمرانی و سرمایه‌گذاریهای دولت برای ایجاد ساختمانها، راهها، پلها، سدها، نیروگاههای هسته‌ای و حرارتی ، رفع نیازهای عمرانی در زمینه مسکن و تاسیسات آبی جهت تامین آب آشامیدنی شهرها و روستاها همچنین بازسازی مناطق جنگ‌زده اهمیت این رشته مشخص می‌شود. فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در وزارتخانه‌ها (نظیر وزارتخانه‌های راه‌ و ترابری مسکن و شهرسازی و نیرو) و شرکتهای دولتی و شرکتهای خصوصی و مهندسان مشاور به کارهای طراحی ، محاسبه و اجرا بپردازند. در شرایط حاضر فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در دوره‌های مختلف کارشناسی ارشد سازه (آنالیز و طرح سازه‌ها) ، خاک و پی (مطالعه مسائل مربوط به رفتار خاکها و محاسبات پی‌ها) ، راه و ترابری (طرح راهها و شبکه ترابری) ، سازه‌های آبی (طراحی سازه‌های هیدرولیکی و مسائل آبی دیگر در ارتباط با سدها) در داخل کشور ادامه تحصیل دهند.

دارا بودن دانش قوی ریاضی و فیزیک و توانایی جسمانی از ضروریات این رشته است. حدود ۱۰ درصد از دروس این دوره عملی است و از دروس تخصصی آن می‌توان طراحی سازه‌های فولاد و بتن ، پی‌سازی، مکانیک خاک، مکانیک سیالات، هیدرولیک و تحلیل سازه‌ها را نام برد.

عمران – آب

این دوره(کارشناسی) به منظور تربیت متخصصانی تدوین شده است که بتوانند در زمینه‌های شناخت منابع آب و کنترل و بهسازی کیفیت منابع آب اطلاعات لازم را به دست آورند تا بتوانند در مراحل مختلف طراحی ، نظارت و مدیریت پروژه‌های آب کار کنند. با توجه به اینکه توسعه کشور در زمینه‌های کشاورزی، صنعتی ، عمران و … بستگی به میزان آب قابل استفاده دارد می‌توان صنعت آب را در ایران در زمره صنایع مادر به حساب آورد. داوطلبان ورود به این دوره ها باید در دروس ریاضی، فیزیک و شیمی دبیرستان قوی بوده، علاقه‌مندی و استعداد لازم (خصوصا در زمینه طراحی ) را داشته باشند. دروس این دوره ها به صورت عمومی، پایه ، اصلی ، تخصصی، انتخابی و کارآموزی (کارآموزی صحرایی پروژه تخصصی و کارآموزی تخصصی) است. بعضی دروس اصلی و تخصصی این گرایش ها عبارتند از : مکانیک خاک ، هواشناسی ، هیدرولیک ، آبهای زیرزمینی ، سدهای کوتاه ، پی‌سازی و …

فارغ‌التحصیلان این دوره ها تواناییهای لازم را در زمینه‌های مربوط به کارشناسی مطالعه منابع آب ، تاسیسات آبی و سازه‌های هیدرولیکی، کارشناسی آب و فاضلاب و نظارت بر حسن اجرای طرحهای آبی را خواهند داشت. سازمان آب، وزارت جهاد کشاورزی ،‌ وزارت نیرو و بخش خصوصی و … از جمله مراکز جذب فارغ‌التحصیلان این دوره است.

یکی از امتیازات این گرایش ها آن است که علاوه بر محاسبات سازه‌ای، وارد محاسبات هیدرولوژی و هیدرولیک نیز شده و بر وسعت کار می‌افزاید.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

رشته مهندسی عمران در ایران تا مقطع دکتری تدریس می‌شود و لذا راه برای ادامه تحصیلات باز است.

فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی می‌تواند در مقطع کارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف : سازه، سازه‌های هیدرولیکی، مهندسی زلزله، راه و ترابری، مکانیک خاک و پی، مهندسی آب ، سازه‌های دریایی، مهندسی مدیریت ساخت، مهندسی برنامه‌ریزی حمل و نقل، مهندسی نقشه‌برداری فتوگرافی و مهندسی محیط زیست به تحصیل ادامه دهد.