معرفی رشته زیست سلولی مولکولی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی زیست سلولی مولکولی :

زیست شناسی علمی زیباست به گستردگی حیات. زیست شناسی علم شناخت موجودات زنده و تعامل آنها با محیط پیرامون است.

در زیست شناسی سلولی ملکولی،سلول به عنوان واحد بنیادی تشکیل دهنده‌ی حیات مورد مطالعه قرار می گیرد و نقش مهمترین ملکولهای آن –  RNA، ،DNA، و پروتئین‌ ها –  و روند پروتئین سازی بررسی می شود. رشته سلولی ملکولی در زیست شناسی مدرن از جایگاه ویژه و ممتازی برخورداری است و این رشته است که محققین زبده را برای کار در تحقیقات مربوطه در حوزه های مختلف پزشکی‌، بیوشیمی‌، ژنتیک‌، بیوتکنولوژی‌، مهندسی‌ ژنتیک‌، اصلاح‌ نباتات‌، شیلات‌ و دام‌ و نظایر آن تربیت‌ می‌کند.

رشته زیست شناسی سلولی مولکولی در حال حاضر در ۵ گرایش بیوشیمی، زیست فناوری(بیوتکنولوژی)، ژنتیک، علوم سلولی  ملکولی و میکروبیولوژی در مقطع کارشناسی ارایه می شود که گرایش بیوشیمی آن در مقطع کارشناسی در حال حاضر درر دانشگاه های دولتی پذیرش دانشجو ندارد.

برای موفقیت در گرایش‌های‌ مختلف‌ زیست‌شناسی‌ سلولی‌ و مولکولی‌ علاوه بر شرایط عمومی و مشترک همه رشته ها، علاقه مندی به‌ کارهای‌ آزمایشگاهی‌ ضروری است؛ چرا که عمده وقت متخصص این رشته در آزمایشگاه‌ علوم‌ سلولی‌ و مولکولی‌ سپری می شود و علاوه بر آن ماهیت بسیاری از فعالیت های معمول او – نظیر استخراج‌ RNA از یک‌ بافت‌ – نیازمند صرف زمان طولانی است.

توجه: با توجه به دفترچه کنکور ۹۵ رشته زیست شناسی سلولی و مولکولی بدون گرایش می باشد . دانشجویان بعد از یک سال، دو سال تحصیل می توانند در درون دانشکده، گرایش انتخاب کنند.

در ادامه به تعریف مختصری از گرایشها خواهیم پرداخت:

گرایش علوم جانورى: هدف این گرایش به وجود آوردن زمینههاى مساعد براى شناخت علوم جانوری، برقرارى ارتباط صحیح آن با سایر علوم و در نتیجه تربیت کارشناسانى است که قابلیت درک و حل مسائل بنیادى علوم جانورى را داشته و به جنبههاى کاربردى آن آشنا باشند. داوطلبان ورود به این گرایش باید در دروس – زیستشناسی، فیزیک، شیمى و ریاضى دبیرستان قوى باشند. اهمیت این گرایش با توجه به نیاز علوم پزشکی، بخشهاى تحقیقاتى و آموزشى و موزهها و باغهاى وحش به کارشناس و محقق در گرایشٔ علوم جانورى به خوبى مشخص میشود. جانورشناسی، حشره شناسى و زیست شناسی مولکولی، فیزیولوژیک جانورى و … از جمله دروس تخصصى این گرایش میباشند.

گرایش بیو تکنولوژی:

علم زیست فناوری از جمله علومی است که در چند سال اخیر با پیشرفت های مداوم مواجه بوده است . رشته بیوتکنولوژی به کاربرد روشهای علمی و فنی در تولید و یا تبدیل بعضی مواد به کمک عوامل بیولوژیک (میکروارگانیسمها، یاخته‌های گیاهی و جانوری و آنزیمها و… ) برای تولید کالا و خدمات در کشاورزی، صنایع غذایی، دارویی، پزشکی و سایر صنایع  می پردازد.

زیست فناوری در ۴ زمینه کلی کاربرد دارد که این زمینه ها عبارتند از: پزشکی(Red Biotechnology)، کشاورزی(Green biotechnology)، دریایی(Blue Biotechnologyd)  و صنعتی (white Biotechnology). موضوع امنیت مواد غذایی و تولید و تأمین مواد غذایی سالم برای انسان نیز از دغدغه هایی است که کارشناسان رشته بیوتکنولوژی برای تحقق کامل آن تلاش می کنند.

گرایش بیو شیمی :

بیوشیمی یا زیست شیمی علمی است که درباره ترکیبات و واکنشهای شیمیایی در موجودات زنده بحث می‌کند. این واقعیت که بدن تمام گیاهان وجانوران از ترکیب های شیمیایی ساخته شده‌است، ضرورت حضور علم شیمی را در مطالعه موجودات زندهه روشن می سازد و بیوشیمی پاسخی است علمی و فنی به این ضرورت.

وظیفه ی بیوشیمیست ها آن است که ساختمان این مواد و نقش آنها را در حیات موجودات زنده بررسی و شناسایی کنند. در حال حاضر رشته بیوشیمی در دانشگاه های دولتی ایران در سطح کارشناسی دانشجو نمی پذیرد و علاقه مندان می توانند پس از تحصیل در رشته های مشابه نظیر شیمی و زیست شناسی در مقطع کارشناسی، تحصیلات تکمیلی خود را در این رشته ادامه دهند.

گرایش علوم گیاهى:

دانشجویان با گذرانیدن دروس مشترک و اختصاصى خود که در آن ۱۰ واحد دروس اختیارى و با جنبهٔ کاربردى نیز پیش بینى شده است می توانند نیاز مؤسسات پژوهشی، آموزشی، تولیدى و خدماتى به کارشناسان علوم گیاهى را برطرف نمایند. از جمله دروس تخصصى گرایشٔ علوم گیاهى عبارتند از: جلبکشناسی، قارچشناسی، مورفولوژى گیاهی، اکولوژى گیاهی، فیزیولوژى گیاهی، اصول و روشهاى ردهبندى گیاهان و … . اهمیت این گرایش با توجه به نیاز مراکز پژوهشى به کارشناسى علوم گیاهى آشنا به مسائل گیاهشناسى و فیزیولوژى گیاهی، نیاز علوم گیاه پزشکى به کارشناسان علوم گیاهی، نیاز به کارشناسان علوم گیاهى در کشاورزى و صنایع داروئی، غذائى و چوب و کاغذ و … نیاز به کارشناسان علوم گیاهى در مسائل محیط زیست، رفع نیازمندىهاى علوم طبیعى و باغهاى کشاورزى به کارشناسان علوم گیاهى و پاسخگوئى به نیاز مراکز آموزشى و پژوهشى در زمینهٔ تربیت مدرس و محقق علوم گیاهى به خوبى روشن میشود.

گرایش ژنتیک:

موضوع اصلی مورد بحث در رشته ژنتیک، انتقال صفات وراثتی از والدین به فرزندان است. این که چه صفاتی موروثی اند، یا نحوه عملکرد ماده وراثتی چگونه است و این که در توالی نسل یک موجود زنده چه تغییرات احتمالی در مواد وراثتی او روی می دهد، دیگر موضوعاتی است که ذیل این محور اصلی جای می گیرد.

دانشجوی رشته ژنتیک در طی مدت تحصیل با تأثیرات شگرف این علم در حوزه های پزشکی، کشاورزی و حتی صنعت آشنا می شود. به علاوه ضمن آشنایی با عوامل وراثتی بیماریها می آموزد که بسیاری از بیماریهای نام آشنا نظیر ایدز، سرطان، تالاسمی، هموفیلی، عقب ماندگی ذهنی و … با ژنتیک در ارتباطند. همچنین مطالبی در خصوص اصلاح ژنهای گیاهی و جانوری، واکسن های انسانی و حیوانی و گیاهان مقاوم و پرمحصول خواهد آموخت. از دیگر موضوعاتی که در رشته ژنتیک به آن پرداخته می شود می توان به موضوعاتی نظیر شجره نامه ژنتیکی، مشاوره ژنتیک انسانی (ازدواج و فرزندان) و ژن درمانی (ترمیم یا جایگزینی ژن معیوب ) اشاره کرد.

گرایش علوم سلولی مولکولی:

مهمترین‌ مولکول‌هایی‌ که‌ در حیات‌ سلول‌ مؤثر هستند، RNA,DNA و پروتئین‌ها می‌باشند. DNA مرکز ذخیره‌ اطلاعات‌ و صدور فرمان‌های‌ سلول‌، RNA وظیفه‌ انتقال‌ این‌ فرمان‌ها و پروتئین‌ مسؤولیت‌ اجرای‌ این‌ فرمان‌ها را بر عهده‌ دارند. در زیست‌شناسی‌ سلولی‌ و مولکولی‌ چگونگی‌ این‌ فعالیت‌ها بررسی‌ می‌شود.تربیت کارشناسان متعهد و متخصص براى شناخت مسائل و پدیدههاى زیستى در قالب سلولى و مولکولى هدف این گرایش است. اهمیت این گرایش با توجه به لزوم بسط این دانش، لزوم تحقیقات گسترده در زمینهٔ اعتلاء علوم پزشکى و داروئى و صنعتی، لزوم قطع وابستگى و شروع نو اندیشى در مسائل علوم سلولى و مولکولی، لزوم فراهم آوردن تربیت محقق و مدرس در این زمینه، به خوبى روشن می شود. داوطلب ورود به این رشته باید علاقهمند و مستعد (خصوصاً در کارهاى آزمایشگاهی) باشد. ایمنولوژى بافت شناسی، بیوشیمى ویروسها، زیست شناسی سلولی، سیتوشیمى و … از جمله دروس اختصاصى این گرایش میباشد.

گرایش میکروبیولوژی :

میکروبیولوژی یا میکروب شناسی دانشی است که درباره میکروارگانیسم‌ها یا جانداران بسیار ریز بحث و گفتگو می‌کند. جاندارانی که در میکروبیولوژی بیشتر بررسی می‌شوند شامل پروکاریوتها ، باکتری‌ها، ویروسها، و یوکاریوت‌هایی مانند قارچ و تک سلولی‌ها یا پروتوزوآها می‌باشد. مطالعه چرخه رشد و تکثیر میکرو ارگانیسم های بیماری زا به منظور مبارزه با آنها و مطالعه میکروارگانیسمم های مفید در تولید مواد غذایی و داروهای پزشکی و دامپزشکی از دیگر مباحث مورد بحث در رشته میکروبیولوژی است.هدف این گرایش شناخت جانداران میکروسکوپى و مسائل مختلف مربوط به زندگى آنها است. داوطلبانى که دیپلم تجربى داشته باشند در این گرایش موفقتر هستند. علاوه بر علاقه به مسائل زیستى داوطلب باید به کارهاى آزمایشگاهى (نظیر کشت میکروارگانیزمها) علاقهمند باشد. میکروبیولوژى عمومی، میکروبیولوژى محیطی، میکروبیولوژى صنعتی، باکترىشناسی، قارچشناسى ویروسشناسی، تک یاخته شناسى و … از جمله دروس اختصاصى این گرایش مىباشند. اهمیت این رشته با توجه به نیاز صنایع غذائى و تخمیرى به کارشناسان این گرایش، نیاز علوم پزشکى و داروئی، نیاز سازمانهاى محیط زیست و مبارزه با آلودگى آن، نیاز کشاورزى و دامپروری، نیاز دانشگاهها به مدرس و محقق و … به خوبى روشن میشود.

امروزه رشته میکروبیولوژی نیز با بسیاری از رشته های دیگر نظیر ژنتیک، پزشکی، زیست شناسی سلولی، انگل شناسی، قارچ شناسی پزشکی و بیوشیمی ارتباطی نزدیک و تنگاتنگ یافته است.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: دانشگاه های دارای رشته زیست سلولی مولکولی، معرفی رشته های ارشد و دکتری زیست سلولی مولکولی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

دانشگاه هایی که در رشته زیست سلولی مولکولی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه اصفهان دانشگاه الزهرا دانشگاه تهران
دانشگاه حکیم سبزواری دانشگاه خوارزمی دانشگاه دامغان
دانشگاه رازی دانشگاه سمنان دانشگاه سیستان و بلوچستان
دانشگاه شاهد دانشگاه شهرکرد  دانشگاه شهید باهنر
دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه شهید چمران دانشگاه شهید مدنی
دانشگاه شیراز دانشگاه فردوسی دانشگاه گنبد
دانشگاه گیلان دانشگاه مازندران دانشگاه محقق اردبیلی
دانشگاه مراغه دانشگاه ملایر دانشگاه یزد
دانشگاه غیر انتفاعی علم و هنر یزد مرکز آموزش عالی استهبان دانشگاه غیرانتفاعی البرز
دانشگاه غیرانتفاعی شهید اشرفی اصفهانی

 

گرایشهای ارشد زیست سلولی مولکولی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد ۹۵):

  • زیست فناوری گرایش میکروبی
  • زیست فناوری دریا
  • بیوفیزیک
  • بیوشیمی
  • میکروبیولوژی
  • ژنتیک
  • علوم سلولی و مولکولی

گرایشهای دکترای زیست سلولی مولکولی (بر اساس دفترچه کنکور دکترا ۹۵):

  • زیست شناسی دریا
  • میکروبیولوژی
  • نانوبیوتکنولوژی
  • زیست فناوری میکروبی
  • ژنتیک مولکولی
  • بیوشیمی
  • بیوفیزیک
  • زیست شناسی سلولی و مولکولی

 توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

 

این رشته جز رشته های بدون کنکور دانشگاه های غیرانتفاعی/پیام نور/و ازاد بوده که برحسب محل های دانشگاهی دردانشگاه های مختلف درکشور وجوددارد

معرفی رشته کارشناسی مهندسی بهداشت محیط+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی بهداشت محیط:

بهداشت محیط کنترل همه عواملی است که اثر سویی بر پایدار ماندن سلامت انسان می‌گذارند. این شامل بیماری‌های زیادی می‌شود که از طریق آب، هوا، مواد غذایی و بسیاری از عوامل محیطی دیگر سلامت انسان را تهدید می‌کنند. برای رسیدن به این هدف، بهره‌گیری اصول مهندسی و دانش زیست‌محیطی به منظور کنترل، اصلاح و بهبود عوامل فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک محیط جهت حفظ و ارتقاء سلامتی و رفاه و آسایش انسان ضرورت می‌یابد.

مهندسی بهداشت محیط شناسایی، ارزیابی و اصلاح معضلات زیست محیطی ای است که تاثیر محسوسی بر بهداشت عمومی دارند.  بسیاری از تهدیدات بر سلامتی انسان وابسته به محیط زیست بوده و موثرترین روش برای کاهش این مخاطرات، جلوگیری و یا حذف آن مشکلات زیست محیطی می‌باشد.

مهندس بهداشت محیط به شناسایی و رفع مشکلات مربوط به بهداشت مواد غذایی، بهداشت آب آشامیدنی، دفع زباله ها، بهداشت اماکن عمومی از جمله مدارس، بیمارستان ها، روستاها و …، مبارزه با حشرات و ناقلین بیماری، بهداشت هوا و محیط زیست و …می پردازد.

مهندس بهداشت محیط باید فردی مسئولیت پذیر و دلسوز باشد. او باید به مباحث بهداشت محیطی و بهبود کیفیت بهداشتی زندگی انسان ها علاقه مند باشد. داشتن دقت زیاد و دانش کافی در این شغل بسیار مهم است زیرا نتایج کار مهندس بهداشت محیط تاثیر مستقیم و زیادی روی زندگی مردم دارد.

ماموریت های خارج از محیط معمول کار به صورت ساعتی یا چند روزه (معمولا برای بازرسی ها و انجام بررسی های بیشتر) در شغل مهندسی بهداشت محیط رایج است.

در ادامه با وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازارکار و آینده شغلی، درآمد مهندس بهداشت محیط و برخی از افراد معروف در این حوزه آشنا می شوید.

وظایف مهندس بهداشت محیط

مهندس بهداشت محیط با توجه به محیطی که در آن کار می کند، وظایف خاصی دارد. به طور کلی وظایف آن عبارتند از :

  • بررسی و کنترل انواع فاضلاب، زباله ها، آلوده کننده های هوا و … همراه با برنامه ریزی برای رفع آنها
  • انجام آزمایشهای مربوط به آلودگی هوا، آب و فاضلاب، بهداشت پرتوها و سایر آزمایشات لازم در آزمایشگاههای اختصاصی بهداشت محیط
  • بازدید و بررسی وضعیت بهداشتی از مراکز و اماکن عمومی مانند مدارس و مراکز آموزشی، رستوران ها و مراکز تهیه غذا، بیمارستان ها، آزمایشگاه ها، ورزشگاه ها، پارک ها و …
  • همکاری در شناسائی و کنترل طغیان بیماریها و همه گیر ) اپیدمی(
  • بررسی و کنترل آب آشامیدنی
  • نظارت کمی و کیفی بر آزمایشگاه های آب و فاضلاب
  • همکاری در طراحی سیستم های جمع آوری و تصفیه فاضلاب شهری و صنعتی
  • تهیه برنامه های مربوط به نحوه صدور پروانه کالاهای وارده به کشور، پروانه تاسیس و بهره برداری و ساخت داروها و نظارت بر آنها
  • کسب اطلاعات لازم در خصوص انواع مواد دارویی و غذایی غیرمجاز اعلام شده از سوی سازمان های بین المللی
  • نظارت بر روند ساخت مواد از نظر فرمول ترکیب و بهداشتی بودن محصول وحذف مواد اولیه غیرمجاز
  • هماهنگی و اقدام  برای تشکیل کمیته بهداشت وکنترل عفونت بیمارستان ها، شرکت فعال در آنها و پیگیری مصوبات
  • بررسی و نظارت بهداشتی بر کلیه مراحل جمع آوری، تفکیک، انتقال، نگهداری موقت و دفع زباله های بیمارستانی
  • کنترل بهداشتی رختشویخانه و استریلیزاسیون مرکزی و نظارت بر نحوه شست و شو، گندزدایی و جداسازی البسه و نحوه استریل کردن صحیح وسایل پزشکی
  • کنترل حشرات موذی و جوندگان با کمک حفظ بهداشت محیطی، دفع بهداشتی زباله ها و درصورت لزوم استفاده از روش های مناسب شیمیایی و سم پاشی برای ازبین بردن آنها
  • نظارت و اقدام در زمینه مسایل بهداشتی و حفاظتی بخش پرتوهای یون ساز (مانند مراکز پرتو پزشکی)
  • برنامه ریزی برای بازیافت آب حاصل ازتصفیه فاضلاب های شهری و صنعتی

 

دانش و مهارت مورد نیاز

  • علاقه به شناخت و رفع مسایل و مشکلات محیطی با هدف بهبود زندگی انسان ها
  • آشنایی کامل با قوانین، دستورالعمل ها و آیین نامه های مربوط به بهداشت محیط
  • دقت زیاد و توجه به جزئیات
  • توان تجزیه و تحلیل مناسب
  • توان حل مساله
  • مهارت ارتباطی مناسب
  • مسئولیت پذیری

 

تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل

فارغ التحصیلان رشته مهندسی بهداشت محیط در سطح کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا می توانند وارد این شغل شوند. افراد دارای مدارک تحصیلی بالاتر، معمولا در حوزه های تخصصی این شغل مشغول به کار می شوند. به عنوان مثال افراد دارای مدارک ارشد و دکترا می توانند در حوزه های تحقیقاتی مربوط به آلودگی هوا، آلودگی آب و … فعالیت کنند.

بازارکار مهندس بهداشت محیط و آینده شغلی

علاقه مندان به این شغل می توانند در وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، سازمان های آب و فاضلاب، شهرداری ها و سازمان محیط زیست، بیمارستان ها، آزمایشگاه ها و برخی از کارخانجات استخدام شوند.

به تازگی فرصت شغلی جدیدی برای علاقه مندان به این شغل فراهم شده است. به منظور ارتقاء سطح عملکرد بهداشتی مراکز و اماکن عمومی موضوع ماده ۱۳ قانون اصلاح مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی، قرار است تا وظیفه کنترل وضعیت بهداشتی این مراکز به شرکتها و موسسات خصوصی واگذار گردد. در هر کدام از این شرکتها یک نفر کارشناس بهداشت محیط به عنوان مسئول فنی شرکت حضور داشته و سایر کارکنان (با حداقل مدرک کاردانی و یا بالاتر در رشته مهندسی بهداشت محیط یا مدرک کارشناسی یا بالاتر در در رشته ایمنی و بهداشت مواد غذایی) شاغل در این زمینه، زیر نظر مسئول فنی فعالیت می کنند. فارغ التحصیلان رشته مهندسی بهداشت محیط (با حداقل مدرک کارشناسی) می توانند با کسب ۷۰ درصد نمره آزمون مورد تایید وزارت بهداشت ، برای تاسیس این شرکت ها اقدام کنند و یا در این نوع شرکت ها استخدام شوند.

دستورالعمل شرکت ها و موسسات مشاوره ای خود کنترلی و خود اظهاری بهداشتی

علاقه مندان به حوزه آموزش و تحقیقات نیز می توانند با داشتن مدارک عالی تحصیلی در حوزه بهداشت محیط، وارد سیستم آموزش عالی کشور شوند و به تدریس و پژوهش بپردازند.

با توجه به شعار پیشگیری بهتر از درمان است، توجه به بهداشت محیط در کشور علاوه بر رفع انواع مشکلات محیط زیستی و بیماری های ناشی از آنها، موجب صرفه حویی زیادی هم در هزینه های درمانی و بهداشتی می شود. در بسیاری از کشورهای پیشرفته به دلیل اهمیت فوق العاده دادن به مسایل زیست محیطی و استفاده از متخصصان این حوزه، شغل مهندس بهداشت محیط از جایگاه بسیار مناسبی برخوردار می باشد.

متاسفانه در کشور توجه ویژه به بهداشت محیط نشده و برای بسیاری از مشکلات زیست محیطی از جمله خشک شدن دریاچه ارومیه، ریزگردها، دفع فاضلاب ها و … راه حل درست، بنیادی و علمی اتخاذ نشده است. در این حوزه ها صرف بودجه کافی برای انجام انواع پروژه های علمی زیربنایی و اقدامات اجرایی به کمک مهندسان بهداشت محیط الزامی است. امیداواریم در راستای حل این مشکلات و کمبودها، گام های موثری برداشته شود و آینده شغلی مناسبی نیز پیش روی علاقه مندان شغل مهندسی بهداشت محیط باشد.

وضعیت استخدام مهندس بهداشت محیط در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

استرالیا – در بازه زمانی ۵ سال گذشته میزان استخدام این شغل حدود ۸۹٫۷ درصد رشد داشته است. در حالی که این عدد برای متوسط مشاغل ۷٫۸ درصد رشد می باشد. رشد متوسطی برای میزان استخدام این شغل در سال های آتی پیش بینی شده است.

درآمد مهندس بهداشت محیط

مهندس بهداشت محیطی که در بخش دولتی استخدام شود، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کند. مهندسان بهداشت محیط که در بخش خصوصی فعالیت می کنند، با توجه به میزان تجربه و مهارت خود و نوع توافقی که با کارفرمای خود دارند، درآمدهای متفاوتی کسب می کنند.

مهندس بهداشت محیطی که به سمت تاسیس شرکت و موسسه خصوصی مشاوره ای خود کنترلی بهداشتی برود، علیرغم مشکلات موجود، اگر بتواند با برنامه ریزی صحیح و پشتکار زیاد کار خود را مدیریت کند، می تواند درآمد خوبی نیز داشته باشد.

در جدیدترین پژوهش صورت گرفته در اواخر سال ۱۳۹۲ توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، گروه های مختلف شغلی از نظر درآمدی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس متوسط حقوق و درآمد مهندس بهداشت محیط در سمت های مختلف شغلی و در رده های مختلف سازمانی (کارشناس، سرپرست و مدیر) استخراج شده است.

برای مهندس بهداشت محیط در هر سمت و در هر رده سازمانی حداقل، حداکثر و متوسط درآمد ماهیانه ذکر شده است. به عنوان مثال مهندسان بهداشت محیط که در سمت بازرس بهداشت محیط در رده کارشناس کار می کنند، در اواخر سال ۱۳۹۲، حداقل درآمد۵۵۰۰۰۰ تومان، حداکثر درآمد ۱۹۸۰۰۰۰ تومان و متوسط درآمد ماهیانه ۱۱۰۰۰۰۰ تومان را داشته اند.

درآمد ماهانه مهندس بهداشت محیط در ایران

همچنین از آنجا که تجربه و سابقه کاری یکی از عوامل موثر در تعیین حقوق و درآمد هر فردی از جمله مهندسان بهداشت محیط می باشد، در بخش دیگری از این پژوهش، درآمد مهندس بهداشت محیط از نظر سابقه کاری در رده های مختلف سازمانی مورد بررسی قرار گرفته است. همان طور که در تصویر زیر مشخص است در هر رده سازمانی با افزایش سابقه کاری، درآمد و حقوق مهندسبهداشت محیط نیز افزایش می یابد.

درآمد ماهانه مهندس بهداشت محیط  به تفکیک سابقه کار

توجه داشته باشید که تحقیق بالا روی شاغلانی که در استخدام شرکت یا سازمانی (اعم از دولتی یا خصوصی) می باشند، صورت گرفته است. در مورد افرادی که کارآفرین هستند و کار مستقلی در حوزه تخصصی شان، راه اندازی کرده اند، شرایط متفاوت است و آنها با توجه به میزان فعالیت، تخصص، تلاش و پشتکارشان، درآمدهای متفاوتی دارند.

درآمد این شغل در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا – متوسط درآمد سالیانه مهندس بهداشت محیط در سال ۲۰۱۳، ۵۹٫۲۰۰ دلار می باشد.

استرالیا – متوسط درآمد سالیانه این شغل در سال ۲۰۱۳، معادل ۸۵٫۰۰۰ دلار آمریکا می باشد.

انگلستان – متوسط درآمد سالانه مهندسان با تجربه بهداشت محیط معادل ۳۹٫۰۰۰ تا ۵۴٫۸۰۰ دلار آمریکا می باشد. مدیران بهداشت محیط تا حدود ۷۱٫۰۰۰ دلار نیز درآمد دارند.

کانادا – متوسط درآمد سالانه این شغل در سال ۲۰۱۳، معادل ۶۱٫۰۰۰ دلار آمریکا می باشد.

شخصیت های مناسب این شغل

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.

شخصیت های مناسب این شغل بر اساس شخصیت شناسی MBTI :

INTJ این تیپ شخصیتی توان پژوهش و برنامه ریزی مستقل داشته و منطقی می باشد. او به کمک شم خود توان دیدن و در نظر گرفتن همه راه حل های ممکن و خلاقانه را دارد.

INTP این تیپ شخصیتی دوست دارد با مفاهیم پیچیده و جدید روبرو شود. اگر این شغل همراه با پژوهش و بررسی باشد، فرصت کاری مستقل و مطلوبی را برای او فراهم می کند.

ESTP این تیپ شخصیتی از اطلاعات فنی و تخصصی خوبی برخوردار بوده، به جزئیات توجه زیادی دارد و از استقلال و انعطاف کاری لذت می برد.

ISTP این تیپ شخصیتی از مشاغل ملموس لذت می برد. او قدرت مشاهده خوبی داشته و به جزئیات توجه زیادی دارد.

مهندسی بهداشت محیط یکی از علوم کاربردی و شاخه‌ای از مهندسی محیط زیست است که تمرکز ویژه‌ای بر روی جنبه‌های بهداشتی و انسانی محیط زیست دارد.

در رشته مهندسی بهداشت محیط ، مسایلی نظیر بهداشت آب ، تصفیه خانه‌های آب و فاضلاب، آلودگی هوا، مواد زائد جامد، بهداشت پرتو و غیره در دو بعد سلامتی انسان و رفاه فردی و اجتماعی او مورد مطالعه قرار می گیرد . تأمین‌ آب‌ آشامیدنی‌ سالم‌ ، دفع‌ صحیح‌ زباله‌، بهسازی‌ اماکن‌ عمومی‌، مبارزه‌ با حشرات‌ و ناقلین‌ بیماری برخی عناوینی هستند که در این رشته مورد بررسی قرار می گیرند.

با توجه به اهمیت روزافزون مسایل زیست محیطی و ارزش بهداشت و نیازهای بهداشتی بشر، فارغ التحصیلان توانمند و با انگیزه این رشته نقش مهمی در رفع دغدغه های آینده کشور ایفا خواهند نمود. ‌

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی بهداشت محیط، معرفی رشته های ارشد مهندسی بهداشت محیط (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس مهندسی بهداشت محیط و تعداد  واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۲۸ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه و اصلی : ۳۳ واحد
دروس اختصاصی اجباری : ۵۴ واحد
دروس اختصاصی اختیاری : ۶  واحد
دروس کارآموزی در عرصه : ۱۶ واحد
نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دروس عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه و اصلی مهندسی بهداشت محیط

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی (حساب دیفرانسیل و انتگرال۱) ۴ اصول اپیدمیولوژی ۲
ریاضی (حساب دیفرانسیل و انتگرال۲) ۳ نقشه ­برداری ۲
معادلات دیفرانسیل ۳ آمار زیستی ۲
کامپیوتر و کاربرد آن ۲ استاتیک و مقاومت مصالح ۳
فیزیک عمومی ۳ مکانیک خاک ۲
شیمی عمومی ۳ اصول ترمودینامیک و انتقال حرارت ۲
پاتوبیولوژی ۲ جمع ۳۳
دروس اختصاصی اجباری مهندسی بهداشت محیط

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مکانیک سیالات ۲ بهداشت مواد غذایی ۲
زبان تخصصی ۲ هیدرولیک ۲
آلودگی هوا ۳ کاربرد موتور تلمبه­ها در تأسیسات آب و فاضلاب ۱
فرایندها و عملیات در بهداشت محیط ۲ بهره­برداری و نگهداری از تأسیسات آب و فاضلاب ۲
بهداشت پرتوها و حفاظت ۲ کلیات ایمنی و بهداشت حرفه­ای ۲
میکروبیولوژی محیط ۲ گندزداهای محیط ۱
شیمی محیط ۲ مدیریت بهداشت محیط در شرایط اضطراری ۱
سیستم­های انتقال و توزیع آب ۲ ایمنی کاربرد مواد شیمیایی و سموم ۱
سیستم­های جمع ­آوری فاضلاب و آب­های سطحی ۲ اصول مدیریت خدمات بهداشتی ۱
تصفیه آب ۲ هیدرولوژی آبهای سطحی و زیر زمینی ۲
اقتصاد مهندسی ۲ آشنایی با مدل سازی در سیستم­های بهداشت محیط ۲
تصفیه فاضلاب ۲ مدیریت کیفیت آب ۲
رسم فنی و نقشه کشی ۲ کاربرد بیوتکنولوژی در بهداشت محیط ۱
روش­های مبارزه با ناقلین ۲ قوانین و مقررات محیط زیست و بهداشت محیط ۱
موارد زائد جامد شهری و صنعتی ۲ جمع ۵۴
پروژه ۱

 

دروس اختصاصی اختیاری مهندسی بهداشت محیط

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
آلودگی صوتی ۱ فاضلاب صنعتی ۲
انرژی و محیط زیست ۱ بهداشت مسکن و اماکن عمومی ۱
اپیدمیولوژی محیط ۲ اکولوژی محیط ۲
کلیات سم شناسی محیط ۲ جمع ۱۱

 

دانشجو باید ۶ واحد از دروس فوق را بگذراند.

دانشگاههایی که در رشته مهندسی بهداشت محیط پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی ایلام دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی بجنورد
دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی جیرفت دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان دانشگاه علوم پزشکی زابل
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی زنجان داشگاه علوم پزشکی سبزوار
دانشگاه علوم پزشکی سمنان دانشگاه علوم پزشکی شاهرود دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی قزوین
دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کردستان
دانشگاه علوم پزشکی کرمان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی گلستان
دانشگاه علوم پزشکی گناباد دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی البرز
دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی مازندران
دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشکده علوم پزشکی کاشمر دانشکده علوم پزشکی ایرانشهر
دانشکده علوم پزشکی خلخال دانشکده علوم پزشکی ساوه دانشکده علوم پزشکی سیرجان
دانشکده علوم پزشکی نیشابور

 

دانشگاههایی که در رشته مهندسی بهداشت محیط پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی ایلام دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی بجنورد
دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی جیرفت دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان دانشگاه علوم پزشکی زابل
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی زنجان داشگاه علوم پزشکی سبزوار
دانشگاه علوم پزشکی سمنان دانشگاه علوم پزشکی شاهرود دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی قزوین
دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کردستان
دانشگاه علوم پزشکی کرمان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی گلستان
دانشگاه علوم پزشکی گناباد دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی البرز
دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی مازندران
دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشکده علوم پزشکی تربت جام دانشکده علوم پزشکی ایرانشهر
دانشکده علوم پزشکی خلخال دانشکده علوم پزشکی ساوه دانشکده علوم پزشکی سیرجان
دانشکده علوم پزشکی نیشابور دانشگاه علوم پزشکی بم

 

دانشگاههایی که در رشته مهندسی بهداشت محیط پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی ایلام دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی بجنورد
دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی جیرفت دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان دانشگاه علوم پزشکی زابل
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی زنجان داشگاه علوم پزشکی سبزوار
دانشگاه علوم پزشکی سمنان دانشگاه علوم پزشکی شاهرود دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی قزوین
دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کردستان
دانشگاه علوم پزشکی کرمان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی گلستان
دانشگاه علوم پزشکی گناباد دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی البرز
دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی مازندران
دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشکده علوم پزشکی تربت جام دانشکده علوم پزشکی ایرانشهر
دانشکده علوم پزشکی خلخال دانشکده علوم پزشکی ساوه دانشکده علوم پزشکی سیرجان
دانشکده علوم پزشکی نیشابور دانشگاه علوم پزشکی بم دانشکده علوم پزشکی آبادان

رشته های ارشد مهندسی بهداشت محیط (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی مهندسی بهداشت محیط می توانند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • آموزش بهداشت
  • آمار زیستی
  • اپیدمیولوژی
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • بهداشت و ایمنی مواد غذایی
  • حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین
  • رفاه اجتماعی
  • زیست فناوری پزشکی
  • سم شناسی
  • علوم تغذیه
  • علوم بهداشتی در تغذیه
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • مهندسی بهداشت محیط
  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی (زیست فناوری)
  • مهندسی بهداشت حرفه ای
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • اکولوژی انسانی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی
  • مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست(hse)
  • سم شناسی محیط
  • مدیریت پسماند
  • آموزش پزشکی

معرفی رشته کارشناسی بهداشت عمومی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی بهداشت عمومی:

بهداشت عمومی شاخه ای از علوم بهداشتی است که هدف آن حفاظت، ارتقاء و بازسازی سلامت افراد جامعه است.
انسان از زمانی که توانست “پزشکی پیشگیری” را از “پزشکی درمان” جدا کند، در واقع اولین پایه های بهداشت عمومی را بنا نهاد. پس از آن و همگام با پیشرفت علوم بشری، رشته های تخصصی مختلف از بهداشت عمومی جدا شد. از این رو می توان کارشناسی بهداشت عمومی را پایه اصلی تمام رشته های منشعب از آن نظیر آموزش بهداشت، تغذیه، مدیریت بهداشتی، اقتصاد بهداشت و … دانست.
تعداد قابل توجهی از دانشگاه های کشور در این رشته دانشجو می پذیرند و این رشته از پذیرش نسبتاً بالایی برخوردار است.

از مهمترین نقش های کارشناسان این رشته می توان به موارد زیر اشاره نمود:
۱- نقش آموزشی ( نظیر آموزش کاردانها و بهورزهای مراکز بهداشت، مشاوره های قبل از ازدواج، آموزش مادران)
۲- نقش پژوهشی(نظیر ارایه طرح های پژوهشی در زمینه HSR،آموزش پرسشگران سلامت، همکاری در انجام مصاحبه های پژوهشی و تدوین داده های لازم)
۳- نقش مراقبتی(نظیر پایش سلامت کودکان، مراقبت قبل و بعد از زایمان مادران،…)
۴- نقش اجرایی(نظیر شرکت در برنامه های بهداشت مدارس، ارایه خدمات تنظیم خانواده به خانوار های تحت پوشش، نظارت بر تکمیل پرونده های خانوارهای تحت پوشش)

شاخه اساسی علوم بهداشتی است. دانش آموختگان آن در جهت حفاظت، ارتقاء وبازسازی سلامت افراد جامعه فعالیت می کنند. دانش آموختگان این رشته باید مجهز به مجموعه ای ازعلوم، مهارتها واعتقاداتی باشند که در جهت توسعه وارتقاء سلامت جامعه تلاش نمایند.

رسالت: رسالت رشته کارشناسی ناپیوسته بهداشت عمومی آموزش وتربیت نیروهای آشنا، معتقد وعامل به مفاهیم ، مبانی وراهکارهای تامین ، حفظ وارتقاء سلامت برای جامعه ، خانواده و فرد است.
چشم انداز(Vision) : فراگیرندگان ضمن تبیت جایگاه خود در بخش بهداشت وآموزش بر اساس استانداردهای جهانی امکان جذب در بازار کار ورفع نیاز جامعه را ایجاد نمایند.
اهداف :

با آگاهی وعملکرد همسو با نیازهای محیط ، جامعه، خانواده وفرد وبا ارزیابی
از چگونگی اثر گذاری عوامل انسانی ، محیطی، اقتصادی و اجتماعی بر چگونگی تامین ، حفظ وارتقاء سلامتی در سطوح مختلف آشنا باشند.
از چگونگی مداخله از طریق نیاز سنجی ها ، آموزش بهداشت ، کنترل اپیدمی ها ، مراقبت از چگونگی تغذیه وتغییر در شاخصهای سلامتی در سطح سلامت جامعه آگاهی داشته باشند.

نقش ها:

  • نقش آموزشی : آموزش به افراد تحت پوشش
  • نقش پژوهشی : کمک به پژوهشهای کاربردی (HSR) در عرصه های بهداشتی کشور
  • نقش مراقبتی : شرکت در برنامه های مصوب وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی در سطح کل جامعه مانند مراقبت از رشد وتکامل کودکان ، مراقبت از مادران باردار و… با عنایت به سطوح سه گانه وپیشگیری
  • نقش اجرایی :

گرایش بهداشت خانواده

گرایش مبارزه با بیماریها

تعریف رشته : مبارزه با بیماریها شاخه ای از علوم بهداشتی است که دانش آموختگان آن در جهت پیشگیری ازبیماریهای واگیر وغیر واگیر فعالیت می کنند. آنها بر اساس سیاست گزاریها وبرنامه ریزی های وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی در جهت کنترل وریشه کنی بیماری ها وظایفی را تحت نظارت مسئولین بهداشتی درمانی در نظام ارائه خدمات بعهده می گیرند.

رسالت : رسالت این رشته تربیت نیروهای معتقد، آشنا وعامل به مفاهیم ، مبانی واستراتژیهای مبارزه با بیماریها وتامین ، حفظ وارتقای سلامت جامعه تحت پوشش است.

دورنما : در این برنامه انتظار داریم در ده سال آینده

* فراگیرندگان طبق آخرین استانداردهای جهانی ، آموزش ببینند

* دانش آموختگان این رشته جایگاه علمی خود را در بخش مبارزه با بیماریها تثبیت نمایند.

* خدمات دانش آموختگان منجر به ارتقای شاخصهای مربوط به کنترل بیماریها در جمعیت های تحت

پوشش شود.

اهداف کلی :

اهداف تربیت نیرو دردوره کاردانی بهداشت عمومی با گرایش مبارزه با بیماریها عبارتند از:

۱) تربیت نیروهایی با آگاهی وعملکرد همسو با نیازهای جامعه

۲) تربیت نیروهایی که با موضوعاتی از قبیل : بیماریابی / غربالگری / ارجاع بیماران / پیشگیری وکنترل

بیماریها / عوامل خطرزا / سیستم ارائه خدمات کشوری و… آشنا باشد.

۳) تربیت نیروهایی که قادر باشند بیماریهای شایع بومی منطقه تحت پوشش خود را شناسایی کنند.

۴) در پیشبرد برنامه های آموزش بهداشت نقش موثر داشته باشند.

۵) درانجام پژوهشهای کاربردیHealth System Researchدخالت داشته باشند.

۶) تربیت نیروهایی که قادر باشند بصورت چند ریشه عمل نمایند.

نقش ها:

دانش آموختگان این رشته درحرفه آینده خودرا درجامعه نقشهای زیررا برعهده خواهند داشت:

۱- نقش آموزشی:آموزش به بیماران– افراد پرخطر(high-risk) ودرمعرض خطر(at-risk)

۲- نقش پژوهشی : کمک به پژوهشهای کاربردی (HSRs) در عرصه های بهداشتی کشور

۳- نقش پیشگیری کننده : ارائه خدمات پیشگیری سطح نخست،اول، دوم وسوم با انجام اقداماتی

غربالگری بیماریها وکمک به تشخیص ودرمان بیماریها، تحت نظارت پزشک مسئول

۴- نقش اجرایی : انجام امور اجرایی مربوط به حرفه

طول دوره : ۴ تا ۶ ترم

تعداد واحدهای درسی :۶۷ واحد درسی

واحدهای گرایش مبارزه با بیماریها به ترتیب زیر تقسیم می شود:

الف) عمومی ۱۳ واحد ب) پایه ۱۰ واحد

ج) اصلی ۱۴ واحد د) اختصاصی ۱۸ واحد

ه ) کارآموزی ۱۲ واحد

گرایش بهداشت خانواده

تعریف رشته : رشته بهداشت خانواده ، شاخه ای از علوم بهداشتی است که دانش آموختگان آن ،

جهت تامین،حفظ وارتقای سلامت اعضای خانواده ، به ویژه مادران وکودکان می کوشند.

دانش آموختگان این رشته برای به ثمر رساندن برنامه های بهداشتی ، باتاکید بر مراقبت از اعضای

خانواده بازوهای اجرایی موثری هستند که وظایف خود را تحت نظارت مسئولین بهداشتی – درمانی در

نظام ارائه خدمات بهداشتی – درمانی به انجام می رسانند.

رسالت:رسالت موسسات آموزشی تربیت کننده نیرو دررشته بهداشت خانواده، تربیت نیروهای آشنا ،

معتقد وعامل به مفاهیم ،مبانی وراهکارهای تامین – حفظ وارتقای سلامت برای اعضای خانواده است.

دورنما (Vision):

* دستیابی به آخرین دستاوردهای علمی وتکنولوژیک بهداشت عمومی در شاخه بهداشت خانواده

در سطح استانداردهای جهانی در طول ۱۰ سال آینده

* تثبیت جایگاه علمی دانش آموختگان رشته در نظام ارائه خدمات کشور

* ارتقای شاخصهای مهم سلامت در خانواده های تحت پوشش خدمات دانش آموختگان

اهداف کلی:

۱) آشنایی فراگیرندگان این رشته با مفاهیم مرتبط با چگونگی تامین،حفظ وارتقای در سطح جامعه به

ویژه برای اعضای خانواده

۲) کسب اطلاعات وتوانمندی های نگرشی وعملی ضروری در زمینه های شیوه های آموزش در جامعه –

نحوه مراقبت ازاعضای خانواده – راهنمایی خانواده ها- پژوهشهای کاربردی ومدیریت کنترل بیماریها

نقش ها:

۱) نقش آموزشی : آموزش به خانواده ها بویژه مادران در زمینه های مختلف حرفه ای با هدف ارتقای

سطح آگاهی ، نگرش وعملکرد بهداشتی درمانی

۲- نقش مراقبتی وپایشی : مراقبت ازاعضای خانواده ها ، بویژه مادران وکودکان وپایش سلامت آنها در

نظام ارائه خدمات بهداشتی درمانی

۳- نقش مشاوره ای : راهنمایی خانواده ها درباره مشکلات مربوط به سلامت اعضای خانواده

۴- نقش پژوهشی : کمک به پژوهشهای کاربردی (HSRS) در عرصه های بهداشتی کشوری

۵- نقش اجرایی : کمک به مسئولین در اجرای برنامه های بهداشتی نظیر: کنترل اپیدمی ها، شرایط

اضطراری و…

طول دوره: ۴تا ۶ ترم

تعداد واحدهای درسی : ۶۷ واحد درسی

واحدهای گرایش بهداشت خانواده به ترتیب زیر تقسیم می شود.

الف) عمومی ۱۱ واحد

ب)پایه ۱۰ واحد

ج) اصلی ۱۳ واحد

د) اختصاصی ۲۱ واحد

ه) کارآموزی ۱۲ واحد

بهداشت عمومی (کارشناسی)

شاخه اساسی علوم بهداشتی است. دانش آموختگان آن در جهت حفاظت، ارتقاء وبازسازی سلامت افراد جامعه فعالیت می کنند. دانش  آموختگان این رشته باید مجهز به مجموعه ای ازعلوم، مهارتها واعتقاداتی باشند که در جهت توسعه وارتقاء سلامت جامعه تلاش نمایند.

رسالت: رسالت رشته کارشناسی ناپیوسته بهداشت عمومی آموزش وتربیت نیروهای آشنا ، معتقد وعامل به مفاهیم ، مبانی وراهکارهای تامین ، حفظ وارتقاء سلامت برای جامعه ، خانواده و فرد است.

چشم انداز: فراگیرندگان ضمن تبیت جایگاه خود در بخش بهداشت وآموزش بر اساس استانداردهای جهانی امکان جذب در بازار کار ورفع نیاز جامعه را ایجاد نمایند.

اهداف :

۱) با آگاهی وعملکرد همسو با نیازهای محیط ، جامعه، خانواده وفرد وبا ارزیابی

۲) از چگونگی اثر گذاری عوامل انسانی ، محیطی، اقتصادی و اجتماعی بر چگونگی تامین ، حفظ وارتقاء

سلامتی در سطوح مختلف آشنا باشند.

۳) از چگونگی مداخله از طریق نیاز سنجی ها ، آموزش بهداشت ، کنترل اپیدمی ها ، مراقبت از

چگونگی تغذیه وتغییر در شاخصهای سلامتی در سطح سلامت جامعه آگاهی داشته باشند.

نقش ها:

– نقش آموزشی : آموزش به افراد تحت پوشش

– نقش پژوهشی : کمک به پژوهشهای کاربردی (HSR) در عرصه های بهداشتی کشور

– نقش مراقبتی : شرکت در برنامه های مصوب وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی در سطح کل

جامعه مانند مراقبت از رشد وتکامل کودکان ، مراقبت از مادران باردار و… با عنایت به سطوح سه گانه

وپیشگیری

– نقش اجرایی :

ج) اختصاصی : ۲۳ واحد

د) کارآموزی درعرصه: ۱۲ واحد

شرایط ونحوه پذیرش دانشجو:

۱- رشته های کاردانی مورد قبول

  • بهداشت عمومی – بهداشت عمومی ( گرایش بهداشت خانواده)
  • بهداشت مدارس – بهداشت عمومی (گرایش مبارزه با بیماریها)
  • پرستاری دندانپزشکی – بهداشت دهان ودندان
  • راهنمای بهداشت عمومی

۲- مواد امتحانی وضرایب آنها :
نام درس ضرایب
۱) آمارحیاتی واصول وکلیات اپیدمیولوژی
۲) اصول تغذیه
۳) اصول وکلیات خدمات بهداشتی(روان-محیط – میکروب)
۴)جمعیت شناسی وتنظیم خانواده
۵) مصون سازی وبرنامه ایمن سازی کشوری
۶) اپیدمیولوژی بیماریهای شایع در ایران ۳

طول دوره : ۴ تا ۶ ترم
تعداد واحدهای درسی : ۶۵ واحد
واحدها:

  • عمومی : ۹ واحد
  • پایه واصلی : ۱۱ واحد
  • اختصاصی : ۲۳ واحد
  • کارآموزی درعرصه: ۱۲ واحد

برنامه کارآموزی در عرصه دانشجویان رشته بهداشت عمومی

هدف کلی :
دوره کارآموزی در عرصه دانشجویان بهداشت عمومی به منظور کسب تجربه ومهارتهای عملی لازم در جهت آمادگی فرد برای ورود به بخش بهداشت وشناخت سیستم عرضه خدمات وآشنایی با فرآیندهای جاری سیستم پیش بینی گردیده است.
این دوره براساس اهداف پیش بینی شده دردو بخش کارآموزی شهری وروستایی اجرا می گردد.
برنامه اجرایی کارآموزی در عرصه شهری
برنامه اجرایی کارآموزی در عرصه روستایی
کارآموزی در فیلد روستا
برگزاری کارگاه(۴- ۳ روزه)
مراحل اجرای کارآموزی اعزام به روستا (۲ هفته)
برگشت از روستا وبرگزاری امتحان
برگزاری کارگاه آموزش (Work Shap) – محل برگزاری آموزشگاه بهورزی (۴-۳روز)
خانه های بهداشت (۲ هفته)

الف ) کارگاه آموزشی (Work Shap) :
توجیه دوره ومبانی فلسفه کارگاه
رویکرد جدید آموزش بهداشت و آشنایی با اصول واجزاPHC
آشنایی دانشجویان با مراقبتهای اطفال- مادران – تنظیم خانواده – واکسیناسیون
آشنایی با مراقبت های بهداشت محیط – حرفه ای
آشنایی با مراقبت های بهداشت دهان ودندان – تغذیه
آشنایی با بیماریهای واگیر و غیر واگیردر سیستم شبکه
ب) خانه های بهداشت : مستقر شدن دانشجویان به مدت ۲ هفته

۱ روز اسکان وآشنایی با بهورز خانه بهداشت
۲ روز مشاهده فعالیت ها وآشنایی با دفاتر وانوع مراقبتهای خانه بهداشت با روستای محل کارآموزی
۴ روز انجام فعالیتها ومراقبتهایی که در خانه بهداشت انجام می گیردبا همکاری بهورز از مرحله پذیرش مراجعه کننده تا ارائه خدمات وثبت در دفتر وانجام آموزش بهداشت.
۴ روز بررسی واجرای طرح انتخاب شده
فعالیت دانشجویان در ساعاتی که خانه بهداشت تعطیل است.
بازدید از منازل وارائه آموزش بهداشت وپیشگیری بیماران وارائه مراقبتهای لازم به آنها.
۲ روز بررسی وضعیت تنظیم خانواده وتشکیل جلسات آموزشی برای اجرای تنظیم خانواده
۲ روز بازدید از فعالیتهای بهداشت محیط واماکن عمومی همراه با ارائه آموزش بهداشت
۲ روز بازدید از فعالیت های بهداشت مدارس وتشکیل جلسات آموزش بهداشت

کارآموزی شهری:
۱- برگزاری کارگاه (۵-۴ روزه)
۲- معرفی دانشجویان به مراکزیا واحدها به همراه ارائه
مراحل اجرای کارآموزی سرفصل ولیست نمره
۳- ارائه برنامه زمان بندی کارآموزی وسرفصل به دانشجویان
۴- انجام کارآموزی بر طبق برنامه
۵- دریافت نمره از مسئولین واحدها یا مربیان

کارآموزی دانشجویان کارشناسی بهداشت عمومی
دانشجویان بهداشت عمومی در حین کارآموزی شهری مقالات خود را تدوین کرده ودر پایان کارآموزی شهری مقالات تهیه شده را در سمینار بهداشت مناطق روستایی ارائه نمایند.
– کارآموزی در مرکز بهداشت شهرستان: به مدت ۲ هفته زیرنظرمسئول وکارشناسان واحدهای مورد نظر انجام می شود.
– کارآموزی روستا وارائه مقاله وبرگزاری سمینار در پایان کارآموزی : بعد ازانجام کارگاه ۳ روزه واعزام به روستا طبق سرفصل کارآموزی روستا فعالیتهای روزانه بهورز را انجام داده وبعد ازنیازیابی واولویت بندی مشکلات روستا موضوعی را جهت تهیه مقاله انتخاب کرده وداده های خود راجمع آوری وبعد از برگشت ازروستا با انتخاب استاد آمار و راهنما موضوع را بصورت مقاله تهیه کرده ودر پایان وارد کتابچه مقالات شودومقالات بصورت Power Point در سمینار ارائه دهند.
-کارآموزی کامپیوتر: آموزش کامپیوتر بصورت تدریجی درطول ترم انجام می شود. دانشجویان نرم افزارهای Word ، Power Point ،Windows را آموزش می بینند.
– کارآموزی مراکز شهری: به مدت۲۷ روز با فعالیتهای مراکز در بخشهای مادر وکودک، محیط ، حرفه ای ، واکسیناسیون ، بهداشت مدارس ونیازیابی وکلاسهای مشاوره ی قبل از ازدواج به کارآموزی خواهند پرداخت.
– کارآموزیهای تخصصی: معرفی دانشجویان به آسایشگاه معلولین وسالمندان گلابچی ، آزمایشگاه آب ومواد غذایی ،بخش زایمان بیمارستان شبیه خوانی
– پروژه کارآموزی: مسئولیت این بخش بعهده استاد راهنماست .
– اداره آمار: آشنایی با وظایف وعملکرد اداره آمار دانشگاه علوم پزشکی کاشان

کارآموزی دانشجویان کاردانی بهداشت خانواده
زمان کارآموزی : در ترم چهارم تحصیلی ارائه می شود.
محل کارآموزی :
۱) درمراکز، خانه های بهداشتی شهری در ۲ سطح سیستم شبکه به انجام کارآموزی مشغول می باشند.
الف) کارآموزی مادر وکودک: درمراکز بهداشتی با مراقبتهای مادران باردار– تنظیم خانواده – بهداشت مدارس – مراقبت اطفال و واکسیناسیون آشنا می شوند.
ب) بهداشت محیط وحرفه ای : در طی یک هفته در واحد بهداشت محیط وحرفه ای موظف به گذراندن کارآموزی می باشند.
ج) کارآموزی زایشگاه: مراحل زایمان و بعد از زایمان را در زایشگاه به انجام کارآموزی می پردازند.
د) مشاوره قبل از ازدواج : دانشجویان بصورت تدریجی در طول ترم در بخش مشاوره قبل از ازدواج در مرکز گلابچی مشغول به انجام کارآموزی می باشند.
۲) کارآموزی در خانه های بهداشت( سطح یک سیستم شبکه) :
به منظور آشنایی با اصول PHC وارائه خدمات بهداشتی در خانه های بهداشت بعد از کارگاه آموزشی در آموزشگاه بهورزی به مدت ۲ هفته وتمام وقت در روستا مستقر می شوند.
کارآموزی دانشجویان کاردانی مبارزه با بیماریها:
زمان کارآموزی: ترم چهارم تحصیلی
محل کارآموزی : در۲ سطح سیستم شبکه به انجام کارآموزی مشغول می باشند.
الف) کارآموزی مبارزه با بیماریها : اکیپ سیار: درمانگاه گلابچی – واحد مبارزه با سل (درمانگاه مسلم بن عقیل)- واحد زنجیره سرما(ستاد مرکزی دانشگاه)- مشاوره قبل از ازدواج (درمانگاه گلابچی )– مرکز برنامه های بهداشت وروان (درمانگاه مسلم بن عقیل)– آزمایشگاه التور ومالاریا (درمانگاه فاطمیه) – واکسیناسیونEPI (مراکز شهری) – حشره شناسی (گروه بهداشت محیط)
ب) بهداشت محیط وحرفه ای : دانشجویان باید در طی یکی هفته در واحد بهداشت محیط وحرفه ای به گذراندن کارآموزی بپردازند.
ج) کارآموزی مادر وکودک: جهت آشنایی با خدمات بهداشت مادر وکودک وتنظیم خانواده ومراقبت اطفال، دانشجویان به یکی از مراکز شهری فرستاده می شوند.
د) کارآموزی در خانه های بهداشت (سطح یک سیستم شبکه ) : به منظور آشنایی با اصول PHC وارائه خدمات بهداشتی در خانه های بهداشت بعد ازگذرانیدن کارگاه آموزشی در آموزشگاه بهورزی به مدت ۲ هفته تمام وقت در روستا مستقرمی شوند.
تذکر: دانشجویان قبل از کارآموزی شهری وروستایی طی دو مرحله کارگاه با مباحث مورد نظر در بخشهای مختلف جهت انجام کارآموزی آماده می شوند.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته بهداشت عمومی، معرفی رشته های ارشد بهداشت عمومی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس بهداشت عمومی و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۳۰ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه و اصلی : ۳۲ واحد
دروس اختصاصی اجباری : ۶۰ واحد
دروس کارآموزی درعرصه:۱۶ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دروس عمومی رشته بهداشت عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

 

دروس پایه و اصلی رشته بهداشت عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
بیو فیزیک ۲ کلیات پزشکی و بهداشت ۲
بیو شیمی ۲ اصول تغذیه ۲
تشریح و فیزیولوژی ۲ فارماکولوژی ۱
اصول و مبانی جامعه شناسی ۲ مصون سازی فعال و انفعالی ۱
آمار حیاتی ۱ ۲ اصول و کلیات خدمات بهداشتی ۲
آمار حیاتی ۲ ۲ میکروب شناسی ۱(قارچ شناسی و انگل شناسی) ۳
اصول و کلیات اپیدمیولوژی ۲ میکروب شناسی ۲(باکتری شناسی و  ویروس شناسی) ۳
اکولوژی انسانی و بهداشت بین الملل ۲ جمع ۳۲
توانبخشی و رفاه اجتماعی ۲

 

دروس اختصاصی رشته بهداشت عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
روانشناسی و بهداشت روان ۲ بهداشت حرفه ای ۲
بهداشت دهان و دندان ۲ اصول مدیریت در خدمات بهداشتی ۲
اقتصاد بهداشت ۲ بهداشت روانی و اعتیاد ۲
بهداشت دانش آموزان و مدارس ۲ تغذیه کاربردی ۲
کاربرد کامپیوتر در تجزیه و تحلیلهای داده های بهداشتی ۲ بهداشت مادران و کودکان ۲
نظامهای سلامتی در ایران و جهان ۲ بهداشت باروری ۲
بهداشت سالمندان ۲ اصول برنامه ریزی بهداشتی ۲
مدیریت و نظارت در مراکز بهداشتی درمانی ۲ آموزش بهداشت و ارتباطات ۲
تکنولوژی آموزشی ۲ بیماریهای ارثی و مشاوره ژنتیکی ۲
اپیدمیولوژی بیماریهای شایع در ایران ۲ پاتولوژی جغرافیایی ایران(معرفی بیماریهای شایع) ۲
حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین / سموم آفت کشها و کاربرد آنها ۲ روش تحقیق در علوم بهداشتی ۳
برنامه های ملی مبارزه با بیماریهای واگیر ۲ زبان تخصصی ۲
بیماریهای شایع کودکان و طرق پیشگیری از آن ۲ بهداشت مواد غذایی ۲
برنامه ملی مبارزه با بیماریهای غیر واگیر و اپیدمیولوژی آنها ۲ اقدامات بهداشتی و کمکهای اولیه در شرایط اضطراری ۲
بهداشت محیط ۱ (آب) ۱
بهداشت محیط ۲ (فاضلاب و زباله) ۱ جمع ۶۰
بهداشت محیط ۳ (مواد غذایی، مسکن، هوا و پرتوها) ۱

 

 

دروس کارآموزی در عرصه رشته بهداشت عمومی

نام درس تعداد واحد
کارآموزی در عرصه ۱۶
جمع ۱۶

 

 

دانشگاه هایی که در رشته بهداشت عمومی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی البرز دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی بجنورد دانشگاه علوم پزشکی بندر عباس
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دانشگاه علوم پزشکی تبریز
دانشکده علوم پرشکی نیشابور دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی زنجان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی سبزوار دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی فسا
دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کردستان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی گلستان دانشگاه علوم پزشکی گناباد
دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه
دانشکده علوم پزشکی بم دانشکده علوم پزشکی خلخال دانشکده علوم پزشکی اسفراین
دانشکده علوم پزشکی سراب دانشکده علوم پزشکی شوشتر دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشکده علوم پزشکی تربت جام دانشکده علوم پزشکی سیرجان
دانشکده علوم پزشکی لارستان دانشکده علوم پرشکی مراغه

دانشگاه هایی که در رشته بهداشت عمومی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی البرز دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی بجنورد دانشگاه علوم پزشکی بندر عباس
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دانشگاه علوم پزشکی تبریز
دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی زنجان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی سبزوار دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی فسا
دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کردستان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی گلستان دانشگاه علوم پزشکی گناباد
دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشگاه علوم پزشکی جیرفت
دانشگاه علوم پزشکی بم دانشکده علوم پزشکی خلخال دانشکده علوم پزشکی اسفراین
دانشکده علوم پزشکی سراب دانشکده علوم پزشکی شوشتر دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشکده علوم پزشکی تربت جام دانشکده علوم پزشکی سیرجان
دانشکده علوم پزشکی لارستان دانشکده علوم پرشکی مراغه دانشکده علوم پزشکی آبادان
دانشکده علوم پزشکی ساوه دانشکده علوم پزشکی نیشابور

 

دانشگاه هایی که در رشته بهداشت عمومی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی البرز دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی بجنورد دانشگاه علوم پزشکی بندر عباس
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دانشگاه علوم پزشکی تبریز
دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی زنجان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی سبزوار دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی فسا
دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کردستان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی گلستان دانشگاه علوم پزشکی گناباد
دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشگاه علوم پزشکی جیرفت
دانشگاه علوم پزشکی بم دانشکده علوم پزشکی خلخال دانشکده علوم پزشکی اسفراین
دانشکده علوم پزشکی سراب دانشکده علوم پزشکی شوشتر دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشکده علوم پزشکی تربت جام دانشکده علوم پزشکی سیرجان
دانشکده علوم پزشکی لارستان دانشکده علوم پرشکی مراغه دانشکده علوم پزشکی آبادان
دانشکده علوم پزشکی ساوه دانشکده علوم پزشکی نیشابور دانشگاه علوم پزشکی جیرفت
دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان دانشگاه علوم پزشکی زابل دانشکده علوم پزشکی ایرانشهر

رشته های ارشد بهداشت عمومی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی بهداشت عمومی می توانند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • آموزش بهداشت
  • آمار زیستی
  • اپیدمیولوژی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • بهداشت و ایمنی مواد غذایی
  • رفاه اجتماعی
  • زیست فناوری پزشکی
  • سم شناسی
  • سلامت سالمندی
  • فیزیولوژی
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • مهندسی بهداشت محیط
  • مدیریت توانبخشی
  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی(زیست مواد)
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین
  • علوم تغذیه
  • علوم بهداشتی در تغذیه
  • علوم تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه
  • آموزش پزشکی
  • اکولوژی انسانی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی

بعداز شاخه های پزشکی و پیراپزشکی میتوان گفت این رشته جز رشته هایی بوده که قبولی درانها راحت تر بوده و محیط و موقعیت کار مشابه انها در مراکز بهداشت و… دارد.

معرفی رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی:

مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی همانطور که از نامش پیداست، شاخه ای از علم مدیریت با کاربرد در حیطه علوم پزشکی است.

هدف از ایجاد این رشته، تربیت مدیرانی توانمند به منظور  اداره کلیه مراکز و مؤسسات خدمات بهداشتی و درمانی است.

بدیهی است چنین مدیریتی نیاز به دانش تخصصی ویژه ای دارد؛ چرا که مدیر خدمات بهداشتی درمانی نه تنها باید با ویژگی های  فیزیکی و ساختاری مرکز درمانی آشنا باشد بلکه باید آشنایی اجمالی با علوم مختلف مرتبط با حوزه بهداشت و درمان نظیر‌ کلیات پزشکی، پرستاری، داروسازی‌، موازین حقوقی درمان،استانداردهای‌ بیمارستانی‌، کاربرد کامپیوتر در مدیریت‌ بیمارستان‌، ارزیابی‌ مراقبت‌های‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ و نظایر آن داشته باشد. افزون بر این، بیشتر منابع این رشته و اصولاً زبان علمی متخصصان علوم پزشکی انگلیسی است .

کسب دانشی با این گستردگی کم نظیر، مستلزم داشتن روحیه ای سخت کوش در حین تحصیل و صبور و  قاطع پس از تحصیل برای مواجهه با بیماران به عنوان ضعیف ترین ، مظلوم ترین ، نیازمند ترین ، حساس ترین و ناشکیباترین انسان ها و متخصصان علم پزشکی و کارکنان مرکز درمانی به عنوان نیروی انسانی تحت مدیریت اوست. در نهایت مدیری موفق است که بهترین بهره‌وری را داشته باشد، رضایت کارکنان و بیماران را تأمین کند و بهترین خدمات را در کمترین زمان ارائه دهد.

مدیریت یک عامل تعیین کننده در سرنوشت هر سازمان است و می تواند منجر به اعتلای سازمان ، رضایت کارکنان و ارباب رجوع ، کاهش هزینه ها و بالا رفتن کیفیت خدمات گردد . به همین دلیل پذیرفته نیست که به خاطر ملاحظات دوستانه و یا روابط گروهی و صنفی از افرادی غیر متخصص برای مدیریت یک سازمان استفاده کرد بخصوص برای مدیریت یک بیمارستان که مسوولیت حفظ سلامتی روحی و جسمی انسان ها را برعهده دارد . یعنی یک بیمارستان باید علاوه بر پزشکان متخصص و دستگاه های پزشکی پیشرفته ، از مدیریتی کارآمد برخوردار باشد تا بتواند رضایت ارباب رجوع و کارکنان یک بیمارستان را جلب کند . به عبارت دیگر لازمه این که در یک بیمارستان ارباب رجوع وقت کمتری را صرف کند ، از احساس مسوولیت ارائه دهندگان خدمات به نحو مطلوب?تری برخوردار شود و با احترام و حرمت بیشتری با او برخورد گردد ، وجود یک مدیر کارآمد است که دانش تئوریک ، تجربه کافی ، وجدان بیدار و احساس مسوولیت داشته باشد . از سوی دیگر از طراحی ساختمان تا برنامه ریزی برای اجرا ، اداره ، توسعه و احتمالاٌ تعطیل یک بیمارستان نیازمند بهره گیری از اندیشه متخصصان رشته مدیریت خدمات بهداشتی  درمانی می باشد . افرادی که علاوه بر دانش مدیریت در زمینه داروشناسی ، مدیریت اختصاصی واحدهای مختلف بیمارستانی ، استانداردهای بیمارستانی ، کاربرد کامپیوتر در مدیریت بیمارستان ، روابط درون بخشی و برون بخشی بیمارستان ، سازمان و مدیریت بهداشت و درمان در ایران ، ارزیابی مراقبت های بهداشتی و درمانی ، برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک در نظام بهداشتی و درمانی تطبیقی اطلاعات لازم را دارند و همچنین کلیاتی درباره داروسازی ، پرستاری ، پزشکی و بهداشت بیمارستان می خوانند

تفاوت این رشته با شاخه های دیگر مدیریت در این است که :

مدیریت استفاده بهینه از منابع برای رسیدن به اهداف یک سازمان است . برای مثال هدف یک کارخانه صنعتی ، افزایش تولید و کاهش هزینه است در حالی که در بخش خدمات بهداشتی  درمانی ، هدف یک سازمان ، ارتقای سطح بهداشت و سلامتی جامعه ، کاهش نرخ مرگ و میر در اقشار مختلف جامعه و ارتقای آموزش پزشکی است و به همین دلیل تعریف بهره وری در یک سازمان خدماتی  درمانی با یک سازمان صنعتی یا بازرگانی فرق دارد . یعنی در یک بیمارستان ، بهره وری مالی در مرحله اول قرار نمی گیرد .

در کل باید گفت که بیمارستان ، سازمان بسیاری بزرگی است که دارای بخش های متنوعی از قبیل رستوران ، رختشوی خانه ، اتوشویی ، انبار ، تاسیسات ، اداری و مالی ، آزمایشگاه ، داروخانه ، رادیولوژی ، بخش زباله های بیمارستانی و همچنین بخش های درمانی مانند داخلی ، جراحی ، زنان و زایمان و اطفال می باشد و در صورتی که بیمارستان تخصصی باشد ، چند بخش دیگر نیز به آن اضافه می شود . روشن است که اداره چنین سازمانی با این تعداد زیر مجموعه نیاز به تخصصی ویژه دارد .

توانمندی ها و ویژگی های مورد نیاز

هنگام انتخاب رشته دانشگاهی ، اگر شناخت صحیحی از رشته مدیریت خدمات بهداشتی  درمانی نداشته باشیم و تصورنماییم که این رشته چیزی شبیه به پزشکی است و فارغ التحصیل آن به کارهای درمانی می پردازد، تصوری اشتباه است. در واقع این رشته جنبه اجرایی و مدیریتی دارد .

اولین شرط برای موفقیت در یک رشته ، شناخت آن رشته می باشد . زیرا بدون شناخت لازم نمی توانید متوجه شوید که آیا به رشته مورد نظر علاقه دارید یا خیر؟ و آیا رشته ای را که می خواهید انتخاب کنید با خصوصیات و توانایی های جسمی و روحی شما سازگار است ؟

کسی که می خواهد این رشته را انتخاب کند باید باور قلبی داشته باشد که رشته مدیریت خدمات درمانی  بهداشتی به درد جامعه می خورد و در آینده شغلی خواهد داشت که در درجه اول مورد رضای پروردگار است و در درجه بعد خدمتش دقیقاً در جامعه منعکس می شود . همچنین باید ذاتاً استعداد مدیریت داشته باشد و بالاخره باید صبور باشد چون این رشته هنوز جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است و فارغ التحصیل آن باید آمادگی مقابله با مشکلات مختلف را داشته باشد.

فارغ التحصیلان این رشته به عنوان مدیر بخش بهداشت و درمان عمدتاً با بیماران یعنی با ضعیف ترین ، مظلوم ترین ، نیازمند ترین ، حساس ترین و ناشکیباترین انسان ها روبرو هست . و از سوی دیگر با استرس ، اضطراب ، کمبودها ، نواقص ، نارضایتی ها و برخوردهای متفاوت سروکار دارد ، بنابراین باید از پختگی ، تحمل و شکیبایی برخوردار باشد . همچنین لازم است که از نظر جسمی و روحی قوی بوده و در تصمیم گیری قاطع باشد .

دانشجوی این رشته باید به دروس علوم تجربی مثل فیزیک ، شیمی ، ریاضی ، زیست شناسی و همچنین زبان انگلیسی مسلط باشد .

بیشتر منابع این رشته به زبان انگلیسی است و در ضمن زبان تکنولوژی درمانی ، زبان انگلیسی است و پزشکان به عنوان کادر درمانی بیمارستان با این زبان آشنایی داشته و اصطلاح های پزشکی را به زبان انگلیسی به کار می برند و اگر یک مدیر بخواهد ارتباط نزدیکتر و تفاهم بیشتری با کادر درمانی داشته باشد باید به زبان انگلیسی مسلط گردد .

در این رشته دوره های کارآموزی و کارورزی بسیار مهم است چون اطلاعاتی که بصورت تئوریک در کتاب ها آموزش داده می شود، باید طی دوره نقش خود را بدرستی در محیط کار ایفا کند .

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، معرفی رشته های ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس مدیریت خدمات بهداشتی درمانی و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۳۶ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۵۰ واحد
دروس اختصاصی الزامی :۳۸
دروس اختیاری :  واحد۱۲
کارآموزی در عرصه : ۱۶ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.
دروس عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

 

دروس پایه رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
روان شناسی عمومی ۳ جامعه شناسی پزشکی و بهداشتی ۳
اقتصاد خرد و کلان ۶ اصول حسابداری ۱و۲و۳ ۶
اصول و مبانی مدیریت ۳ مدیریت منابع انسانی ۲
رفتار سازمانی ۰B ۲ موازین حقوقی در بیمارستان ۲
مدیریت مالی ۲ اصول تنظیم و کنترل بودجه دولتی ۲
آشنایی با خدمات پرستاری ۲ اصول خدمات بهداشتی ۳
تغذیه و رژیم های غذایی در بیمارستان ۲ کاربرد کامپیوتر در مدیریت ۳
روش تحقیق ۳ آمار حیاتی و شاخص های بهداشتی ۳
ریاضیات و کاربرد آن در مدیریت ۳ جمع ۵۰

 

دروس اختصاصی الزامی رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کلیات پزشکی ۲ واژه شناسی پزشکی ۲
آشنایی با لوازم و تجهیزات پزشکی ۲ برنامه ریزی خدمات بهداشتی و درمانی ۲
سازمان و مدیریت بیمارستان ۱و۲ ۴ بیمه و تعرفه خدمات بهداشتی و درمانی ۲
شناخت، تهیه و توزیع دارو ۲ آشنایی با اصول طراحی و تجهیز ۲
استانداردهای بیمارستانی ۲ اصول نگهداری و ایمنی بیمارستان ۲
پروژه ۳ زبان تخصصی ۱و۲ ۴
اپیدمیولوژی ۲ مدارک پزشکی ۲
اقتصاد بهداشت ۲ جمع ۳۸
مدیریت خدمات بهداشتی ۳

 

دروس اختیاری رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
بازاریابی خدمات مراقبتهای بهداشتی درمانی ۲ سیستم اطلاعات مدیریت ۲
ارتباطات در سازمانهای بهداشتی و درمانی ۲ مبانی مددکاری اجتماعی ۲
اصول انبارداری و تدارکات ۲ جمع ۱۲
مکاتبات اداری ۲

 

 

دانشگاههایی که در رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله دانشگاه علوم پزشکی ایران
دانشگاه علوم پزشکی بم دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی تهران
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشکده علوم پزشکی زابل  دانشگاه علوم پزشکی شیراز

 

دانشگاههایی که در رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی بم دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی تهران
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشکده علوم پزشکی زابل  

 

دانشگاههایی که در رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی بم دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی تهران
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشکده علوم پزشکی زابل  

رشته های ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی می توانند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • آموزش بهداشت
  • آمار زیستی
  • اپیدمیولوژی
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • رفاه اجتماعی
  • زیست فناوری پزشکی
  • سلامت سالمندی
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • مهندسی بهداشت محیط
  • مدیریت توانبخشی
  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی (زیست فناوری)
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آموزش پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی

آینده شغلی و بازار کار

آیا می توان انتظار داشت که یک پزشک با داشتن مدرک دکترا ، زیر نظر کارشناس مدیریت خدمات بهداشتی  درمانی کار کند ؟

این سوالی بود که در همایش نقش مدیریت در خدمات بهداشتی  درمانی از سوی یکی از شرکت کنندگان مطرح گردید و بیانگر ذهنیتی است که باعث شده تا مدیران بسیاری از بیمارستان های ما پزشکان متخصص باشند . یعنی یک پزشک به جای آن که وقت خود را صرف معالجه بیماران کند ، به اداره امور بیمارستان می پردازد . اما اگر فارغ التحصیل مدیریت خدمات بهداشتی درمانی ، اداره یک بیمارستان را بعهده بگیرد ، نه تنها مشکلی برای پزشکان ایجاد نمی شود ، بلکه بستری فراهم خواهد شد تا پزشکان در آسایش و آرامش بیشتری به بیماران خدمت کنند .

مطالعه تطبیقی بین بیمارستان هایی که از مدیران فارغ التحصیل این رشته استفاده می کنند و بیمارستان هایی که هنوز از کارشناس مدیریت خدمات بهداشتی درمانی استفاده نکرده اند ، گویای این واقعیت است که مدیر متخصص و آموزش دیده این رشته منجر به توسعه کمی و کیفی مطلوب بیمارستان می شود . یعنی بسیاری از بیمارستان ها با وجود آن که پزشکان متخصص ، تجهیزات گران قیمت پیشرفته و اعتبارات بسیار زیادی دارند ، تنها بخاطر نداشتن یک مدیر متخصص از برنامه ریزی منطقی، سازماندهی معقول، کنترل علمی پیشرفته و ارزیابی علمی برخوردار نیستند و در نتیجه از کلیه امکانات موجود به نحو مطلوب استفاده نمی شود و این خود یکی از عوامل تعیین کننده در نارضایتی مردم است.

البته امروزه وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی به اهمیت این رشته و نیاز جامعه به فارغ التحصیلان آن پی برده است و به همین دلیل به رغم آن که در تعدادی از رشته های علوم پزشکی مانند پزشکی، پرستاری و مامایی با تعداد قابل توجهی فارغ التحصیل مازاد نیاز روبرو هستیم ، در کل ساختار مدیریتی نظام بهداشت و درمان کشور ، از وزارتخانه گرفته تا دانشگاه های علوم پزشکی ، شبکه های بهداشتی  درمانی و بیمارستان ها به فارغ التحصیلان این رشته در هر سه مقطع کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکترا نیاز دارند. همچنین فارغ التحصیل این رشته می تواند در هلال احمر، سازمان تامین اجتماعی و سازمان بیمه خدمات درمانی فعالیت نماید.

علاوه بر بیمارستان ها، درمانگاه ها و خانه های بهداشت ، فارغ التحصیل این رشته در هر وزارتخانه ای که اداره بهداشت داشته باشد، می تواند کار کند .

توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

این رشته نیز همانند بعضی از رشته های گمنام زیرشاخه تجربی جز رشته های کم طرفدار است و گاها به جرات میتوان گفت که اکثر افراد اسم این رشته را نیز نشنیده اند اما باید گفت که وقتی وارد بازار کار اموزشی و بهداشتی و پزشکی کشور میشوید تازه متوجه وجود این رتشه میشود که مدیریت تمامی بخش ها خدمات بهداشتی و این سیستم نظام مند همگی در پرتو فارغ التحصیلان این رشته بوده اما باید این را نیز درنظر گرفت که بازار کار چندان جالبی بدلیل کمبود بازار کار و ازهمه مهمتر محدود بودن محیط و بستر کار این رشته فعلا مهیا نیست

معرفی رشته اعضای مصنوعی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی اعضای مصنوعی:

رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی که گاهی با نامهای “ارتوپدی فنی” و “ارتز و پروتز” نیز شناخته می شود، یکی از رشته های گروه توانبخشی است که در زمینه طراحی و ساخت انواع وسائل کمکی و اندام های مصنوعی (اٌرتزو پروتز) برای افراد معلول و نیازمند، فعالیت دارد.
( ارتز وسیله ای است که برای حمایت از یک عضو و یا تصحیح تغییر شکلی که در عضو وجود دارد بکار می رود درحالی که پروتز به وسیله ای اطلاق می گردد  که جانشین عضو از دست رفته می شود).
در این رشته، دانشجویان ضمن گذراندن واحدهای پایه پزشکی با اصول طراحی مهندسی نیز آشنا می شوند تا پس از پایان تحصیلات خود بتوانند در سه‌ زمینه‌ حمایت‌ از اعضای‌ ضعیف‌ و ناتوان‌ بدن‌، ساخت‌ اندام‌ مصنوعی‌ برای‌ عضو از دست‌ رفته‌ و اصلاح‌ ناهنجاری‌ها فعالیت‌ کنند.

متخصصان با مطالعه رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی، دانش و مهارت لازم را برای ساخت دست و پای مصنوعی و وسایل کمکی مورد استفاده برای افراد فلج و افرادی که دارای ناهنجاری های عضلانی و استخوانی هستند، به دست می آورند.

رشته اعضای مصنوعی و وسایل کمکی یکی از زیر شاخه های توانبخشی است که در آن طریقه طراحی و ساخت اعضای مصنوعی و وسایل کمکی براساس اصول مهندسی و منطبق با آناتومی بدن آموزش داده می شود، در واقع دروس این رشته مجموعه ای از علوم مهندسی و علوم پزشکی است.

در این رشته دو دسته وسیله کمکی به نام های ارتز  و  پروتز ساخته می شود که ارتز به وسیله ای گفته می شود که در موازات اندام فلج یا ضعیف به کار برده شده و به آن کمک می کند تا کارایی بهتری داشته باشد و شامل تمام اندام ها از جمله اندام تحتانی، اندام فوقانی، ستون فقرات و سر و گردن می شود. پروتز نیز عضو مصنوعی است که جانشین عضو طبیعی شده و در امتداد عضو طبیعی قرار می گیرد.

تفاوت این رشته با مهندسی پزشکی در دو نکته مهم خلاصه می شود: اول این که گستره مهندسی پزشکی وسیعتر است؛ در واقع رشته مهندسی پزشکی در زمینه الکترونیک و بیومکانیک کاربردی در حوزه تمامی تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کند (نظیرطراحی یک دستگاه رادیولوژی یا فیزیوتراپی) و دوم این که پیچیدگی و تعامل رشته های علمی در تولیدات مهندسی پزشکی بیشتر است (نظیر تولید پروتزهای داخلی از جمله  قلب مصنوعی یا مثل دست سیبرنتیکی).

وهمچنین رشته مهندسی پزشکی در زمینه الکترونیک و بیومکانیک کاربردی کل تجهیزات پزشکی فعالیت می کند یعنی طراحی یک دستگاه رادیولوژی یا فیزیوتراپی نیز در حیطه کار مهندسی پزشکی قرار می گیرد، در حالی که رشته اعضای مصنوعی به طراحی و ساخت وسایل کمکی و اعضای مصنوعی می پردازد و اعضای مصنوعی قابل ساخت در این رشته نیز اعضای مصنوعی خارج از بدن مثل دست، پا، چشم و بینی است.

از همین جا می توان به یکی دیگر از تفاوت های موجود بین این دو رشته پی برد چون فارغ التحصیل مهندسی پزشکی علاوه بر اعضای مصنوعی خارج از بدن، پروتزهای داخلی مثل قلب مصنوعی یا اعضای پیچیده الکترونیکی و مکانیکی مثل دست سیبرنتیکی را نیز طراحی می کند اما فارغ التحصیل اعضای مصنوعی، قطعات ساده تری که با ابزار دستی نیز قابل ساخت است مثل پای مصنوعی عادی یا انواع بریس ها را طراحی کرده و می سازد. توجه به تفاوت بین این دو رشته مسأله مهمی است چون عده ای از داوطلبان با این تصور که رشته اعضای مصنوعی پزشکی است. این رشته را انتخاب می کنند و بعضی از داوطلبان نیز تصور می کند که هدف این رشته طراحی روبوت و طراحی سیستم های کامپیوتری و الکترونیکی است، در حالی که دانشجوی این رشته بیشتر به طراحی و ساخت سیستم های مکانیکی می پردازد.

متخصص اعضای مصنوعی در سه زمینه حمایت از اعضای ضعیف و ناتوان بدن، ساخت اندام مصنوعی برای عضو از دست رفته و اصلاح ناهنجاری ها فعالیت می کند. و برای بدست آوردن این تخصص، دروس پایه مثل آناتومی بدن، علل ناهنجاری ها و بیماری های اندام های مورد نظر را مطالعه کرده و سپس نحوه ساخت ارتزها و پروتزهای مختلف را فرا می گیرد، ارتزهای اصلاح کننده و ارتزهایی که کمک می کند تا یک عضو کارآیی خود را داشته باشد.

برای مثال فردی که دچار بیماری فلج اطفال شده است با استفاده از ارتزهای کمک کننده می تواند سرپا ایستاده و به فعالیت های زندگی خود به صورت مستقل ادامه دهد.

یک بخش از رشته اعضای مصنوعی به وسایل کمکی نیز به ساخت ویلچر باز می گردد که البته این بخش در دانشگاه های ایران آموزش داده نمی شود.

و نکته پایانی این که رشته اعضای مصنوعی، با توجه به پیشرفت های نوین در تولید اندامهای مصنوعی و استفاده از فناوری های جدید نظیر فناوری درپوش مغزی (Brain Cap)و … رشته ای است که به سرعت در حال توسعه و تکامل است.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته اعضای مصنوعی، معرفی رشته های ارشد اعضای مصنوعی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس رشته اعضای مصنوعی و تعداد واحدها :  

تعداد کل واحدها : ۱۲۸ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه فنی مهندسی : ۹ واحد
دروس پایه پزشکی و توانبخشی : ۲۷ واحد
دروس تخصصی : ۴۸ واحد
دروس کارآموزی در عرصه : ۲۴ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

 

دروس عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

                                                                               

                                                       دروس پایه فنی مهندسی رشته اعضای مصنوعی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
آمار و روش تحقیق ۲ رسم فنی ۲
استاتیک ۳ جمع ۹
تکنیک قطعه سازی ۲

 

دروس پایه پزشکی و توانبخشی رشته اعضای مصنوعی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
آناتومی اندام بالایی ۲ آناتومی اندان پایینی ۲
آناتومی اندام سطحی ۲ آناتومی ستون فقرات و نواحی قدامی شکم ۲
آناتومی اعصاب ۲ زبان تخصصی ۳
فیزیولوژی عمومی ۲ اصول توانبخشی و طب فیزیکی ۲
نورولوژی ۲ رادیولوژی ۲
ارتوپدی ۱و۲ ۴ جمع ۲۷
روانشناسی معلولین جسمی ۲

دروس تخصصی رشته اعضای مصنوعی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
تکنیک ارتوپدی فنی ۲ اخلاق حرفه ای ۱
مدیریت مراکز ارتوپدی فنی ۲ کینزیولوژی و بیومکانیک ۱و۲و۳ ۶
ارتزهای پا ۲ طراحی و ساخت ارتزهای پا ۲
ارتزهای اندام پایینی ۳ طراحی و ساخت ارتزهای زیر زانو ۲
طراحی و ساخت ارتزهای بالازانو ۲ ارتزهای اندام بالایی ۲
طراحی و ساخت ارتزهای اندام بالایی ۲ ارتزهای ستون فقرات ۲
طراحی و ساخت ارتزهای ستون فقرات ۱و۲ ۳ پروتزهای اندام پایینی ۱و۲ ۴
طراحی و ساخت پروتزهای زیر زانو ۲ طراحی و ساخت پروتزهای بالا زانو ۲
پروتزهای اندام بالایی ۲ پروتزهای زیبایی ۱
طراحی و ساخت پروتزهای اندام بالایی ۲ جمع ۴۸
معاینه و ارزیابی ۳

 

دروس کارآموزی در عرصه رشته اعضای مصنوعی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارآموزی در عرصه ارتزهای اندام پایینی ۶ کارآموزی در عرصه ارتزهای اندام بالایی ۴
کارآموزی در عرصه ارتزهای ستون فقرات ۴ کارآموزی در عرصه پروتزهای اندام پایینی ۶
کارآموزی در عرصه پروتزهای اندام بالایی ۴ جمع ۲۴

دانشگاههایی که در رشته اعضای مصنوعی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان  دانشگاه علوم پزشکی ایران
موسسه آموزش عالی علمی کاربردی هلال ایران

دانشگاههایی که در رشته اعضای مصنوعی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان  دانشگاه علوم پزشکی ایران
موسسه آموزش عالی علمی کاربردی هلال ایران دانشگاه علوم پزشکی همدان

 

دانشگاههایی که در رشته اعضای مصنوعی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان  دانشگاه علوم پزشکی ایران
موسسه آموزش عالی علمی کاربردی هلال ایران  

رشته های کارشناسی ارشد اعضای مصنوعی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی اعضای مصنوعی مجازند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • اپیدمیولوژی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • اعضای مصنوعی و وسایل کمکی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • فیزیک پزشکی
  • رشته مدیریت توانبخشی
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • زیست فناوری پزشکی
  • رفاه اجتماعی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آمار زیستی
  • آموزش پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی

توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

این رشته در دو سه سال اخیر بازار کار خوب و مناسبتری پیدا کرده و قبل از ان به دلیل وجود تحریم ها و گرانی تجهیزات و قیمت محصولات تمام شده زیاد شناخته شده نبود به همین دلیل دانش اموزان اشنایی کمتری نسبت به این رشته دارند ویااطلاعات ناقصی دراین زمینه دارند.

اما باتوجه به روند تکاملی بهداشت و سلامت کشور و تجهیزات بیمارستانی وهمچنین گسترش زمینه های پزشکی و افزایش بیمارستان ها و مراکز درمانی و اعضای درمانی و توانبخشی در کشور بازار کار خوبی درانتظار فارغ التحصیلان این رشته در سال های اینده خواهد بود. اما باید درنظر گرفت که هنوز برای این رشته جای کاربسیاری بوده و هنوز در ایران شناخته شده نبوده و بخوبی جا نیافتاده است

همچنین باتوجه به امار کنکور ۹۵ دانشگاه های کمی پذیرای این رشته هستند که حتما لازم است دانش اموز بااگاهی و اطلاعات کافی وارد این رشته شود.

معرفی رشته کارشناسی رادیوتراپی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی رادیوتراپی:

پرتودرمانی یا رادیوتراپی یکی از مهم‌ترین شاخه‌های فیزیک پزشکی است که به درمان بیماری با استفاده از پرتوهای نافذ یونیزان نظیر پرتوهای ایکس و آلفا و بتا و گاما می پردازد. این پرتوها با جلوگیری از رشد و تقسیم سلولهای تومورال، باعث از بین رفتن یا کوچک شدن بافت سرطانی می شوند و اگرچه علاوه بر سلول‌های سرطانی به سلول‌های سالم نیز آسیب می‌رسانند ولی اکثر سلول‌های سالم بهبودی خود را دوباره بدست می‌آورند. بنابراین هدف از پرتو درمانی، از بین بردن حداکثر سلول‌های سرطانی با حداقل آسیب به بافت‌های سالم است که عمدتاً در معالجه و یا تقلیل امراض سرطانی به کار می رود.
از دیگر کاربردهای پرتودرمانی می توان به از بین بردن سلول‌های سرطانی و ضایعات ارگان‌های مختلف، بازتوانی و بهبود اعضای بدن بیمار (همچون کبد کلیه پروستات) و پیشگیری از گسترش ضایعات اعضاء و کاهش علائم بیماری (همانند درد) اشاره کرد.
دانش آموختگان علاوه بر انجام فعالیت های آموزشی برای دانشجویان پیراپزشکی(نظیر کاردانی رادیوتراپی، کارشناسی رادیولوژی، پرستاری و مامایی، فیزیک پزشکی)، می توانند در آموزش مهارتهای عملی و آموزش کار با دستگاه ها و فنون اجرایی تکنیک‌های رادیوتراپی با اساتید گروه رادیوتراپی نیز همکاری نزدیکی داشته باشند.
علاوه بر این، انجام نقشه درمانی و تکنیک درمانی در بالاترین کیفیت زیر نظر متخصصین و نیز کنترل کیفی و ایجاد شرایط مناسب جهت تضمین کیفیت در مراحل مختلف درمان، از دیگر توانمندی های فارغ التحصیلان این رشته است.
شایان ذکر است، تفاوت این رشته با تکنولوژی پرتوشناسی(رادیولوژی) در این است که متخصص رادیولوژی با استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری، از اعضای مختلف بدن تصویربرداری می‌کند اما متخصص رادیوتراپی، از اشعه برای درمان بیماری استفاده می‌کند و اجرای عملیات درمانی را برعهده دارد.
در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته تکنولوژی پرتو درمانی، معرفی رشته های ارشد تکنولوژی پرتو درمانی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس تکنولوژی پرتو درمانی و تعداد واحدها :  

تعداد کل واحدها : ۱۳۰ واحد
دروس عمومی : ۲۲ واحد
دروس پایه ، اختصاصی : ۸۴ واحد
کارآموزی در عرصه : ۲۴ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.
دروس عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس از دروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان  انگلیسی عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی (۱) ۱
یک درس از دروس تاریخ و تمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی (۲) ۱
یک درس از دروس آشنایی با مبانی اسلامی ۲ جمعیت و تنظیم خانواده ۲
دروس پایه و اختصاصی رشته رادیوتراپی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کامپیوتر ۲ توپوگرافی سطحی و عمقی ۲
ریاضیات ۲ رادیوبیولوژی پرتودرمانی ۱
فیزیولوژی ۳ روش‌های تصویربرداری پزشکی ۳
جنبه‌های اخلاقی و قانونی ۲ تکنیک‌های ویژه درمانی ۲
فیزیک تشعشع ۳ دوزیمتری کلینیکی ۲
دستگاه‌های پرتودرمانی ۳ طرح درمان روش‌‌های نوین پرتودرمانی ۲
بافت شناسی ۴ سیمولیشن و لوکالیزاسیون ۳
بهداشت عمومی در بخش پرتودرمانی ۱ فیزیک براکی تراپی ۳
حفاظت ۲ ارزیابی کلیشه‌های تصویربرداری ۲
رادیوبیولوژی ۲ سایر روش‌های درمانی غیرپرتودرمانی ۲
پزشکی هسته‌ای ۳ کاربردهای بالینی پرتودرمانی (۱) ۲
اصول محاسبات و نقشه‌های درمانی در پرتو درمانی ۳ کاربردهای بالینی پرتودرمانی (۲) ۲
اصطلاحات و واژه‌های پزشکی ۲ انکولوژی اطفال ۱
آناتومی سیستم‌های بدن ۳ تکنیک‌های براکی تراپی ۱
پاتولوژی عمومی ۲ روند درمان و مراقبت‌های لازم در بیماران سرطانی ۲
دوزیمتری ۲ روانشناسی بیماران سرطانی ۲
مبانی انکولوژی ۲ مدلینگ (قالب و فیکساتورسازی) ۲
روش تحقیق ۲ زبان تخصصی ۲
امنیت و سلامت ۱ کنترل کیفی ۲
پاتولوژی بیماری‌های بدخیم ۲    

 

دانشگاه هایی که در رشته تکنولوژی پرتو درمانی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشگاه علوم پزشکی کردستان    

 

دانشگاه هایی که در رشته تکنولوژی پرتو درمانی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشگاه علوم پزشکی کردستان    

 

دانشگاه هایی که در رشته تکنولوژی پرتو درمانی پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشگاه علوم پزشکی کردستان    

رشته های ارشد تکنولوژی پرتو درمانی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی تکنولوژی پرتو درمانی می توانند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • رشته مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • رشته مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • رشته اپیدمیولوژی
  • رشته ارزیابی فناوری سلامت
  • رشته اقتصاد بهداشت
  • رشته انفورماتیک پزشکی
  • رشته رادیوبیولوژی و حفاظت پرتویی
  • رشته آمار زیستی
  • رشته فیزیک پزشکی
  • رشته فناوری اطلاعات سلامت
  • رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • رشته نانوتکنولوژی پزشکی
  • رشته زیست فناوری پزشکی
  • رشته رفاه اجتماعی
  • رشته تاریخ علوم پزشکی
  • رشته علوم داروهای پرتوزا
  • آموزش پزشکی
  • مدیریت برنامه ریزی الکترونیکی در علوم پزشکی
  • فن آوری تصویربرداری پزشکی

معرفی رشته کتابداری در شاخه پزشکی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی کتابداری در شاخه پزشکی:

 

افرادی که در رشته کتابداری در شاخه پزشکی تحصیل می کنند، به مجموعه‌سازی، ساماندهی و اشاعه اطلاعات درشاخه‌های پزشکی و پیراپزشکی و موضوعات وابسته به آن می‌پردازند و اطلاعات پایه در زمینه‌های آناتومی،‌ داروشناسی، بیماری‌شناسی، علوم آزمایشگاهی، بیوشیمی، بیوفیزیک و واژه‌شناسی پزشکی را به دست می‌آورند.
دانش آموختگان این رشته همچنین از توانایی های زیر برخوردار می شوند:
– انجام امور تخصصی، فنی و خدماتی کتابخانه های علوم پزشکی
– نظارت بر فعالیت ها و رفع اشکالات فنی و تخصصی
– برنامه ریزی و اداره انواع کتابخانه ها ی علوم پزشکی
– اجرای امور پژوهشی در مسائل کتابداری پزشکی
رشته کتابداری با دانش اندوزی سر و کار دارد. بنابراین هر فردی که دامنه مطالعات او گسترده تر باشد، قابلیت پیشرفت بیشتری در این رشته دارد، فردی که از همه کس و همه چیز بیاموزد و آموخته ها را در کار خود به کار برد.
در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته کتابداری در شاخه پزشکی، معرفی رشته های ارشد کتابداری در شاخه پزشکی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس کتابداری در شاخه پزشکی و تعداد واحدها :  

تعداد کل واحدها : ۱۲۸ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه کتابداری : ۱۹ واحد
دروس اختصاصی اجباری کتابداری : ۶۷ واحد
کارآموزی در عرصه : ۱۶ واحد
دروس اختصاصی اختیاری : ۶ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

 

دروس عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

 

                                                                دروس پایه کتابداری در شاخه پزشکی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
روانشناسی اجتماعی و عمومی ۲ تاریخ ادبیات ایران و جهان ۳
تاریخ تمدن ۲ تاریخ عمومی فلسفه ۲
مبانی جامعه شناسی ۲ زبان انگلیسی و متون اختصاصی (۱) ۲
زبان انگلیسی و متون اختصاصی(۲) ۲ زبان انگلیسی و متون اختصاصی(۴) ۲
زبان انگلیسی و متون اختصاصی(۳) ۲ جمع ۱۹

 

 

                                                       دروس تخصصی اجباری کتابداری در شاخه پزشکی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کتابخانه و کتابداری و اطلاع رسانی ۳ روش تحقیق و گزارش نویسی ۳
مجموعه سازی: انتخاب، سفارش و تهیه ۳ اداره کتابخانه ۳
واژه پردازی (۱) ۲ آشنائی بابانک های اطلاعاتی علوم پزشکی ۳
واژه پردازی (۲) ۲ مبانی رایانه و برنامه نویسی ۳
مرجع شناسی عمومی فارسی ۲ مبانی و اصطلاح شناسی علوم بهداشتی و بیمارستانی ۳
مرجع شناسی لاتین ۲ مبانی و اصطلاح شناسی علوم پزشکی (۱) ۲
سازماندهی دانش (۱) ۳ مبانی و اصطلاح شناسی علوم پایه پزشکی(۲) ۲
سازماندهی دانش(۲) ۳ مبانی و اصطلاح شناسی علوم بالینی (۱) ۲
سازماندهی دانش(۳) ۳ مبانی و اصطلاح شناسی علوم بالینی (۲) ۲
سازماندهی دانش(۴) ۳ تاریخ علوم پزشکی و مراجع پزشکی سنتی و اسلامی ۳
سازماندهی دانش(۵) ۲ آمار در کتابداری ۳
مرجع شناسی تخصصی پزشکی ۳ اقتصاد اطلاعات ۳
مرجع شناسی تخصصی علوم و فنون ۲ جمع ۶۷
اصول کار مرجع ۲

 

 

دروس اختصاصی اختیاری کتابداری در شاخه پزشکی
 
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
آشنائی با صنعت چاپ و نشر ۲ ساختمان و تجهیزات کتابخانه ۲
مقدمات آرشیو ۲ نشریات ادواری ۲
  • دانشجو باید ۶ واحد از دروس فوق را بگذراند.

 

دانشگاههایی که در رشته کتابداری در شاخه پزشکی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی همدان

دانشگاههایی که در رشته کتابداری در شاخه پزشکی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

 

دانشگاههایی که در رشته کتابداری در شاخه پزشکی پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشکده علوم پزشکی آبادان

رشته های کارشناسی ارشد کتابداری در شاخه پزشکی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی کتابداری در شاخه پزشکی مجازند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • اپیدمیولوژی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • زیست فناوری پزشکی
  • رفاه اجتماعی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آموزش پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی
  • آمار زیستی

توضیح تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

این رشته صرفا به کسانی توصیه میشود که علاقه شخصی به ان و محیط کار ان داشته ویا درحال حاضر مشغول کار مشابه ای هستند و میخواهند تحصیلات دانشگاهی انرا نیز داشته باشند.

معرفی رشته مهندسی بهداشت حرفه ای+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی مهندسی بهداشت حرفه ای:

بهداشت حرفه‌ای یا سلامت شغلی یا سلامت کار شاخه‌ای است ازعلم بهداشت وعبارتست از شناسائی، ارزیابی و کنترل عوامل زیان آور موجود در محیط کار به همراه یکسری مراقبت های بهداشتی درمانی به منظور سالم سازی محیط کار و حفظ سلامت نیروی کار. بهداشت حرفه‌ای ترکیبی از علوم پزشکی ومهندسی می‌باشد.

بهداشت حرفه ای را می توان به طور خلاصه علم و هنر تامین سلامت در محیط های شغلی تعریف کرد و یک مهندس بهداشت حرفه ای یا متخصص سلامت شغلی کسی است که وظیفه شناسایی،ارزشیابی و حذف یا کنترل عوامل مخاطره آمیز شغلی را به عهده دارد.

نگهداری و بهبود حداکثر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کارکنان مشاغل مختلف، از طریق پیشگیری از خطرات تهدید کننده سلامت کارگران، مطالعه شرایط نامناسب محیط کار و اثرات سوء آن بر تندرستی آنان می‌باشد. کارشناس بهداشت حرفه‌ای که دراین زمینه فعالیت دارد، با شناختی که ازمحیط کار، فرایندهای کاری، خطرات وعوامل زیان‌آور محیط کار و نیز تاثیراتی که این عوامل بر سلامت شاغلین می‌گذارند دارد، از طریق بررسی، ارزیابی، اندازه گیری وکنترل عوامل زیان آورمحیط کار، درصدد سالم سازی وبهسازی محیط کاربرمی آید. مهندس بهداشت حرفه ای در صورت شناسایی بیماری های حرفه ای در شاغلین، آنها را برای تشخیص قطعی و درمان نزد پزشک می فرستد.

عوامل زیان آورمحیط کار که شناسایی و کنترل آنها یکی از وظایف اصلی مهندسی بهداشت حرفه ای است، عبارتند از :

  • عوامل زیان آور فیزیکی محیط کارشامل سروصدا، گرما و رطوبت، سرما، ارتعاش، فشار (کمبودوافزایش فشار)، روشنایی (کمبود وافزایش نور)، اشعهٔ مادون قرمز، اشعهٔ ماورائ بنفش، اشعه‌های یونیزان و الکتریسیته
  • عوامل زیان آورشیمیایی محیط کارمانندگازها، بخارات، دود ومه،گرد وغبار،اسیدهاوبازها، فلزات و
  • عوامل زیان آور بیولوژیکی محیط کارشامل ویروس‌ها، قارچ‌ها، انگل‌ها، باکتری‌ها و …
  • عوامل زیان آورمکانیکی وارگونومیک محیط کار، شامل: پوزیشن‌های نامناسب بدن حین کار، بلندکردن وحمل باربیش ازخدمجاز، سطوح کارشامل میز، صندلی، ابزارآلات مورد استفاده، تجهیزاتی که مناسب طراحی نشده باشندو……
  • عوامل زیان آور روحی وروانی محیط کارمانند روابط  کارگر با کارفرما، همکاران، زیردستان، تشویق‌ها وتنبیه ها،ارتقاء شغلی، رضایت شغلی و

در ادامه با وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازارکار و آینده شغلی، درآمد مهندس بهداشت حرفه ای و برخی از افراد معروف در این حوزه آشنا می شوید.

وظایف مهندس بهداشت حرفه ای

وظایف اصلی مهندس بهداشت حرفه ای در مراکز صنعتی، شرکت و واحدهای کاری عبارتند از :

  • نظارت فنی بر کارکنان جهت رعایت ضوابط بهداشت حرفه ای
  • بازدید منظم از بخش های مختلف، شناسایی مشکلات بهداشت حرفه ای و تصمیم گیری برای رفع آنها
  • بررسی محیط کار از نظر وجود انواع عوامل زیان بار (نمونه برداری، سنجش و ارزیابی مستمر) و برنامه ریزی برای رفع آنها
  • نظارت بر اجرای درست ضوابط آیین نامه بهداشتی محل کار
  • تهیه و تدوین محتوا و وسایل آموزشی شامل بروشور، پوستر، نشریه، فیلم و … برای شاغلین و مدیران جهت آموزش بهداشت حرفه ای
  • بررسی و تجزیه و تحلیل حوادث و مشکلات محیط کار و تلاش جهت رفع یا پیشگیری از آنها
  • نظارت بر کلیه موارد بهداشتی مانند آشپزخانه ها، غذاخوری ها، سرویس های بهداشتی و …
  • تهیه گزارش وضعیت بهداشت حرفه ای، بیماری ها و مشکلات موجود در این حوزه برای مدیران و سازمان های مربوطه

وظایف اصلی مهندس بهداشت حرفه ای در مراکز بهداشت عبارتند از :

  • کسب شناخت و اطلاعات کافی از وضعیت بهداشت حرفه ای کارگاه ها و کارخانجات
  • تنظیم و پیگیری اجرای برنامه های پیشگیری از انواع بیماری های کاری و عوارض آنها
  • نمونه برداری، سنجش و ارزیابی عوامل زیان بار محیط کار
  • نظارت بر اجرای طرح های بهداشت حرفه ای
  • برنامه ریزی و اجرای برنامه های آموزشی برای مسئولان بهداشت حرفه ای، اعضای کمیته های حفاظت فنی و بهداشت کار و…
  • بررسی گزارشات رسیده از واحدها، کارگاه و کارخانه ها، تشخیص نواقص و عیوب و صدور اخطاریه در صورت نیاز
  • صدور مجوز برای شرکت های خصوصی ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه ای

 

دانش و مهارت مورد نیاز

  • آشنایی کامل با دانش، قوانین و مباحث بهداشت حرفه ایمهندس بهداشت حرفه ای - مسیر ایرانی
  • مسئولیت پذیری
  • دقت و توجه به جزئیات
  • مهارت های ارتباطی مناسب
  • توان تصمیم گیری درست و به موقع
  • توانایی خوب در حل مساله و مشکلات
  • آشنایی کافی با مسایل فنی صنعت و سازمان محل کار
  • توان و استقامت بدنی مناسب
  • توان آموزش موارد بهداشتی و ایمنی به شاغلین

 

تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل

فارغ التحصیلان کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای رشته مهندسی بهداشت حرفه ای می توانند وارد این شغل شوند.

بازار کار مهندس بهداشت حرفه ای و آینده شغلی

مهندس بهداشت حرفه ای می تواند در وزارتخانه های کار، تعاون و رفاه اجتماعی ، صنعت، معدن و تجارت ، جهاد کشاورزی ، نیرو ، بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی و صنایع دفاعی مشغول به کار شود.

مطابق با قوانین موجود، شرکت ها و صنایعی که بالای ۲۵ نفر شاغل داشته باشند، باید کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار در محل کار خود تشکیل دهند که یکی از اعضای اصلی آن مسئول بهداشت حرفه ای است. برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد نحوه ارائه خدمات بهداشت حرفه ای روی لینک زیر کلیک کنید :

آیین نامه نحوه ارائه خدمات بهداشت حرفه ای توسط دانش آموختگان بهداشت حرفه ای در صنایع بالای ۲۵ نفر شاغل

سازمان ها ، شرکت ها و کارخانه های بزرگی مثل شرکت نفت ، ذوب آهن ، هواپیمایی کشوری ، ایران خودرو ، پلی اکریل دارای واحد بهداشت حرفه ای بسیار قوی هستند که در هر یک از این واحد ها چند مهندس بهداشت حرفه ای فعالیت می کنند . در حال حاضر بیش از ۵۰ درصد ازدانش آموختگان مهندسی بهداشت حرفه ای نیز به طور تمام وقت یا پاره وقت در کارخانجات و سازمان های مختلف به عنوان مسئول بهداشت حرفه ای کار می کنند.

علاقه مندان به حوزه آموزش و تدریس هم می توانند با داشتن مدارک تحصیلی عالی در مهندسی بهداشت حرفه ای جذب دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی شوند.

علاوه بر موارد بالا شرکت های خصوصی در زمینه ارائه خدمات بهداشت حرفه ای و طب کار در کشور مشغول فعالیت هستند که مهندسان بهداشت حرفه ای می توانند در آنها استخدام شوند و یا خود برای تاسیس این نوع شرکت ها اقدام کنند. برای دریافت اطلاعات بیشتر در این مورد روی لینک های زیر کلیک کنید :

دستورالعمل تاسیس شرکت های خصوصی ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه ای

نمودار فرآیند تاسیس و اخذ پروانه شرکت های ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه ای

از آنجایی که اهمیت این شغل ، به تازگی در سال های اخیر برای کارخانجات و صنایع مختلف و …. ، مشخص شده است و آنها برای کاهش هزینه های خود به دنبال پیاده سازی شعار پیشگیری به جای درمان هستند، بازارکار مناسبی برای این شغل در کشور وجود داشته و آینده شغلی خوبی نیز پیش روی آن می باشد.

میزان استخدام این شغل در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا – پیش بینی ها نشان می دهد که میزان استخدام این شغل در بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰، رشد ۹ درصدی خواهد داشت. در حالی که این عدد برای متوسط مشاغل ۱۴ درصد خواهد بود.

استرالیا – در بازه زمانی ۵ سال گذشته میزان رشد استخدام این شغل ۸۹٫۷ درصد بوده است. در حالی که این عدد برای متوسط مشاغل ۷٫۸ درصد بوده است. پیش بینی ها رشد متوسطی را در آینده برای میزان رشد استخدام این شغل تخمین زده اند.

حقوق و درآمد مهندس بهداشت حرفه ای

مهندسان بهداشت حرفه ای که در بخش دولتی استخدام می شوند، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری  حقوق دریافت می کنند. آنهایی هم که در بخش خصوصی فعالیت می کنند، بنا بر میزان تخصص، تجربه و نوع توافق صورت گرفته با کارفرمای خود، درآمدهای متفاوتی دارند.

در جدیدترین پژوهش صورت گرفته در اواخر سال ۱۳۹۲ توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، گروه های مختلف شغلی از نظر درآمدی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس متوسط حقوق و درآمد مهندس بهداشت حرفه ای در سمت های مختلف شغلی و در رده های مختلف سازمانی (کارشناس، سرپرست و مدیر) استخراج شده است.

برای مهندس بهداشت حرفه ای در هر سمت و در هر رده سازمانی حداقل، حداکثر و متوسط درآمد ماهیانه ذکر شده است. به عنوان مثال مهندسان بهداشت حرفه ای که در سمت کارشناس HSE در رده کارشناس کار می کنند، در اواخر سال ۱۳۹۲، حداقل درآمد ۵۵۰۰۰۰ تومان، حداکثر درآمد ۱۹۸۰۰۰۰ تومان و متوسط درآمد ماهیانه ۱۱۰۰۰۰۰ تومان را داشته اند.

درآمد ماهانه متخصص بهداشت حرفه ای در ایران

همچنین از آنجا که تجربه و سابقه کاری یکی از عوامل موثر در تعیین حقوق و درآمد هر فردی از جمله مهندسان بهداشت حرفه ایمی باشد، در بخش دیگری از این پژوهش، درآمد مهندس بهداشت حرفه ای از نظر سابقه کاری در رده های مختلف سازمانی مورد بررسی قرار گرفته است. همان طور که در تصویر زیر مشخص است در هر رده سازمانی با افزایش سابقه کاری، درآمد و حقوق مهندسبهداشت حرفه ای نیز افزایش می یابد.

درآمد ماهانه مهندس بهداشت حرفه ای به تفکیک سابقه کار

توجه داشته باشید که تحقیق بالا روی شاغلانی که در استخدام شرکت یا سازمانی (اعم از دولتی یا خصوصی) می باشند، صورت گرفته است. در مورد افرادی که کارآفرین هستند و کار مستقلی در حوزه تخصصی شان، راه اندازی کرده اند، شرایط متفاوت است و آنها با توجه به میزان فعالیت، تخصص، تلاش و پشتکارشان، درآمدهای متفاوتی دارند.

درآمد این شغل در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا – متوسط درآمد سالانه این شغل در سال ۲۰۱۲، ۶۶٫۸۰۰ دلار می باشد.

استرالیا– متوسط درآمد سالیانه این شغل حدودا معادل ۷۱٫۰۰۰ دلار آمریکا (قبل از کسر مالیات) می باشد.

شخصیت های مناسب این شغل

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.

شخصیت های مناسب این شغل بر اساس شخصیت شناسی MBTI :

INTJ این تیپ شخصیتی توان پژوهش و برنامه ریزی مستقل داشته و منطقی می باشد. او به کمک شم خود توان دیدن و در نظر گرفتن همه راه حل های ممکن و خلاقانه را دارد.

INTP این تیپ شخصیتی دوست دارد با مفاهیم پیچیده و جدید روبرو شود. اگر این شغل همراه با پژوهش و بررسی باشد، فرصت کاری مستقل و مطلوبی را برای او فراهم می کند.

ESTP این تیپ شخصیتی از اطلاعات فنی و تخصصی خوبی برخوردار بوده، به جزئیات توجه زیادی دارد و از استقلال و انعطاف کاری لذت می برد.

ISTP این تیپ شخصیتی از مشاغل ملموس لذت می برد. او قدرت مشاهده خوبی داشته و به جزئیات توجه زیادی دارد.
مهندسی بهداشت حرفه ای علمی است که با پیش بینی، شناسایی، ارزیابی و کنترل عوامل مخاطره زای شغلی در جهت تأمین حفظ و ارتقاء بالاترین سطح سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کارکنان تمام مشاغل تلاش می کند و پیشگیری ها و حفاظت های لازم را از کارکنان در برابر مخاطرات شغلی ناشی از عوامل زیان آور محیط کار مد نظر دارد.
شعار معروف بهداشت حرفه ای عبارتست از ” Safty First” یا  “اول ایمنی بعد کار” که برای همگان جمله ای آشناست.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته مهندسی بهداشت حرفه ای، معرفی رشته های ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس مهندسی بهداشت حرفه ای و تعداد واحدها:

تعداد کل واحدها : ۱۲۸ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه و اختصاصی : ۹۲ واحد
کارآموزی در عرصه : ۱۶ واحد
نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

 

دروس عمومی
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه مهندسی بهداشت حرفه ای
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
مکانیک جامدات ۲ کمکهای اولیه ۲
فیزیک اختصاصی ۱ ۲ آمار حیاتی ۳
فیزیک اختصاصی ۲ ۲ برنامه نویسی کامپیوتر ۲
شیمی عمومی(معدنی ـ آلی) ۲ نقشه کشی صنعتی ۲
بیوشیمی و اصول تغذیه ۲ مدیریت صنعتی ۲
شیمی تجزیه ۳ روانشناسی صنعتی و ارتقاء سلامت ۲
ریاضیات عمومی ۱ ۲ مکانیک سیالات ۳
ریاضیات عمومی ۲ ۳ آشنایی با صنایع و شناخت فنون صنعتی ۲
فیزیولوژی و کالبد شناسی ۳ جمع ۹۲

 

 

دروس اختصاصی مهندسی بهداشت حرفه ای
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
روشنایی در محیط کار ۲ ایمنی در محیط کار ۳ ۳
صدا و ارتعاش در محیط کار ۳ ارزیابی و مدیریت ریسک ۲
تنش های حرارتی در محیط کار ۲ مهندسی فاکتورهای انسانی ۱ ۲
بهداشت پرتوها ۳ مهندسی فاکتورهای انسانی ۲ ۳
دینامیک گازها و آئروسل ۲ سم شناسی شغلی ۴
مبانی نمونه برداری از آلاینده های هوا ۳ زبان تخصصی ۲
تجزیه و ارزشیابی نمونه های هوا ۳ بیماریهای شغلی ۲
مبانی کنترل آلودگی هوا ۲ سیستم های مدیریت یکپارچه ۲
طراحی تهویه صنعتی ۳ اپیدمیولوژی بیماریهای شغلی ۲
ایمنی در محیط کار ۱ ۳ کلیات محیط زیست ۲
ایمنی در محیط کار ۲ ۳ جمع ۵۳

 

 

دروس کارآموزی در عرصه مهندسی بهداشت حرفه ای

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارآموزی در عرصه ۱ ۸ کارآموزی در عرصه ۲ ۸
جمع ۱۶
  • ۱۶ واحد کارآموزی در عرصه در نیمسال آخر ارایه می شود.

 

دانشگاههایی که در رشته مهندسی بهداشت حرفه ای پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)
دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی البرز دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشگاه علوم پزشکی بقیت اله دانشگاه علوم پزشکی بندر عباس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند
دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی بم دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی بجنورد دانشگاه علوم پزشکی زابل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
دانشگاه علوم پزشکی زنجان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی شاهرود دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی کاشان
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی کردستان دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی گناباد دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی لرستان
دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی یزد

دانشگاههایی که در رشته مهندسی بهداشت حرفه ای پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)
دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی البرز دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشگاه علوم پزشکی بقیت اله دانشگاه علوم پزشکی بندر عباس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند
دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی بم دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی بجنورد دانشگاه علوم پزشکی زابل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
دانشگاه علوم پزشکی زنجان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی شاهرود دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی کاشان
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی کردستان دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی گناباد دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی لرستان
دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشکده علوم پزشکی نیشابور
دانشگاههایی که در رشته مهندسی بهداشت حرفه ای پذیرش دانشجو دارند
(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)
دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اردبیل دانشگاه علوم پزشکی ارومیه
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی البرز دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشگاه علوم پزشکی بقیت اله دانشگاه علوم پزشکی بندر عباس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند
دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی بم دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی بجنورد دانشگاه علوم پزشکی زابل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
دانشگاه علوم پزشکی زنجان دانشگاه علوم پزشکی سبزوار دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی شاهرود دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی قزوین دانشگاه علوم پزشکی قم دانشگاه علوم پزشکی کاشان
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه دانشگاه علوم پزشکی کردستان دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی گناباد دانشگاه علوم پزشکی گیلان دانشگاه علوم پزشکی لرستان
دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی یزد دانشکده علوم پزشکی نیشابور

رشته های ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان رشته مهندسی بهداشت حرفه ای می توانند در مقطع کارشناسی ارشد در رشته های زیر ادامه تحصیل دهند:

  • آموزش بهداشت
  • آمار زیستی
  • اپیدمیولوژی
  • اقتصاد بهداشت
  • ارگونومی
  • انفورماتیک پزشکی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • زیست فناوری پزشکی
  • رفاه اجتماعی
  • سم شناسی
  • فیزیولوژی
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • مهندسی بهداشت محیط
  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • مهندسی بهداشت حرفه ای
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست
  • اکولوژی انسانی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آموزش پزشکی
  • سم شناسی محیط
  • سم شناسی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی

توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

این رشته در این سالها بازار کارخوبی داشته ومیتوان  گفت درسالهای  ۹۱ به قبل بازار کار خوبی براش مهیا نبود  به همین دلیل دانش اموزان اشناییت کمتری نسبت به این رشته دارند ویااطلاعات ناقصی دراین زمینه دارند.

اما باتوجه به روند تکاملی بهداشت و سلامت کشور و تجهیزات بیمارستانی وهمچنین گسترش زمینه های پزشکی و افزایش بیمارستان ها در کشور بازار کار خوبی درانتظار فارغ التحصیلان این رشته در سال های اینده خواهد بود.

همچنین باتوجه به امار کنکور ۹۵ میتوان گفت با رتبه ای ۱۵-۲۵ هزار باتوجه به سهمیه های مختلف (به استثنای سهمیه های خاص) میتوان دراین رشته دردانشگاه های دولتی تحصیل کرد.

به شخصه به کسانی که رتبه اشان به سایررشته های پیراپزشکی نمیرسد توصیه میکنم این رشته را انتخاب کنند.

ازنظر پرستیژکاری و موقعیت ومحیط کاری مشابه پیراپزشکی هاست.

معرفی رشته علوم و صنایع غذایی +رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی علوم و صنایع غذایی :

علوم و صنایع غذایی به علوم و صنایعی اطلاق می‌شود که طی آن مواد خام غذایی گیاهی و حیوانی، تولید، برداشت و فرآوری شده، برای مصرف آماده می‌گردند.
دوره کارشناسی پیوسته رشته علوم و صنایع غذایی شاخه ای از آموزش علوم کاربردی است که در آن دانش آموختگان با آخرین دستاوردهای علمی و کاربردی در کنترل کیفیت و ایمنی غذا آشنا می شوند و می توانند در آینده به تولید محصولات غذایی سالم، با کیفیت بهتر و با حداقل ضایعات کمک نمایند.
این رشته در زیر مجموعه علوم پزشکی قرار می گیرد و در دانشگاه های علوم پزشکی تدریس می شود،

وقتی صحبت از صنایع غذایی می شود، رشته های تغذیه، مهندسی شیمی گرایش صنایع غذایی، مهندسی کشاورزی گرایش علوم و صنایع غذایی و نهایتاً رشته علوم و صنایع غذایی به ذهن خطور می کند، در این میان رشته علوم و صنایع غذایی که به کنترل کیفیت و بهداشت مواد غذایی می پردازد، نقش مهمی در حفظ سلامت جامعه دارد. در هر کارخانه ای هدف، تولید بهترین محصول است. محصولی که از هر جهت مطلوب و بدون عیب و نقص بوده و در عین حال ضایعات بسیار کمی داشته باشد. برای رسیدن به این هدف باید بر روی تولید محصول غذایی نظارت وکنترل داشت یعنی از همان ابتدا که ماده خام به کارخانه می آید تا زمانی که پس از تغییرات لازم، بسته بندی شده و برای عرضه آماده می?شود، باید محصول مورد نظر کنترل و آزمایش گردد. برای مثال هنگام تهیه بیسکویت یا کلوچه از زمانی که آرد وارد کارخانه می شود تا زمانی که مواد مورد نیاز مثل رنگ و طعم دهنده ها به آن اضافه می گردد و در نهایت ماده مورد نظر پخته می شود، باید مرحله به مرحله توسط مسؤولین آزمایشگاه نمونه برداری و آزمایش گردد. که این کار توسط متخصصان علوم و صنایع غذایی شاخه کنترل کیفی انجام می گیرد.

باید گفت که درس های رشته علوم و صنایع غذایی تفاوت زیادی با درس های مهندسی کشاورزی گرایش علوم و صنایع غذایی ندارد اما چون رشته علوم و صنایع غذایی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است، بیشتر به کنترل بهداشت و سلامت مواد غذایی میپردازد و رشته مهندسی کشاورزی نیز وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری می باشد، به نحوه تبدیل مواد غذایی نظارت دارد.

در رشته علوم و صنایع غذایی، دانشجو تکنولوژی صنایع غذایی مختلف از قبیل صنایع لبنیات، غلات، گوشت، روغن، قند، سبزیجات و میوهجات را فرا می گیرد. همچنین دانشجویان درباره صنایع نگهداری مواد غذایی، بسته بندی و کنترل کیفی مواد غذایی آموزش می بینند. یعنی دانشجو یاد می گیرد که چگونه طی فرآیندهایی، عمر مواد غذایی را ضمن حفظ کیفیت و ارزش غذایی آن، طولانی تر کند.

در یک توضیح کوتاه می توان گفت که تفاوت رشته تغذیه با علوم صنایع غذایی در این است که تغذیه علم طولانی تر کردن عمر انسان ها است، اما رشته علوم و صنایع غذایی در جهت طولانی کردن عمر غذاها قدم برمی دارد.

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه

اگر می خواهی از دیگران عقب نمانی، از آن ها جلو بزن این جمله باید سرلوحه هر دانشجویی قرار بگیرد، بخصوص دانشجویان رشته علوم و صنایع غذایی که قرار است در واحدهای تولید مواد غذایی در کشورمان فعالیت کنند. چرا که راز موفقیت دانشجوی این رشته در دستیابی به فرآورده های جدید و عرضه آن به بازار و قابلیت توافق و سازش با تقاضای مشتریان می باشد و چنین کاری نیاز به تلاش و کوشش بسیار دارد.از سوی دیگر دانشجوی این رشته باید آمادگی کار در شهرهای کوچک یا حومه شهرهای بزرگ را داشته باشد، چون بیشتر کارخانه های صنایع غذایی خارج از شهرهای بزرگ و یا در شهرهای کوچک مستقر هستند. درس های مهم و پایه در این رشته نیز شامل شیمی، زیست شناسی (شاخه میکروبیولوژی) و آمار و احتمالات می شود.
در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته علوم و صنایع غذایی، معرفی رشته های ارشد علوم وصنایع غذایی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس علوم و صنایع غذایی و  تعداد واحدها:

دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۹ واحد
دروس اصلی : ۲۶ واحد
دروس اختصاصی اجباری : ۳۳ واحد
دروس اختصاصی اختیاری : ۴ واحد
کارآموری در عرصه : ۱۶ واحد
جمع : ۱۳۰ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.
دروس عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه علوم و صنایع غذایی 

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
ریاضی ۳ اصول کامپیوتر ۱
فیزیک ۳ شیمی تجزیه ۳
شیمی عمومی ۳ شیمی فیزیک ۳
شیمی آلی ۳ بیوشیمی عمومی ۳
فیزیولوژی ۲ آمار مقدماتی ۲
میکروبیولوژی عمومی
و انگل شناسی
۳ جمع ۲۹

 

دروس اصلی علوم و صنایع غذایی 

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
شیمی مواد غذایی (۱) ۳ اصول مهندسی صنایع غذایی ۳
شیمی مواد غذایی (۲) ۳ تجزیه دستگاهی مواد غذایی ۲
میکروبیولوژی مواد غذایی ۴ مسمومیت های غذایی ۱
اصول مدیریت ۲ اصول و روش های نگهداری مواد غذایی ۲
بهداشت و ایمنی در صنایع غذایی ۲ روش های بررسی و پژوهش ۲
اصول تغذیه ۲ جمع ۲۶

 

دروس اختصاصی اجباری علوم و صنایع غذایی 

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
زبان تخصصی ۲ صنایع روغن ۲
تجزیه مواد غذایی ۴ صنایع سبزی و میوه و کنسرو ۲
کنترل کیفیت مواد غذایی(۱) ۴ صنایع قند ۲
کنترل کیفیت مواد غذایی(۲) ۳ صنایع قنادی و نوشیدنی ها ۲
میکروبیولوژی صنعتی ۲ صنایع بسته بندی ۲
صنایع غلات ۲ اثر فرآیند بر مواد غذایی ۱
صنایع گوشت ۲ سمینار ۱
صنایع شیر و لبنیات ۲ جمع ۳۳

 

دروس اختصاصی اختیاری علوم و صنایع غذایی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
اصول طراحی کارخانجات صنایع غذایی ۲ آب و فاضلاب ۲
خوردگی در صنایع غذایی ۲ جمع ۸
اصول اقتصاد و مدیریت صنعتی ۲
  • دانشجویان ملزم به گذراندن ۴ واحد از دروس فوق طبق نظر گروه آموزشی هستند.

 

دروس کارآموزی در عرصه علوم و صنایع غذایی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارآموزی در عرصه صنایع غلات ۲ کارآموزی در عرصه صنایع سبزی و میوه ۲
کارآموزی در عرصه صنایع گوشت ۲ کارآموزی در عرصه صنایع قند ۲
کارآموزی در عرصه صنایع شیر و فراورده ها ۲ کارآموزی در عرصه صنایع نوشابه و قنادی ۲
کارآموزی در عرصه صنایع روغن ۲ کارآموزی در عرصه مراکز کنترل کیفیت مواد غذایی ۲
جمع ۱۶

 

دانشگاه هایی که در رشته علوم و صنایع غذایی
پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)

(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
دانشکده علوم پزشکی نیشابور دانشگاه علوم پزشکی تبریز
دانشگاه علوم پزشکی سمنان

رشته های ارشد علوم و صنایع غذایی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی علوم و صنایع غذایی می توانند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • رشته بهداشت و ایمنی مواد غذایی
  • رشته مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • رشته مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • رشته اپیدمیولوژی
  • رشته ارزیابی فناوری سلامت
  • رشته اقتصاد بهداشت
  • رشته انفورماتیک پزشکی
  • رشته آمار زیستی
  • رشته بیوشیمی بالینی
  • رشته علوم تغذیه
  • رشته علوم و صنایع غذایی (گرایش کنترل کیفی و بهداشتی)
  • رشته علوم بهداشتی در تغذیه
  • رشته میکروب شناسی مواد غذایی
  • رشته فناوری اطلاعات سلامت
  • رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • رشته نانوتکنولوژی پزشکی
  • رشته زیست فناوری پزشکی
  • رشته رفاه اجتماعی
  • علوم تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه
  • کنترل مواد خوراکی و آشامیدنی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آموزش پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی
  • سم شناسی

آینده شغلی و بازار کار

در حال حاضر حدود ۵ هزار کارگاه و کارخانه بیش از ۸۵% نیاز مواد غذایی کشور را در داخل تولید می کنند. این واحدهای تولیدی پیش از آغاز فعالیت خود، موظف بودند چهار پروانه تأسیس، بهره برداری، مسؤول فنی و ساخت را از وزارت بهداشت دریافت کنند. در این میان برای دریافت پروانه مسؤول فنی باید فرد تحصیل کرده ای به عنوان مسؤول فنی معرفی گردد تا پس از تأیید صلاحیت او در یک کمیته قانونی در اداره کل نظارت بر مواد غذایی، پروانه مورد نیاز صادر شود.

بر اساس قانون، مسؤول فنی موظف است بر تمام مراحل تولید، از تهیه مواد اولیه تا بسته بندی و توزیع یک کالا نظارت داشته باشد. همچنین تمام واردات باید با نظر مسؤول فنی و تأیید اداره کل نظارت انجام شود. از همین رو فارغ التحصیلان علوم و صنایع غذایی بهترین افراد برای پذیرش چنین مسؤولیتی هستند.

از سوی دیگر کشور ما با رشد جمعیت فزاینده ای روبرو است. جمعیتی که هر یک از افراد آن روزانه به ۳۰۰۰ کالری و ۹۵ گرم مواد پروتئینی نیاز دارد. البته ایران به دلیل اقلیم چهار فصل و خاک مناسب می تواند به یاری کارشناسان صنایع غذایی این نیاز را برآورده سازد و حتی به عنوان یک کشور استراتژیک صادر کننده مواد غذایی در جهان مطرح شود. همچنان که در حال حاضر نیز سالانه میلیون ها دلار، اقلام مختلف صنایع غذایی به خارج صادر می شود.

در کشوری که باید نیاز به مواد غذایی رابرای بیش از ۶۰ میلیون جمعیت تأمین کرد، صنایع غذایی هیچ وقت در انزوا قرار نخواهد گرفت، برای همین فارغ التحصیل این رشته اگر آمادگی کار در کارخانه یا کارگاه را داشته باشد کارخانه هایی که بیشتر در حومه شهر یا شهرهای کوچک واقع شده است فرصت شغلی مناسبی به دست خواهد آورد. در ضمن فارغ التحصیل علوم و صنایع غذایی می تواند با استفاده از سرمایه شخصی و یا شرکت با فردی که سرمایه مورد نیاز را دارد، واحد تولید خصوصی ایجاد کند. کاری که تعدادی از فارغ التحصیلان این رشته انجام داده و موفق نیز بوده اند.

غذا بعنوان یکی از اساسی‌ترین نیازهای بشری در طول تاریخ مطرح بوده که این نیاز با توجه به رشد سریع جمعیت و تنوع ذائقه بشری ابعاد وسیعی در دنیای امروز به خود گرفته است. علم صنایع غذایی نیز با توجه به این مهم تبدیل به یکی از علوم اساسی و مورد نیاز جامعه شده که دامنه آن از تهیه, پخت, تدارک, نگهداری, بسته‌بندی تا مصرف مواد غذایی را دربر می‌گیرد که صنایع وابسته به آن در صنعت نیز بسیار می‌باشد.

بدین جهت و با توجه به تربیت نیروهای کاردان دراین زمینه تأسیس رشته صنایع غذایی به یکی از اولویتهای مهم در آموزش کشاورزی تبدیل شده است. که با توجه به هزینه‌های بالای آن بطور محدود در سطح کشور در چند استان ایجاد شده است.

هنرجویان این رشته با مباحثی نظیر: اصول کنترل کیفیت مواد غذایی, ماشینهای صنایع غذایی, سردخانه و انبار, فرآورده‌های دامی, فرآورده‌های گیاهی, میکروبیولوژی و … آشنا می‌شوند.

زمینه‌های شغلی

تکنیسین کنترل کیفی کارخانجات مواد غذایی

تکنیسین کارخانجات فرآورده‌های دامی

تکنیسین کارخانجات فرآورده‌های گیاهی

تکنیسین آزمایشگاههای میکروبیولوژی کارخانجات صنایع غذایی

تکنیسین پخت غذا و کلیه واحدهای مرتبط

و …

توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

این رشته در این سالها بازار کارخوبی داشته ومیتوان  گفت که دانش اموزان اطلاعات بسیار کمی درباره ی این رشته دارند

اما خب باتوجه به توضیحات بالا کاملا شفاف و روشن است که به راحتی میتوانید درباره ی این رته و بازار کار ان که باتوجه به صنعتی شدن کشور و همچنین زیاد شدن کارخانه های مواد غذایی درحوزه های مختلف دراین رشته به بازار کارخوبی میتوان دست یافت اما خب باید عوامل دیگری را نیز برای دستیابی به بازار کارمناسب این رشته مدنظر قرار داد.

این رشته را میتوان بصورت بدون کنکور نیز در دانشگاه های پیام نور غیرانتفاعی و ازاد نیز انتخاب کرد

معرفی رشته کاردرمانی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی کاردرمانی:

اگر دوست دارید کاری داشته باشید که در آن به دیگران کمک کنید، شغل کاردرمانی برای شما مناسب است.

کار تخصصی کار درمانگران با افرادی است که مشکل یا ناتوانایی هایی دارند . این ناتوانایی ها و بیماری ها عبارتند از :
۱) بیماریهای نورولو‍‍ژیک نظیر سکته مغزی ، ضربه ی مغزی ، مولیتپل اسکلروزیس، پارکینسون ، A.L.S ، بیماران ضایعات نخاعی ، فلج مغزی کودکان و …
۲) بیماریهای ارتوپدیک نظیر شکستگی ها ، پارگی تاندون عضلات و رباطهای مفصلی ، R.s.D و سوختگی هاو …
۳) بیماریهای روانی نظیر اسکیزوفرنی ، افراد نوروتیک ، اختلال شخصیت ، فوبیا ، P.T.S.D
۴) بیماریها و اختلالات ذهنی نظیر کودکان بیش فعال و کم توجه ، اوتیسم ، اختلالات نافذ رشد P.D.D ، عقب ماندگی ذهنی ، سندرم داونDown ، اختلالات یادگیری کودکان
۵) بیماری های مرتبط با حوزه ی سالمندی نظیر آلزایمر و دمانس
۶) اختلالات رفتاری مرتبط با حوزه ی معتادین
۷) زمینه ی مرتبط با رشد کودکان و توانمند سازی عصبی نوزادان نارس نظیر Preterms و نوزادان در واحد مراقبت های ویژه ی NICU
۸) زمینه های مرتبط با صنعت نظیرسلامت کارکنان و کارگران و کارمندان حین انجام کار ، بهینه سازی ابزار آلات

کاردرمانگر کمک می کند تا این افراد بتوانند به طور مستقل به زندگی خود ادامه دهند و حتی توانایی کار کردن را نیز پیدا کنند تا درآمد کسب کنند و زندگی خود را اداره نمایند.

حوزه فعالیت کار درمان در دو زمینه روانی و جسمانی می باشد. او تمامی‌ ابعاد یک‌ بیماری‌ و تأثیرات‌ جانبی‌ آن‌ را به‌ روی‌ زندگی‌ شخصی‌ و اجتماعی‌ فرد را در نظر گرفته‌ و با ارائه‌ تکنیک‌های‌ درمانی‌ مناسب‌، ضمن‌ در نظر گرفتن‌ علائق‌ و انگیزه‌ فرد، او را به‌ سوی‌ فعالیت‌ روزانه‌ مستقل‌ سوق‌ می‌دهد.

متخصصان‌ کاردرمانی‌ با تسلط‌ کافی‌ بر علوم‌ مختلف‌ فیزیولوژیکی‌، آناتومیکی‌ و روانشناختی‌، یک‌ برنامه‌ جامع‌ درمانی‌ را به‌ بیماران‌ ارائه‌ می‌دهند؛ یعنی‌ در کاردرمانی‌، تمرکز درمان‌ فقط‌ روی‌ بیماری‌ نیست‌، بلکه‌ تمامی‌ ابعاد زندگی‌ فرد، مورد بررسی‌ قرار می‌گیرد.

در واقع هدف کاردرمانی به حداقل رساندن ناتوانی های یک معلول ، استفاده ی بهینه از توانمندی های باقیمانده و کمک به او برای کسب حداکثر میزان توانمندی و استقلال فردی در تمامی حیطه های زندگی می باشد. کار درمانگر باید در تمامی مراحل زندگی بیمار به صورت فعال انجام وظیفه نماید از انجام فعالیت های روزانه، تفریح  تا آموزش زندگی اجتماعی،مهارت های مختلف، یافتن شغل و …

کاردرمانگر در فرآیند کاری خود از انواع ورزش ها ی فیزیکی، ابزارهای مختلف، نرم افزارهای کامپیوتری و … استفاده می کنند. گاهی نیز کاردرمانگرهای خلاق به طراحی  و ایجاد وسایل ، ابزارها و نرم افزارهای لازم که وجود ندارد ولی مورد نیاز است، می پردازند.

کار درمانگرها ممکن است فقط با گروه سنی یا گروه بیماران خاصی کار کنند. مثلا گروهی فقط در مدارس توانائیهای دانش آموزان را بررسی کرده و با درمان و یا ایجاد تغییرات لازم، به آنها در شرکت حداکثر در برنامه ها و فعالیتهای مدرسه کمک می کنند. گروهی نیز ممکن است فقط با معتادان یا بیماران روانی کار کنند.

وظایف کار درمانگر

  • معالجه اختلالات روانی و جسمانی
  • تهیه و تدوین برنامه جامع درمانی
  • آموزش کارهای مختلف از جمله پوشیدن لباس، آشپزی، غذاخوردن، استفاده از کامپیوتر و … به بیماران
  • آموزش حرکات و تمرین های مختلف به بیماران
  • استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری موجود در جهت پیشرفت بیماران در حل مسایل، تصمیم گیری، حافظه، هماهنگی و …
  • آموزش شیوه استفاده از وسایل کمک حرکتی مانند صندلی چرخ دار و … به بیماران ناتوان جسمی
  • آموزش شیوه زندگی اجتماعی به بیماران ( از جمله شیوه خرید، استفاده از وسایل نقلیه عمومی، زمان بندی، بودجه بندی و … )
  • کمک به درمان انواع بیماران از جمله معتادان و بیماران افسرده
  • بررسی محیط خانه و کار بیمار و متناسب سازی آنها با نیازهای بیمار
  • آموزش خانواده، همکاران و کارفرماهای بیماران درباره نحوه ایجاد ارتباط و مراقبت از آنها
  • برنامه ریزی و ارزیابی دقیق میزان پیشرفت بیماران در فرآیند درمان

 

مهارت و دانش مورد نیاز شغل کاردرمانی

  • صبر و شکیبائی زیاد : چون معمولا فرآیند کاردرمانی زمان بر است.
  •  روابط عمومی قوی : برای ایجاد ارتباط مناسب و اعتماد در بیماران
  • توانایی انگیزه بخشی : برای دادن امید و انگیزه کافی به بیماران
  • ابتکار و تخیل : برای مطابقت دادن فعالیتها با نیازهای بیماران
  • توانایی‌ جسمی‌ و روحی‌ خوب‌
  • مهربانی، همدردی  و علاقه به کمک به دیگران
  • توانایی خوب در آموزش دادن

 

تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل کاردرمانی

علاقه مندان برای ورود به این شغل باید مدرک دانشگاهی معتبر داشته باشند. آنها می توانند در رشته کاردرمانی در مقاطع مختلفکارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تحصیل کنند.

فرصت شغلی و بازارکار متخصص کار درمانی

کاردرمانگرها می توانند دربهزیستی ، هلال احمر، بیمارستانهای توانبخشی و روانی ، درمانگاهها ، سرای سالمندان ، مراکز نگهداری عقب مانده های ذهنی و مراکز کار درمانی مشغول به کار شوند .تعدادی از آنها نیزدر منازل بیماران خدمات حرفه ای خود را ارائه می کنند.

کاردرمانگر  همچنین می تواند با داشتن شرایط لازم، صاحب شماره نظام پزشکی شده و اقدام به تاسیس مطب خصوصی نماید .

برای دانلود شرایط کامل تاسیس مطب و مراکز کاردرمانی کلیک کنید.

فضاهای کاری دیگری نیز وجود دارد که یک کاردرمانگر می تواند در آنها مشغول به کار شود :

  • کاردرمانگر می تواند به ارائه خدمات درمانی در حوزه پیشگیری و کار با کودکان سالم در معرض خطر و غربالگری و بازشناسی ایشان در مهد های کودک و مدارس ابتدایی بپردازد.
  • کاردرمانگر می تواند به عنوان عضو هیات علمی در دانشگاههای سراسر کشور استخدام و مشغول تدریس، پژوهش و تحقیق و مطالعه شود.
  • کاردرمانگر می تواند در سمت های مشاور امور توانبخشی در برخی نهاد ها ( مثل صدا و سیما و بنیاد معلولان و جانبازان و انجمن ها  و موسسات دولتی و خصوصی ) مشغول به کار شود.
  • کاردرمانگر می تواند در زمینه تهیه و تامین تجهیزات توانبخشی فعالیت کند.
با توجه به تعداد قابل توجه جمعیت هایی که به کاردرمانی در سراسر کشور نیاز دارند، وضعیت بازارکار کاردرمانی در ایران مناسب است. شرایط استخدامی کاردرمانگرها در شهرهای به غیر از تهران، بسیار مناسب تر است.

آینده شغلی مناسب کاردرمانی علاوه بر ایران، در اکثر کشورهای جهان نیز صادق است. به همین جهت افرادی که تمایل به کار در کشورهای دیگر را دارند، می توانند فرصت های شغلی مناسبی در حوزه کاردرمانی در آنجا پیدا کنند. در ادامه نمونه ای از آن آورده شده است.

وضعیت استخدام و آینده شغلی کاردرمانگرها در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا – پیش بینی ها نشان می دهد میزان استخدام متخصصان کاردرمانی بین سال های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲،  رشد ۲۹ درصدی خواهد داشت . در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل۱۱  درصد می باشد.

استرالیا در بازه زمانی۵  سال گذشته میزان استخدام در این شغل رشد ۲۲٫۴درصدی داشته (در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل ۶٫۵ درصد بوده است) و رشد بسیار زیاد در آینده برای آن پیش بینی می شود.

میزان درآمد متخصص کار درمانی

اکثر افرادی که در حیطه ی کاردرمانی کار می کنند ، درآمد مناسبی دارند. البته آنهایی که سابقه و تجربه کاری بیشتری دارند، درآمد مناسب تری هم کسب می کنند.

کاردرمانگرانی که به صورت مستقل و شخصی فعالیت می کنند، با توجه به میزان فعالیت و تعداد مراجعان، درآمدهای مختلفی دارند.

درآمد کاردرمانگر در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا – درآمد کاردرمانگرها در این کشور در سال ۲۰۱۲، حدود ۷۵۵۰۰ دلار در سال بوده است.

انگلستان – درآمد کاردرمانگر در این کشور در ابتدای کار حدود ۲۲۰۰۰ پوند در سال است. با داشتن تحربه بیشتر این درآمد بین ۲۵۵۰۰تا ۳۴۵۰۰ پوند در سال می رسد. افرادی که در این شغل سمت های نظارتی و مدیریتی دارند، درآمد بیش از ۴۰۰۰۰ پوند در سال هم کسب می کنند.

استرالیا متوسط درآمد سالانه متخصصان کاردرمانی سالانه ۶۰۰۰۰  دلار استرالیا (قبل از کسر مالیات) می باشد.

کانادامتوسط درآمد سالانه متخصصان کاردرمانی سالانه ۵۹۰۰۰  دلار کانادا می باشد.

شخصیت های مناسب شغل کاردرمانی

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.

شخصیت های مناسب این شغل بر اساس شخصیت شناسی MBTI :

 ENFJ این تیپ شخصیتی به حوزه های سلامت علاقه مندند. آنها به عوامل روانی، احساسی و معنوی بیماران توجه داشته و از ارائه راه حل به بیماران خشنود می شوند.

INFJ  این تیپ شخصیتی دوست دارند از دانش خود در جهت کمک به دیگران استفاده کنند به خصوص اگر کار آنها به صورت مشاوره ای باشد.

ENFP این تیپ شخصیتی به حوزه بهداشت و سلامت علاقه دارد چون علاوه بر حغظ استقلال، مشاغل آن از انعطاف کافی برخوردارند. این افراد اگر کارشان به صورت مشاوره ای و خارج از ساختار سنتی اداری باشد، بسیار از آن لذت می برند.

INFP  این تیپ شخصیتی دوست دارد در کارش استقلال داشته و از نزدیک با افراد ارتباط داشته باشد.

ESFJ این تیپ شخصیتی دوست دارد با دیگران مستقیما در ارتباط باشد، به آنها کمک کرده و از مشکلات و دردهایشان بکاهد. او می تواند رابطه خوبی با بیماران و همکاران خود ایجاد کند.

ISFJ این تیپ شخصیتی دوست دارد به دیگران کمک کند و ترجیح می دهد در فرآیند درمان با یک فرد به طور شخصی روبرو باشد.

ESFP این تیپ شخصیتی دوست دارد با مردم در ارتباط باشد و به آنها کمک کند. او از اینکه زندگی را برای دیگران آسان تر و رضایت بخش تر کند، لذت می برد.

ISFP این تیپ شخصیتی دوست دارد به دیگران کمک کرده و مشکلات آنها رفع کند. بنابراین به مشاغل حوزه پزشکی به خصوص مشاغلی که مستقیما با بیمار سر و کار دارد، علاقه دارد.

کاردرمانی به معنی استفاده از فعالیت های هدفمند برای افرادی است که در اثر آسیب یا بیماری دچار محدودیت و اختلال عملکرد روانی، اجتماعی، رشدی یا اختلالات یادگیری شده‌اند.
اختلال می تواند ناشی از صدمه، تصادف، بیماری جسمی، اختلال عاطفی، تعارضات و فشارهای روانی و یا حتی تاخیر در رشد و یا اختلالات مادرزادی باشد. این بیماران می‌توانند به تمام گروه های سنی از نوزادان، کودکان و … تا سالمندان تعلق داشته باشند.
این حرفه شامل ارزیابی، درمان و مشاوره است و با استفاده از روشهای  نوین روانشناسی و استفاده از برخی دانشهای مرتبط نظیر نورولوژی، بیومکانیک و … بر انجام فعالیت هدفمند با حفظ حرمت انسانی به منظور ارتقاء وضعیت سلامتی و کیفیت زندگی فرد و جامعه تکیه دارد.

هدف

هدف ، بررسی و ارزیابی توانایی‌ها و ناتوانی‌ها و درمان و آموزش معلولین است ، از طریق شرکت دادن فعال آن ها در استفاده از وسایل و فعالیت‌های انتخابی که توسط کار درمان به منظور درمان و جلوگیری از پیشرفت معلولیت ارائه می‌گردد.

کمک به معلولین، برای رسیدن به حد توانایی ممکن در جهت نیل به استقلال در کارهای روزمره و فعالیت‌های اجتماعی و همچنین آمادگی برای آموزش حرفه‌ای ،‌هدف اصلی این رشته می‌باشد.

آیا می دانید که ۱ تا ۳% کودکان ایرانی با مشکل حرکتی به دنیا می آیند؟ کودکانی که حتی در سنین ۳ یا ۴ سالگی نیز نمی توانند سینه خیز و یا چهاردست و پا راه بروند. آیا می دانید که تعداد قابل توجهی از بیماران بعد از عمل جراحی نمی توانند با شغل سابقشان تطبیق یافته و بازدهی قبلی را داشته باشند؟ و آیا می دانید که بسیاری از بیماران روانی پس از درمان نمی توانند به زندگی اجتماعی برگشته و در حد سایر افراد جامعه فعالیت کنند؟ چه باید کرد؟ آیا می توان با فیزیوتراپی مشکلات فوق را حل کرد و یا برای بهبود اختلالات فوق باید از روان درمانی کمک گرفت؟ متخصصان کار درمانی معتقدند که بهترین راه درمان مشکلات و اختلالات یاد شده، استفاده از روش کاردرمانی است زیرا یک روان درمان در دو حیطه روانی و جسمانی به معالجه اختلالات مورد نظر می پردازد.

ماهیت

کاردرمانی تنها رشته علوم توانبخشی در مقطع لیسانس است که به درمان اختلالات، هم درحیطه جسمانی و هم در حیطه روانی می‌پردازد. این رشته به عنوان یک رشته کل‌نگر تمامی ابعاد یک بیماری و تاثیرات جانبی آن را به روی زندگی شخصی و اجتماعی در نظر گرفته و با ارائه تکنیک‌های درمانی مناسب، ضمن در نظر گرفتن علائق و انگیزه فرد، او را به سوی فعالیت روزانه مستقل سوق می‌دهد. در واقع متخصصان کاردرمانی با تسلط کافی بر علوم مختلف فیزیولوژیکی، آناتومیکی و روان شناختی، یک برنامه جامع درمانی را به بیماران ارائه می‌دهند.

کاردرمانی یکی از رشته‌های علوم توانبخشی است که با استفاده از تمرین‌های حرکتی و برنامه‌های هدفمند، باعث بهبود و درمان بیماری‌های جسمانی، روانی ، ذهنی و اجتماعی بیماران شده و در نهایت افراد ناتوان و معلول را به جامعه باز می‌گرداند.

در حال حاضر در دنیا دو نوع درمان وجود دارد که یکی درمان های رایج و دیگری درمان های کلی نگر است. در این میان رشته کاردرمانی با دیدگاه کلی نگر به درمان بیماری ها می پردازد. یعنی در کاردرمانی تمرکز درمان فقط روی بیماری نیست، بلکه تمامی ابعاد زندگی فرد، مورد بررسی قرار می گیرد.

توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه

گفتنی است که به دلیل محدود بودن منابع این رشته به زبان فارسی، تسلط به زبان انگلیسی نقش مهمی در موفقیت دانشجویان و ارتقاء رشته کاردرمانی دارد.

بدون شک علاقه به رشته تحصیلی اولین شرط موفقیت در هر رشته‌ای است. اما به گفته اساتید کاردرمانی، علاقه در این رشته اهمیتی دو چندان دارد . یک کاردرمانگر باید انگیزه‌ای قوی داشته باشد تا بتواند با بیمارانی که دارای معلولیت‌های مختلف هستند، ارتباط برقرار کرده و آن ها را به خوبی درمان کند. مهمترین ویژگی یک کاردرمانگر، علاقه به انسان ها است. چون بسیاری از بیمارانی که به کاردرمانگر مراجعه می‌کنند، نیاز به درمانی طولانی دارند. حال اگر متخصص این رشته به کارش و به مردم علاقه‌مند نبوده و صبر و حوصله نداشته باشد، موفق به درمان بیماران مورد نظر نخواهد شد.

اولین و مهمترین ویژگی‌دانشجوی کاردرمانی داشتن توانایی جسمی و روحی خوب است و این که بتواند با درایت، ابتکار عمل و خلاقیت ، درمان موثرتری را ارائه بدهد.

خدمات ویژۀ کاردرمانی شامل: آموزش مهارتهای زندگی روزمره، ایجاد و توسعۀ مهارتهای درکی، حرکتی و عملکرد یکپارچگی حس، توسعۀ مهارتهای بازی و پیش حرفه‌ای و تواناییهای اوقات فراغت، طراحی، ساختن یا بکار بردن وسایل کمکی و ارتزها و پروتزها، انتخاب وسایل نظافتی، استفاده از صنایع دستی که به طور ویژه به منظور افزایش عملکرد طرح شده است، توصیف و تفسیر آزمون ها مثل ارزیابی قدرت عضلانی، ارزیابی دامنۀ حرکتی و نیز تطبیق محیط برای فرد معلول می‌باشد. این خدمات به طور فردی، گروهی و یا در سیستم های اجتماعی ارائه می‌گردد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و کاریابی به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته کاردرمانی، معرفی رشته های ارشد کاردرمانی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 

سرفصل دروس کاردرمانی و تعداد واحدها:

تعداد کل واحدها : ۱۲۸ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۸ واحد
دروس اختصاصی :
کارآموزی در عرصه : ۲۴ واحد

 

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

 

دروس عمومی
 
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه رشته کاردرمانی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
فیزیولوژی عمومی ۱ فیزیولوژی اعصاب ۲
آناتومی اندامها ۳ آناتومی سر و گردن و تنه ۲
آناتومی سیستم اعصاب ۲ آناتومی سطحی ۱
روانشناسی رشد ۲ روانشناسی مرضی ۲
مقدمه ای بر روانپزشکی ۲ مقدمه ای بر روانپزشکی کودک ۱
مقدمه ای بر ارتوپدی ۲ بیماریهای داخلی ۲
نورولوژی ۲ آشنایی با مبانی آزمایشات پاراکلینیک ۲
کمکهای اولیه ۱ جمع ۲۸
آمار ۱

دروس اختصاصی رشته کاردرمانی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
زبان تخصصی ۲ مدیریت کاردرمانی ۱
مبانی کاردرمانی و توانبخشی ۳ فعالیتهای روزمره زندگی ۲
تئوری فعالیت ۱ فعالیتهای هدفمند و تجزیه و تحلیل آنها ۱و۲و۳ وو۴ ۴
کینزیولوژی و بیومکانیک ۱و۲و۳ ۶ رشد کودک ۲
ارزشیابی عضلانی و اندازه گیری دامنه حرکتی مفاصل ۲ وسایل کمکی و اعضای مصنوعی در کاردرمانی ۲
توانبخشی حرفهای و ارگونومی ۲ بازی و تفریح در کاردرمانی ۲
کاردرمانی در بیماریهای کودکان ۲ کاردرمانی در بیماریهای جسمانی ۱و۲و۳و۴ ۷
کاردرمانی در اختلالات روانی اجتماعی ۱و۲ ۴ کاردرمانی در روانپزشکی کودک ۲
کاردرمانی در غقب ماندگی ذهنی ۱ تکنیکهای حرکت درمانی ۳
مقدمه ای بر روش تحقیق در کاردرمانی ۱ جامعه شناسی در کاردرمانی ۱
مشاوره در کاردرمانی ۱ گروه و روابط بین فردی ۱
ساخت انواع اسپلینت ۲ جمع ۵۶
سمینار ۲

 

دروس کارآموزی در عرصه رشته کاردرمانی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارآموزی در عرصه
(مشاهده بالینی روانی)
۱ کارآموزی در عرصه
(مشاهده بالینی جسمانی)
۱
کارآموزی در عرصه روان ۱و۲ ۸ کارآموزی در عرصه جسمانی ۱و۲و۳ ۱۲
کارآموزی در عرصه مستقل ۲ جمع ۲۴

 

دانشگاههایی که در رشته کار درمانی پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی سمنان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی ایران  دانشگاه علوم پزشکی زنجان

 

دانشگاههایی که در رشته کار درمانی پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی سمنان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشگاه علوم پزشکی زنجان

 

دانشگاههایی که در رشته کار درمانی پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی مازندران دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور
دانشگاه علوم پزشکی سمنان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
دانشگاه علوم پزشکی همدان دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشگاه علوم پزشکی زنجان

رشته های ارشد کاردرمانی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی کاردرمانی می توانند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • آمار زیستی
  • اپیدمیولوژی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • رفاه اجتماعی
  • زیست فناوری پزشکی
  • ارگونومی
  • سلامت سالمندی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • علوم تشریحی
  • کاردرمانی
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آموزش پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترنیکی در علوم پزشکی
  • مدیریت توانبخشی

توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

برای فارغ‌التحصیل رشته کاردرمانی هنوز فرصت‌های شغلی بسیاری وجود دارد. زیرا کشور ما با کمبود متخصص این رشته روبرو است و هر ساله بیمارستان ها، کلینیک‌های توانبخشی سازمان بهزیستی کشور و هلال‌احمر برای جذب فارغ‌التحصیلان کاردرمانی اعلام نیاز می‌کنند.

همچنین فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند با مجوز وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی و سازمان بهزیستی اقدام به تاسیس کلینیک‌های خصوصی روزانه و یا شبانه‌روزی کند.

بسیاری از بیماری‌ها از جمله بیماری‌های نورولوژی (مغز و اعصاب) مانند سکته مغزی، پارکینسون M.S. و فلج مغزی، روماتولوژی مانند آرتریت رومائید،‌روماتیسم و اسکلرودرما، ارتوپدی از قبیل شکستگی‌ها ، ضایعات بافت نرم و سوختی‌ها، ناتوانی‌های ذهنی مانند سندرم داون ، عقب‌مانده ذهنی ، سندرم‌رت، اختلال یادگیری و اوتیسم، بیماری های روانی مانند اسکیزوفرنیا، افسردگی ،‌مانیک و اختلالات شخصیتی و بالاخره ناتوانی‌های اجتماعی و سالمندان برای بهبود، نیاز به خدمت کاردرمانی دارند.

بنابراین حیطه کاری رشته کاردرمانی بسیار گسترده است و متخصص این رشته می‌تواند با توجه به علاقه خود در واحدهای درمانی مختلفی فعالیت کند.

این رشته در این سالها بازار کارخوبی پیدا کرده و میتوان گفت درسالهای  ۹۰به قبل بازار کار خوبی براش مهیا نبود  به همین دلیل دانش اموزان اشناییت کمتری نسبت به این رشته دارند ویااطلاعات ناقصی دراین زمینه دارند.

اما باتوجه به روند تکاملی بهداشت و سلامت کشور و تجهیزات بیمارستانی وهمچنین گسترش زمینه های پزشکی و افزایش بیمارستان ها در کشور بازار کار خوبی درانتظار فارغ التحصیلان این رشته در سال های اینده خواهد بود.

همچنین باتوجه به امار کنکور ۹۵ میتوان گفت با رتبه ای تا ۱۵ هزار باتوجه به سهمیه های مختلف (به استثنای سهمیه های خاص) میتوان دراین رشته دردانشگاه های دولتی تحصیل کرد. لازم بذکرست که دربعضی سایت ها شما رتبه هایی بسیار بالاترازین این عدد تا ۵۰-۶۰ هزار خواهید دید.باید گفت که این رتبه ها و اعداد ارقام درواقع یک فریب برای جذب و جلب شماست بخصوص که درایام انتخاب رشته کلماتی نظیر سهمیه های پنهان -بارتبه های ۵۰-۶۰ صد هزار پزشکی  و پیراپزشکی قبول شدن و….که همه ی اینها ناشی از سواستفاده عدم اگاهی و اطلاعات کافی شما دانش اموزان نسبت به پروسه انتخاب رشته بوده و ان اعداد اعلامی رتبه ی کشوری داوطلبان بوده که ارزش وتاثیر خاصی درروند انتخاب رشته ندارد.به همین دلیل است که بارها تاکید میشود پروسه کنکور از زمان شروع رقابت کنکور درس خواندن و ازمون سراسری  وبعد ان انتخاب رشته همگی نیازمند وجود یک مشاور اگاه دراین زمینه یک فرد خبره و ازهمه مهمتر راه شناس بوده که بانقشه ی درست راه و فرد به فرد برای شرکت در کنکور و بعدان انتخاب رشته شمارا راهنمایی کند.

 

معرفی رشته گفتار درمانی+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی گفتار درمانی:

اگر به حوزه علم و سلامت علاقه زیادی داشته و می توانید با افراد مختلف کنار بیایید، این شغل برای شما مناسب است.

برقراری ارتباط با دیگران یکی از نیازهای اصلی هر انسانی است. سخن و گفتار ابزار برقراری این ارتباط می باشد. وجود هر گونه مشکل و اختلال در گفتار هر فردی، موجب وارد شدن خدشه به روابط اجتماعی و در نهایت صدمات روحی و روانی شدید برای او می شود. گفتار درمانی راهی است برای رفع هر گونه مشکلات زبانی و گفتاری.

گفتار درمانی به ارزیابی، تشخیص و درمان انواع اختلالات گفتاری و زبانی می پردازد.

متخصص گفتار درمانی یا گفتار درمانگر به شناسایی مشکلات ارتباطی و گفتاری مراجعان پرداخته و به کمک شیوه ها و روش های گفتار درمانی (بدون دارو) این مشکلات را درمان می کند. اختلالات گفتاری شایع شامل لکنت، اختلالات تولید(اختلال در تلفظ صداها)، اختلالات صوتی، تأخیر در رشد گفتار و زبان، اختلال در بلع، اختلالات گفتاری ناشی از فلج مغزی ، کم شنوایی،سکته های مغزی و …. می باشد.

کار گفتار درمانی در واقع یک کار گروهی است. زیرا متخصص گفتار درمانی معمولا برای رسیدن به نتایج مطلوب ،بسته به نوع مشکل فرد مراجعه کننده، با روانشناس، شنوایی سنج، فیزیوتراپ، متخصص مغز و اعصاب، متخصص کودکان، متخصص گوش و حلق و بینی، معلم (برای بچه ها) و … در ارتباط است.

گفتار درمان باید با مراجعان خود ارتباط خوبی برقرار کرده و با صبر و حوصله فرآیند درمان را پیش ببرد. کار گفتار درمانی یک کار زمان بر و طولانی است. همچنین باید در مراجعان خود انگیزه و اراده لازم را برای گذراندن کامل دوره درمانی ایجاد کند. کار متخصص گفتار درمانی بالابردن توان ارتباطی و گفتاری مراجعان طی جلسات درمانی فردی و گروهی است. یک گفتار درمانگر خوب باید اهداف درمانی را به هدف های کوچک تر تبدیل کند و با توجه به توانایی های فرد و علایق مراجعه کننده، از روش های مختلف برای رسیدن به هدف استفاده کند. مثلا در کودکان باید تمرینات را در قالب بازی هایی بگنجاند تا کودک خسته و بی حوصله نشود و از برنامه درمانی دوری کند.

کار گفتار درمان فقط درمان نیست، بلکه آموزش های پیشگیرانه راه نیز شامل می شود. به عنوان مثال گفتار درمان می تواند با مدارس در ارتباط بوده و به آموزش پیام های بهداشتی حوزه کار خود بپردازد.

گاهی مراجعان گفتار درمان ها افراد خاصی مانند خواننده ها، گوینده ها، دوبلورها، مداحان می باشند که به منظور استفاده درست از صدای خود و رفع مشکلات احتمالی موجود به سراغ این متخصصان می آیند.
 
 در ادامه اطلاعات کاملی در مورد وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازار کار و فرصت های شغلی و میزان درآمد متخصص گفتار درمانی ارائه می شود. 

وظایف گفتاردرمانگر

  • ملاقات با مراجعان و گرفتن تست های مختلف برای تشخیص مشکلات خاص آنها
  • برنامه ریزی جلسات درمانی مراجعان
  • انتخاب مناسب ترین روش های درمانی با توجه به شرایط هر فرد مراجعه کننده و اجرای آنها
  • حمایت و پشتیبانی از مراجعان در مواقع لزوم
  • همکاری نزدیک با سایر متخصصان ( مانند پزشک، شنوایی سنج، معلم و …) برای رسیدن به نتایج درمانی بهتر
  • راهنمایی والدین یا اطرافیان در خصوص روش های حمایتی آنها نسبت به فرد
  • کمک در جهت استفاده بهتر از گفتار و پیش گیری از بروز هر نوع اختلال به افرادی که از گفتار خود به صورت حرفه ای استفاده می کنند مانند خواننده ها، گوینده ها و …
  • آموزش روش ها و توصیه های پیشگیرانه به کودکان، مادران، معلمان و …
  • نگهداری پرونده های مراجعان

 

مهارت و دانش مورد نیاز

  • توانایی ایجاد ارتباط مناسب و نزدیک با مراجعان در هر سنی
  • داشتن صبر و حوصله زیاد
  • خلاقیت در انتخاب روش های درمانی متناسب با وضعیت مراجعان
  • توانایی حل مساله
  • توانایی ایجاد انگیزه در مراجعان برای انجام تمرینات و ادامه دادن جلسات درمان
  • توانایی آموزش به والدین و اطرافیان فرد برای تمرین کردن با او
  • توانایی کار فردی و تیمی
  • توان استفاده از کامپیوتر و اینترنت
  • آشنایی با زبان انگلیسی ( به دلیل محدود بودن منابع فارسی)
  • آشنایی با زبان های محلی (برای مراجعان خاص)

تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل

فارغ التحصیلان رشته کارشناسی گفتار درمانی می توانند وارد این شغل شوند. البته علاقه مندان می توانند در مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد گفتار درمانی) تحصیلات خود را ادامه دهند که در این صورت بیشتر به شغل های آموزش و تحقیق و پژوهش در این حوزه روی خواهند آورد.

فرصت شغلی و بازارکار متخصص گفتار درمانی

متخصص گفتار درمانی می تواند در بخش دولتی یا خصوصی استخدام شود. مکان هایی که ممکن است به تخصص او احتیاج داشته باشند شامل بیمارستان ها، کلینیک ها، مراکز توانبخشی، مدارس، زندان ها، آسایشگاه ها، پرورشگاه ها، مهد کودک ها و… می باشند. گفتار درمان با کسب تجربه لازم و داشتن شرایط مورد نظر ( از جمله داشتن مدرک کارشناسی یا بالاتر، داشتن سابقه کار۵  ساله برای تاسیس دفاتر گفتاردرمانی در تهران و کرج و ۳ ساله برای شهرستان ها) می تواند دفتر مستقل راه اندازی کند.

تعداد متخصصان گفتار درمانی به نسبت نیاز کشور، کمتر بوده و در نتیجه فرصت های شغلی خوبی در بازارکار این شغل وجود دارد. شغل گفتار درمانی از مشاغل نو و جدید در کشور است و سابقه طولانی ندارد. بنابراین قابلیت رشد و پیشرفت خوبی داشته و پیش بینی می شود از آینده شغلی خوبی نیز برخوردار باشد.

گفتار درمان ها در کشور با برخی مشکلات روبرو هستند که عبارتند از :

  • عدم استانداردسازی و تعریف جایگاه شغل گفتار درمانی در ایران
  • پایین بودن و به روز نبودن تعرفه خدمات گفتار درمانی
  • مهاجرت بسیاری از گفتار درمان ها به کشورهای دیگر (به خصوص حاشیه خلیج فارس) به دلیل عدم وجود حمایت های مالی از آنها
  • اشتغال بیش از نیمی از فارغ التحصیلان رشته گفتار درمانی در مشاغل غیرمرتبط
  • عدم پوشش بیمه ای خدمات گفتار درمانی

وضعیت استخدام این شغل در برخی کشورهای جهان به شرح زیر است :

آمریکا – پیش بینی ها نشان می دهد میزان استخدام متخصصان گفتار درمانی بین سال های۲۰۱۰  تا ۲۰۲۰ ، رشد۲۳ درصدی خواهد داشت. در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل۱۴  درصد می باشد.

استرالیا – در بازه زمانی۵  سال گذشته میزان استخدام در این شغل رشد۱۰۳٫۶  درصدی داشته و رشد بسیار زیاد در آینده برای آن پیش بینی شده است.

میزان درآمد متخصص گفتار درمانی

آمار دقیقی از میزان حقوق و درآمد گفتار درمانگرها در کشور در دسترس نمی باشد. متخصصانی که در بخش دولتی استخدام می شوند، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کنند. گفتار درمان هایی که در بخش خصوصی هستند، با توجه به میزان تجربه، توانایی و نوع توافقی که با کارفرمای خود می کنند، درآمدهای متفاوتی دارند. آنهایی هم که دفتر گفتار درمانی تاسیس می کنند، با توجه به میزان توانایی و تبحر، کیفیت کار و تعداد مراجعان، درآمدهای مختلفی خواهند داشت.

درآمد این شغل در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا – متوسط درآمد سالانه این شغل ۶۶٫۹۲۰ دلار (برای همه مشاغل۳۳٫۸۴۰  دلار) در سال۲۰۱۰   و مطابق با آخرین آمارها در سال ۲۰۱۳، ۶۹,۱۵۰ دلار بوده است.

استرالیا – متوسط درآمد سالانه متخصصان گفتار درمانی ۶۰٫۰۰۰ دلار (قبل از کسر مالیات) می باشد.

انگلستان – متوسط درآمد سالانه در این شغل برای افراد تازه کار بین۳۲٫۵۰۰  تا۴۲٫۰۰۰  دلار، افراد با تجربه حدود۵۲٫۰۰۰  دلار و برای افراد ارشد و مسئول تیم ها حدود۶۱٫۰۰۰  دلار می باشد.

شخصیت های مناسب این شغل

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.

شخصیت های مناسب این شغل بر اساس شخصیت شناسی MBTI :

ENFJ این تیپ شخصیتی به حوزه های سلامت علاقه مندند. آنها به عوامل روانی، احساسی و معنوی بیماران توجه داشته و از ارائه راه حل به بیماران خشنود می شوند.

INFJ    این تیپ شخصیتی دوست دارند از دانش خود در جهت کمک به دیگران استفاده کنند به خصوص اگر کار آنها به صورت مشاوره ای باشد.

ENFP  این تیپ شخصیتی به حوزه بهداشت و سلامت علاقه دارد چون علاوه بر حغظ استقلال، مشاغل آن از انعطاف کافی برخوردارند. این افراد اگر کارشان به صورت مشاوره ای و خارج از ساختار سنتی اداری باشد، بسیار از آن لذت می برند.

INFP  این تیپ شخصیتی دوست دارد در کارش استقلال داشته و از نزدیک با افراد ارتباط داشته باشد.

ISTJ   این تیپ شخصیتی به نگرانی های بیماران توجه خاص داشته، خوب گوش کرده و توصیه های حساب شده می کند. او از محیط های کاری منظم استقبال کرده و به خوبی به مسئولیت های خود عمل می کند.

ESFJ این تیپ شخصیتی دوست دارد با دیگران مستقیما در ارتباط باشد، به آنها کمک کرده و از مشکلات و دردهایشان بکاهد. او می تواند رابطه خوبی با بیماران و همکاران خود ایجاد کند.

ESFP این تیپ شخصیتی دوست دارد با مردم در ارتباط باشد و به آنها کمک کند. او از اینکه زندگی را برای دیگران آسان تر و رضایت بخش تر کند، لذت می برد.

ISFP این تیپ شخصیتی دوست دارد به دیگران کمک کرده و مشکلات آنها رفع کند. بنابراین به مشاغل حوزه پزشکی به خصوص مشاغلی که مستقیما با بیمار سر و کار دارد، علاقه دارد.

گفتار درمانی یکی از رشته‌های علوم پزشکی در شاخه‌ی توانبخشی است. از یک سو آسیب‌شناسی، ارزیابی و درمان اختلالات گفتار، زبان و بلع زمینه‌هایی است که به این رشته مربوط می‌شود و از سوی دیگر پیشگیری از این اختلالات حیطه‌ی قابل نفوذ  گفتار درمانی است. این رشته در حال حاضر در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در چندین دانشگاه در تهران و شهرستان‌ها دانشجو می‌پذیرد.

تاریخچه
انسان موجودی اجتماعی است و از راه‌های مختلفی برای برقراری ارتباط با هم‌نوعان خود استفاده می‌کند. سخن گفتن در دسترس‌ترین و ساده‌ترین راه برای انتقال اطّلاعات به دیگران و درک مقصود آنان به‌نظر می‌رسد. به‌همین جهت اهمّیّت بهره‌مندی از توانایی ارتباط کلامی مناسب و مؤثّر از دیرباز مورد توجه قرار داشته و طبیعی است که تمایل به رفع اختلالات گفتاری هم همواره ذهن افراد مبتلا و اندیشمندان مختلف از جمله پزشکان و روان‌شناسان را درگیر کرده است. امّا رویارویی بیش‌تر با این مشکلات ظاهراً پس از جنگ جهانی دوم که به دلایل مختلف از جمله جراحات جنگی افزایش یافته بودند، جدی‌تر شد و نهایتاً منجر به این گردید که رشته‌ی «گفتار درمانی» که بعدها با اسامی مختلفی شناخته شد به شکل رسمی در دانشگاه‌ها تدریس شود.
این رشته که اکنون در دنیا بیش‌تر با عنوان «آسیب‌شناسی گفتار و زبان» نامیده می‌شود، در سال ۱۳۵۲ در مدرسه‌ی عالی توانبخشی در تهران پایه‌گذاری شد. این مرکز آموزشی که بعد از پیروزی انقلاب در قالب دانشکده‌ی علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران به کار خود ادامه داد، تا سال ۱۳۷۲ تنها مرکز تربیت دانشجو در رشته‌ی گفتار درمانی در ایران بود. خوشبختانه از سال ۷۲ به بعد مراکز دانشگاهی متعدّدی در سطح کشور در این رشته فعّالیّت می‌کنند و در حال حاضر دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، تهران، اهواز، اصفهان، تبریز، شیراز، سمنان، زاهدان، همدان، بابل، اراک و دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تربیت متخصصین گفتار درمانی را بر عهده دارند.

محتوای علمی
گفتار درمانی یا آسیب‌شناسی گفتار و زبان ،  علمی است که به ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات گفتار و زبان می‌پردازد. این شاخه از توانبخشی در واقع دانشی بین رشته‌ای است که هم‌زمان از علوم تجربی و انسانی بهره می‌گیرد و تحصیل در آن نیازمند مطالعه‌ی آواشناسی ، زبان‌شناسی، روان‌شناسی، آناتومی و فیزیولوژی، نورو آناتومی و نورو فیزیولوژی، فیزیک صوت و مکانیزم گفتار، رشد طبیعی گفتار و زبان، انواع اختلالات گفتار، زبان و بلع و راه‌های ارزیابی، تشخیص و درمان آن‌ها ست.

حوزه‌ی فعّالیّت
از آن‌جایی که برقراری ارتباط در اشکال مختلف (کلامی و غیرکلامی) از ابتدای تولّد همواره همراه و جزء جدانشدنی از زندگی بشر است و در هر سنّی هم احتمال ابتلا به مشکلات ارتباطی و گفتار و زبان وجود دارد، درمان این اختلالات در هر دوره‌ای که اتّفاق بیفتد، بر عهده‌ی گفتار درمانگران است . بنابراین یک آسیب‌شناس گفتار و زبان با تمام گروه‌های سنی از تولّد تا کهن‌سالی سر و کار دارد. به‌‌طور معمول بیش‌تر مراجعین به مراکز گفتار درمانی کودکان هستند، امّا یک درمانگر حرفه‌ای می‌تواند محدوده‌ی ارائه‌ی خدمات خود را به‌گونه‌ای تعیین کند که فقط با بزرگسالان، یا کودکان و یا همه‌ی گروه‌های سنی در رابطه باشد.
ارزیابی و تشخیص اختلالات گفتار و زبان از طریق شنیدن و مشاهده‌ی چگونگی سخن گفتن فرد مبتلا، انجام بعضی آزمون‌های تخصّصی و گاهی هم با استفاده از ابزارهای الکترونیکی و رایانه‌ای و نیز بعضی ارزیابی‌های پاراکلینیکی مانند لارینگو گرافی، لارینگوسکوپی و ویدئوفلوروسکوپی انجام می‌شود. امّا درمان این اختلالات بیش‌تر با شیوه‌های تمرینی و آموزشی صورت می‌گیرد و گاهی همراه با دست‌ورزی است. در هر صورت تجویز دارو و یا اعمال جراحی به‌هیچ وجه در تخصّص گفتار درمانگرها نیست و در صورتی که مراجعه‌کننده نیاز به این شکل از درمان داشته باشد به پزشک ارجاع داده خواهد شد.
توانایی برقراری ارتباط با جنبه‌های مختلف وجود یک انسان از جمله ویژگی‌های جسمانی و فیزیولوژیک، مسائل روحی و عاطفی، خانوداگی و حرفه‌ای فرد پیوند ناگسستنی دارد. به‌همین دلیل آسیب‌شناسی، ارزیابی و درمان اختلالات مربوط به آن هم اغلب نیازمند یک نگاه وسیع و همه‌جانبه است. بنابراین یک گفتار درمانگر باید با متخصّصین مختلفی که می‌توانند در این موارد به مراجعین او کمک کنند، یا اطّلاعات ضروری را در اختیار وی قرار دهند، و یا به دلایل مختلفی نیازمند هم‌فکری و مشورت تخصصی با یک آسیب‌شناسی گفتار و زبان هستند، همکاری داشته باشد. متخصّصین سایر رشته‌های توانبخشی، پزشکان متخصّص گوش و حلق و بینی، مغز و اعصاب و اطفال، روان‌شناسان بالینی، مشاوره و کودکان استثنایی و معلّمین ، گروه‌هایی هستند که می‌توان به آن‌ها اشاره کرد.
و امّا …

چه کسانی به گفتاردرمانی مراجعه می‌کنند؟

هر کس که نحوه‌ی سخن گفتن او بیش‌تر و پیش از محتوای صحبتش جلب توجّه کند، به احتمال قوی نیازمند گفتار درمانی است.
• کسانی‌که به دلیل سکته، عمل جراحی، بیماری‌های سیستم مغز و اعصاب در بیان خواسته‌ها یا نظرات خود مشکل دارند و یا صحبت‌های عادی دیگران را متوجه نمی‌شوند
• کودکان یا بزرگسالانی که تلفظ کلمات را به درستی انجام نمی‌دهند
• افرادی که صدای ناخوشایند، گرفته یا نفس‌آلود دارند و یا صدای‌شان متناسب سن یا جنسیت آن‌ها نیست و یا به‌دلایلی مانند تمرین‌های غیراصولی خوانندگی به حنجره‌ی خود صدمه زده و صدای‌شان دچار گرفتگی شده است.
• کسانی‌که حنجره‌ی آن‌ها با عمل جراحی برداشته شده است.
• کسانی که مبتلا به شکاف لب و کام هستند
• افرادی که لکنت دارند.
• کودکانی که به هر دلیلی به‌موقع سخن گفتن را آغاز نکرده‌اند، مبتلایان به اُتیسم، عقب‌ماندگی ذهنی و … همگی در گروه نیازمندان به خدمات گفتاردرمانی قرار می‌گیرند.
ارتباط زبانی علاوه بر شنیدن و سخن گفتن از طریق خواندن و نوشتن هم صورت می‌پذیرد، به‌همین دلیل نارسا خوانی هم از دیگر اختلالاتی است که آسیب‌شناسان گفتار و زبان در درمان آن نقش مهمّی دارند.
از آن‌جایی که اندام‌های گفتاری در ناحیه‌ی حلق و دهان قرار دارند و در درجه‌ی اوّل وظیفه‌ی حیاتی بلعیدن در فرآیند تغذیه بر عهده‌ی آن‌هاست، درمان اختلالات بلع در محدوده‌ی بلع دهانی و حلقی هم از وظایف کارشناسان این رشته است.

ویژگی‌های ضروری برای یک گفتار درمانگر
کسانی می‌توانند در تحصیل و اشتغال به گفتار درمانی موفّق‌تر باشند که:
• به هر دو گروه علوم انسانی و تجربی علاقه‌ داشته باشند
• علاقه‌مند به تحصیل و مطالعه و پرتلاش باشند
• چون دوره‌های درمان اختلالات گفتار و زبان اغلب طولانی مدت هستند ، صبور باشند.
• خلاق باشند تا بتوانند اصولی کلّی را که آموزش می‌بینند  با ویژگی‌های اختصاصی و فردی هر مُراجع مطابقت دهند
• به ارتباط مستقیم با مردم، خصوصاً کار کردن با کودکان علاقه داشته باشند
• مبتلا به اختلال گفتاری نباشند و یا آن‌‌را درمان کنند

هدف رشته گفتار درمانی، تربیت متخصصین آسیب‌شناسی گفتار و زبان و یا به اصطلاح، گفتار درمانگر است.

گفتاردرمانگر در وهله اول آسیب‌هایی را که توسط عوامل ژنتیکی و یا اکتسابی به گفتار و زبان وارد شده، با کمک تستها و علائم مختلف تشخیص داده و در وهله دوم به ارزیابی میزان آسیب‌دیدگی و علت آن می‌پردازد و سپس مرحله درمان را شروع می‌کند. درمان معمولاً  به شکل آموزش انجام شده و بدون تجویز دارو یا روشهای جراحی و مانند آن صورت می پذیرد.

در تکمیل مطالب فوق باید گفت، هرگاه شیوه صحبت کردن گوینده بیش از محتوای سخن او توجه شنونده را به خود جلب کند و یا محتوای کلام دچار نابسامانی شود، وی مشکوک به نوعی اختلال گفتاری یا زبانی است.

آسیب های گفتار و زبان متنوع بوده و از کودکی تا بزرگسالی مشاهده می شود از میان آنها می توان به لکنت، اختلالات تلفظی، اختلالات گفتار و زبان در کودکان دارای مشکل یادگیری زبان و کودکان کم شنوا، عقب مانده ذهنی، اتیستیک، بیماران سکته مغزی و اختلالات گفتاری ناشی از فقدان حنجره و آسیبهای آن اشاره نمود.

این اشکالات می تواند موجب اختلال در روابط اجتماعی شخص مبتلا گشته و مانعی در راه پیشرفت تحصیلی و یا شغلی فرد و در جامعه و شکوفائی کامل توانائی ها و استعدادهای بالقوه وی شود. این مساله به نوبه خود می تواند صدمات روحی و عاطفی و رفتارهایی نظیرگوشه گیری، پرخاشگری و … و در نهایت تزلزل بهداشت روانی فرد و خانواده او را در پی داشته باشد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته گفتار درمانی، معرفی رشته های ارشد گفتار درمانی (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر آموزش عالی) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس گفتار درمانی و تعداد واحدها :  

تعداد کل واحدها : ۱۲۸ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس اختصاصی اجباری : ۷۸ واحد
دروس کارآموزی در عرصه : ۲۴ واحد
دروس اختصاصی اختیاری : ۶ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

دروس عمومی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

 

دروس اختصاصی اجباری رشته گفتار درمانی
 
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
اصول توانبخشی ۲ اصطلاحات پزشکی و زبان تخصصی ۳
زبان شناسی و آوا شناسی ۴ بافت شناسی و آسیب شناسی ۲
آناتومی و فیزیولوژی ۴ شنوایی شناسی و روشهای ارزیابی دستگاه شنوایی ۲
فیزیک صوت ۲ بهداشت عمومی و کمکهای اولیه ۲
روانشناسی عمومی ۲ روانشناسی رشد ۲
روانشناسی کودک و نوجوان ۲ روانشناسی زبان ۲
الگوهای پردازش گفتار و زبان ۲ رشد روانی حرکتی و اختلالات آن ۲
آمار و پژوهش مقدماتی ۲ ژنتیک پزشکی و سندرومهای دارای اختلالات گفتار و زبان ۲
ارتودنسی در رابطه با گفتار ۲ بیماریهای گوش، گلو، بینی و حنجره ۲
بیماریهای اعصاب مربوط به گفتار ۲ مبانی گفتار درمانی ۱
رشد و تکامل گفتار و زبان ۳ بهداشت، پیشگیری و مشاوره در گفتار درمانی ۲
روشهای بالینی در اختلالات گفتار و زبان ۲ نابسامانیهای گفتار و زبان در عقب ماندگی ذهنی و سندرومهای نافذ رشد ۲
نابسامانیهای گفتار و زبان در آسیب دیدگی شنوایی ۲ نابسامانیهای زبانی ویژه دوران رشد ۲
اختلالات خواندن و نوشتن در دوران رشد ۱ ناروانیهای گفتار ۳
زبان پریشی بزرگسال ۳ اختلالات صوت ۳
اختلالات واج شناختی و آوا شناختی ۳ اختلال در تشدید ۲
اختلال بلع ۱ تشخیص افتراقی در اختلالات گفتارو زبان ۲
مدیریت در گفتار درمانی ۱ جمع ۷۸
طرح و پژوهش ۲

 

دروس کارآموزی در عرصه رشته گفتار درمانی
 
نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
کارآموزی بالینی در عقب ماندگی ذهنی و سندرومهای نافذ رشد ۱و۲ ۳ کارآموزی بالینی در آسیب دیدگی شنوایی ۱و۲ ۲
کارآموزی بالینی در نابسامانیهای زبانی ویژه دوران رشد ۱و۲ ۲ کارآموزی بالینی در اختلالات خواندن و نوشتن در دوران رشد ۱و۲ ۲
کارآموزی بالینی در ناروانیهای گفتار ۱و۲ ۳ کارآموزی بالینی در زبان پریشی بزرگسال ۱و۲ ۲
کارآموزی بالینی در اختلالات صوت ۱و۲ ۳ کارآموزی بالینی در اختلالات واج شناختی و آوا شناختی ۱و۲ ۳
کارآموزی بالینی در اختلال در تشدید ۱و۲ ۲ جمع ۲۴
کارآموزی بالینی در اختلال در بلع ۱و۲ ۲

 

دروس اختصاصی اختیاری رشته گفتار درمانی

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
روان شناسی یادگیری ۲ بازی درمانی ۲
غربالگری در گفتار درمانی ۱ کاربرد روشهای پاراکلینیک در گفتار درمانی ۲
روشهای ارتباطی مکمل و جایگزین در اختلالات گفتار و زبان ۲ اختلالات ارتباطی در سالمندان ۱
اصول و روشهای فعالیتهای گروهی ۱ داروشناسی برای درمانگران گفتار و زبان ۱
  • دانشجو باید ۶ واحد از دروس فوق را بگذراند.

دانشگاههایی که در رشته گفتار درمانی پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی ایران
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان

دانشگاههایی که در رشته گفتار درمانی پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی ایران
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی تهران

 

دانشگاههایی که در رشته گفتار درمانی پذیرش دانشجو دارند(بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران دانشگاه علوم پزشکی اراک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانشگاه علوم پزشکی بابل دانشگاه علوم پزشکی تبریز دانشگاه علوم پزشکی ایران
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی زاهدان دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی مشهد دانشگاه علوم پزشکی همدان
دانشگاه علوم پزشکی تهران

رشته های کارشناسی ارشد گفتار درمانی (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی گفتار درمانی مجازند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • اپیدمیولوژی
  • ارزیابی فناوری سلامت
  • اقتصاد بهداشت
  • انفورماتیک پزشکی
  • علوم تشریحی
  • فناوری اطلاعات سلامت
  • سلامت سالمندی
  • فیزیولوژی
  • گفتاردرمانی
  • رشته مدیریت توانبخشی
  • کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • نانوتکنولوژی پزشکی
  • زیست فناوری پزشکی
  • رفاه اجتماعی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آموزش پزشکی
  • برنامه ریزی الکترونیکی در علوم پزشکی
  • آمار زیستی

توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

با توجّه به این‌که هنوز در کشور ما متخصصین گفتاردرمانی به تعداد کافی وجود ندارند، این رشته از بازار کار خوبی برخوردار است. دانش‌آموختگان این رشته می‌توانند پس از پایان دوره‌ی کارشناسی، در مراکز گفتاردرمانی دولتی یا خصوصی، بیمارستان‌ها، مدارس استثنایی و یا کلینیک‌ شخصی خود خدمت کنند و یا با مراجعه به محلّ زندگی بیمار ، خدمات «درمان در منزل» ارائه دهند.

این رشته در این سالها بازار کارخوبی داره میشه گفت درسالهای  ۸۹ به قبل بازار کار خوبی براش مهیا نبود  به همین دلیل دانش اموزان اشناییت کمتری نسبت به این رشته دارند ویااطلاعات ناقصی دراین زمینه دارند.

اما باتوجه به روند تکاملی بهداشت و سلامت کشور و تجهیزات بیمارستانی وهمچنین گسترش زمینه های پزشکی و افزایش بیمارستان ها در کشور بازار کار خوبی درانتظار فارغ التحصیلان این رشته در سال های اینده خواهد بود.

همچنین باتوجه به امار کنکور ۹۵ میتوان گفت با رتبه ای تا ۵ هزار باتوجه به سهمیه های مختلف (به استثنای سهمیه های خاص) میتوان دراین رشته دردانشگاه های دولتی تحصیل کرد. لازم بذکرست که دربعضی سایت ها شما رتبه هایی بسیار بالاترازین این عدد تا ۵۰-۶۰ هزار خواهید دید.باید گفت که این رتبه ها و اعداد ارقام درواقع یک فریب برای جذب و جلب شماست بخصوص که درایام انتخاب رشته کلماتی نظیر سهمیه های پنهان -بارتبه های ۵۰-۶۰ صد هزار پزشکی  و پیراپزشکی قبول شدن و….که همه ی اینها ناشی از سواستفاده عدم اگاهی و اطلاعات کافی شما دانش اموزان نسبت به پروسه انتخاب رشته بوده و ان اعداد اعلامی رتبه ی کشوری داوطلبان بوده که ارزش وتاثیر خاصی درروند انتخاب رشته ندارد.به همین دلیل است که بارها تاکید میشود پروسه کنکور از زمان شروع رقابت کنکور درس خواندن و ازمون سراسری  وبعد ان انتخاب رشته همگی نیازمند وجود یک مشاور اگاه دراین زمینه یک فرد خبره و ازهمه مهمتر راه شناس بوده که بانقشه ی درست راه و فرد به فرد برای شرکت در کنکور و بعد ان انتخاب رشته شمارا راهنمایی کند.

معرفی رشته کارشناسی علوم تغذیه+رتبه لازم

معرفی رشته کارشناسی علوم تغذیه:

اگر به علم تغذیه علاقه دارید و دوست دارید به دیگران در داشتن جسم و روحی سالم کمک کنید، این شغل می تواند برای شما مناسب باشد.

انسان برای بقای خود نیازمند غذا است. خوردن یکی از نیازهای ذاتی بشر می باشد. داشتن تغذیه مناسب به طول عمر و سلامت جسمی و روحی افراد کمک زیادی می کند. علم تغذیه افراد را در رسیدن به یک تغذیه مناسب یاری می کند. رژیم‌ درمانی‌، اصول‌ علم‌ تغذیه‌، ارزش‌ مواد غذایی‌ و نحوه‌ تغذیه‌ مناسب‌ از موارد مهم در علم تغذیه می باشند. رژیم‌ درمانی‌ نیز نوع‌ رژیم‌ غذایی‌ لازم‌ در بیماری‌های‌ مختلف‌ را مشخص‌ می‌کند. اصول‌ علم‌ تغذیه‌ بررسی‌ می‌کند که‌ چه‌ فرآیندی‌ روی‌ مواد غذایی‌ خورده‌ شده‌ انجام‌ می‌گیرد تا جذب‌ یا دفع‌ شود. ارزش مواد غذایی، میزان ویتامین ها، املاح و سایر مواد مفید درون خوراکی ها را مشخص کرده و آنها را از نظر ارزش غذایی طبقه بندی می کند. رسیدن به یک برنامه غذایی مناسب را شاید بتوان هدف اصلی علم تغذیه دانست.

متخصص تغذیه فردی است که از علم تغذیه آگاهی کامل دارد. او از دانش خود برای کمک به افراد در تصمیم گیری در مورد سبک زندگی و تغذیه شان استفاده می کند. کارشناس تغذیه با دادن اطلاعات و مشاوره درباره ارتباط غذا با سلامت جسمی و روحی، به ترویج تندرستی در جامعه می پردازد.

متخصص تغذیه برای گروه های مختلف مردم اعم از کودکان، میانسالان، بیماران، افراد چاق و لاغر متناسب با وضعیت و نیاز آنها برنامه غذایی تهیه می کند. او برای آنها تعیین می کند از چه نوع مواد غذایی و به چه میزان روزانه مصرف کنند.

کارشناس تغذیه که در محل هایی مانند کارخانجات صنایع غذایی مشغول به کار می شوند، از دانش تغذیه خود در فرآیند تولید مواد غذایی استفاده می کنند.

متخصص تغذیه باید به علم تغذیه اشراف کامل داشته و از آخرین اطلاعات و دستاوردهای این حوزه آگاه باشد. او باید در کنار داشتن مهارت های ارتباطی مناسب، تاحدی با روانشناسی افراد آشنایی داشته تا بتواند برخورد مناسبی با مراجعان داشته و متناسب با وضعیت جسمی و روحی آنها، برنامه و رژیم غذایی شان را تهیه کند.

متخصصان تغذیه ای که در استخدام بیمارستان، شرکت یا کارخانه ای هستند، معمولا به صورت تمام وقت مشغول به کارند. در مورد آنهایی که به طور مستقل بوده و دفتر مشاور تغذیه (مطب) دارند، تعیین ساعات کاری بر عهده خودشان می باشد.

در ادامه اطلاعات کاملی در مورد وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازار کار و فرصت های شغلی و میزان درآمد متخصص تغذیه و برخی از متخصصان تغذیه معروف ارائه می شود. 

وظایف متخصص تغذیه

  • ارائه توضیحات کافی در مورد مسائل مربوط به تغذیه و رژیم درمانی به مراجعان
  • شناسایی و ارزیابی نیازهای مراجعان (برای بیماران توصیه های پزشک معالج به متخصص تغذیه بسیار کمک می کند.)
  • تهیه و ارائه برنامه های غذایی مناسب به مراجعان
  • ارزیابی اثرات برنامه های غذایی و تغییر آنها در صورت لزوم
  • صحبت کردن و انگیزه دادن به مراجعان برای دنبال کردن برنامه های غذایی خود
  • تشخیص مشکلات تغذیه ای موجود در جامعه
  • تهیه برنامه های اجرایی برای رفع مشکلات تغذیه در جامعه
  • ارائه برنامه و دستورالعمل برای افزایش ارزش غذایی مواد خوراکی
  • آگاهی از جدیدترین اطلاعات و آخرین تحقیقات مرتبط

مهارت و دانش مورد نیاز

  • علاقه زیاد به تغذیه و سلامت افراد
  • دانش کافی درباره اثر رژیم های غذایی مختلف روی سلامت
  • مهارت های ارتباطی مناسب
  • توانایی توضیح و آموزش مباحث مختلف به همه افراد در هر سطحی
  • داشتن صبر و توانایی ایجاد انگیزه در افراد برای تغییر عادات غذایی و دنبال کردن رژیم غذایی
  • داشتن انعطاف در کار (با هر فردی متناسب با شرایط و وضعیت او برخورد کند)
  • داشتن طرز تفکری بدور از هر گونه پیش داوری
  • آشنایی نسبی با روانشناسی افراد
  • داشتن مسئولیت پذیری ( زیرا کار متخصص تغذیه با سلامت جسم و روح انسان ها ارتباط دارد)


تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل

در برخی مشاغل، افراد تحصیلات مرتبط با کار خود را نداشته و بیشتر از طریق تجربه کار خود را انجام می دهند. برای متخصص تغذیه در کشور ما هم همینطور است. به عنوان مثال تعدادی از متخصصان تغذیه، پزشکان عمومی یا متخصص غیرمرتبط هستند. ولی علاقه مندانی که می خواهند به صورت تخصصی و حرفه ای وارد این شغل شوند، می توانند در رشته علوم تغذیه در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تحصیل کنند. البته پزشکان عمومی علاقه مند هم می توانند با گذراندن دوره تخصصی علوم تغذیه، به صورت حرفه ای وارد این شغل شوند.

فرصت های شغلی و بازار کار متخصص تغذیه

متخصص تغذیه می تواند در بیمارستان ها، درمانگاه ها، مراکز تحقیقاتی، کارخانجات تولید مواد غذایی و … استخدام شود. او می تواند کارهایی مانند تهیه رژیم برای ورزشکاران در باشگاه های ورزشی و کارگران در کارخانه ها را نیز انجام دهد. با داشتن سرمایه، تجربه و شرایط لازم می تواند به طور مستقل دفتر مشاوره تغذیه راه اندازی کند. برای دیدن این شرایط روی لینک زیر کلیک کنید :

شرایط تاسیس دفاتر کار مشاوره تغذیه و رژیم درمانی

آمار دقیقی از وضعیت بازارکار و استخدام متخصصان تغذیه در کشور در دسترس نمی باشد. با توجه به زیاد شدن اهمیت تغذیه و تاثیر آن بر سلامت، مسایل مربوط به درمان چاقی و لاغری، لزوم رعایت رژیم های غذایی در بیماران و … برای افراد مختلف جامعه پیش بینی می شود بازارکار مناسبی پیش روی متخصصان تغذیه باشد.

وضعیت استخدام این شغل در برخی کشورهای جهان به شرح زیر است :

آمریکا – پیش بینی ها نشان می دهد میزان استخدام متخصصان تغذیه بین سال های۲۰۱۰  تا ۲۰۲۰ ، رشد۲۰  درصدی خواهد داشت. در حالی که متوسط این رشد برای همه مشاغل۱۴  درصد می باشد.

استرالیا – در بازه زمانی۵  سال گذشته میزان استخدام در این شغل رشد۳۱٫۳  درصدی داشته و در آینده رشد خوبی برای آن پیش بینی شده است.

درآمد متخصص تغذیه

اطلاعات دقیقی از میزان درآمد متخصصان تغذیه در کشور در دسترس نمی باشد. آن دسته از این متخصصان که در بخش های دولتی استخدام می شوند، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کنند. آنهایی نیز که در بخش خصوصی فعالیت می کنند، با توجه به سطح تحصیلات، میزان تجربه، مهارت و کیفیت کار خود، درآمدهای متفاوتی دارند.

درآمد کارشناس تغذیه در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

آمریکا – متوسط درآمد سالانه این شغل۵۳٫۲۵۰  دلار (برای همه مشاغل۳۳٫۸۴۰  دلار) در سال ۲۰۱۰ و مطابق با آخرین آمارها در سال ۲۰۱۳، ۵۴٫۱۰۰ دلار بوده است.

استرالیا –  متوسط درآمد سالانه متخصصان تغذیه۶۹٫۰۰۰  دلار (قبل از کسر مالیات) می باشد.

انگلستان – درآمد متوسط سالیانه این شغل برای افراد تازه کار بین۳۲٫۵۰۰  تا۴۲٫۵۰۰  دلار، برای افراد باتجربه حدود۵۲٫۵۰۰  دلار و برای افراد دارای تخصص عالی۶۱٫۵۰۰  دلار می باشد.

شخصیت های مناسب این شغل

در یک انتخاب شغل صحیح و درست، عوامل مختلفی از جمله ویژگی های شخصیتی، ارزش ها، علایق، مهارت ها، شرایط خانوادگی، شرایط جامعه و … برای هر فرد باید در نظر گرفته شوند. یکی از مهم ترین این عوامل ویژگی های شخصیتی می باشد. شناخت درست شخصیت هر فرد فرآیندی پیچیده و محتاج به تخصص و زمان کافی است. البته هر فردی ویژگی های منحصربه فرد خود را دارد، حتی افرادی که به نوعی تیپ شخصیتی مشابه دارند، باز هم در برخی موارد با یکدیگر متفاوت هستند.

به طور کلی همیشه افراد موفقی از تیپ های شخصیتی مختلف در تمام مشاغل هستند و نمی توان دقیقا اعلام کرد که فقط تیپ های شخصیتی خاصی هستند که در این شغل موفق می شوند. اما طی تحقیقاتی که صورت گرفته تیپ های شخصیتی ای که برای این شغل معرفی می شوند، عموما این کار را بیشتر پسندیده و رضایت شغلی بیشتری در آن داشته اند.

شخصیت های مناسب این شغل بر اساس شخصیت شناسی MBTI :

ENFJ این تیپ شخصیتی به حوزه های سلامت علاقه مندند. آنها به عوامل روانی، احساسی و معنوی بیماران توجه داشته و از ارائه راه حل به بیماران خشنود می شوند.

INFJ    این تیپ شخصیتی دوست دارند از دانش خود در جهت کمک به دیگران استفاده کنند به خصوص اگر کار آنها به صورت مشاوره ای باشد.

ENFP  این تیپ شخصیتی به حوزه بهداشت و سلامت علاقه دارد چون علاوه بر حغظ استقلال، مشاغل آن از انعطاف کافی برخوردارند. این افراد اگر کارشان به صورت مشاوره ای و خارج از ساختار سنتی اداری باشد، بسیار از آن لذت می برند.

INFP  این تیپ شخصیتی دوست دارد در کارش استقلال داشته و از نزدیک با افراد ارتباط داشته باشد.

ESFJ این تیپ شخصیتی دوست دارد با دیگران مستقیما در ارتباط باشد، به آنها کمک کرده و از مشکلات و دردهایشان بکاهد. او می تواند رابطه خوبی با بیماران و همکاران خود ایجاد کند.

 ISFJ این تیپ شخصیتی علاقه دارد به دیگران کمک کند و در کار خود استقلال داشته باشد. معمولا در این شغل او با بیمار یا مراجعه کننده ارتباط برقرار می کند.

ESFP این تیپ شخصیتی دوست دارد با مردم در ارتباط باشد و به آنها کمک کند. او از اینکه زندگی را برای دیگران آسان تر و رضایت بخش تر کند، لذت می برد.

ISFP این تیپ شخصیتی دوست دارد به دیگران کمک کرده و مشکلات آنها رفع کند. بنابراین به مشاغل حوزه پزشکی به خصوص مشاغلی که مستقیما با بیمار سر و کار دارد، علاقه دارد.

علم تغذیه مجموعه وسیعی از اطلاعات و دانش‌ بشری است که به ارتباط بین غذا و سلامتی موجود زنده می‌پردازد و با عواملی مانند بیولوژی، بیوشیمی، علوم رفتاری، علوم اجتماعی و بهداشت ارتباط دارد.

به عبارت دیگر علم تغذیه یک علم چند بعدی است و به همین دلیل دانشجوی این رشته باید اطلاعات جامع و گسترده‌ای در زمینه بیوشیمی، بیولوژی، جامعه‌شناسی ، روان شناسی، بهداشت و شیمی مواد غذایی داشته باشد تا بتواند مهارت های لازم را کسب کند. مهارت هایی که به دو بخش عمده رژیم درمانی و تغذیه جامعه تقسیم می‌شود. یعنی کارشناس این رشته هم باید بتواند که رژیم غذایی مناسب را برای درمان بیماری‌های مختلف ارائه دهد و هم توانایی شناسایی مشکلات تغذیه جامعه را داشته باشد و سپس بر اساس مشکلات موجود، برنامه‌های غذایی لازم را طراحی ، اجراء، نظارت و ارزشیابی کند. همچنین ارتقای ارزش غذایی مواد غذایی مانند کنسرو ، کمپوت و … که در صنایع غذایی ایجاد می‌شود. بر عهده کارشناس این رشته است

در رشته تغذیه به رژیم درمانی ،‌اصول علم تغذیه، ارزش مواد غذایی و نحوه تغذیه مناسب برای حفظ سلامت بدن پرداخته می‌شود. اصول علم تغذیه بررسی می‌کند که چه فرآیندی روی مواد غذایی خورده شده انجام می‌گیرد تا جذب یا دفع شود و رژیم درمانی نیز نوع رژیم غذایی لازم در بیماری‌های مختلف را مشخص می‌کند، چون در برخی از بیماری‌ها، بعضی از مواد غذایی باید حذف شده و یا بیشتر مورد استفاده قرار گیرد مثل بیماری گواتر که از کمبود ید ایجاد می‌شود.

بدون شک تشخیص بیماری مهمترین و اصلی‌ترین مسوولیت یک پزشک است، اما آیا پزشک وقت و یا حتی دانش لازم را برای تعیین یک برنامه غذایی مناسب دارد؟ آیا در زمینه احتمال تداخل دارو و غذا اطلاعات لازم را در اختیار بیمار قرار می‌دهد؟

به اعتقاد کارشناسان تغذیه ، این وظیفه یک متخصص تغذیه است که اطلاعات فوق را در اختیار بیمار قرار دهد. به عبارت دیگر هر پزشکی پس از تشخیص بیماری باید بیمار را به متخصص تغذیه ارجاع دهد تا او با توجه به نوع بیماری و داروهای تجویز شده ، رژیم غذایی لازم را تعیین کند.

یک پزشک آشنایی کاملی با غذا و نیازهای تغذیه‌ای ندارد چون در طی تحصیل فقط ۲ واحد در این زمینه می‌گذراند. برای همین گاهی اوقات داروهایی که تجویز می‌شود تداخل غذا و دارو ایجاد می‌کند برای مثال مصرف داروی ضدبارداری، روی اسیدفولیک که یکی از ویتامین‌های گروه B است، تاثیر می‌گذارد و اگر به این مساله توجه نشود و مواد غذایی لازم در برنامه غذایی زنانی که این دارو را مصرف می‌کنند،‌گنجانده نشود، فرد دچار نوعی کم‌خونی می‌گردد.

رشته علوم تغذیه به بررسی موضوعات مربوط به تغذیه، رژیم درمانی، ارزش و نقش مواد غذایی در سلامت انسان و تأثیر آن بر پیشگیری و کنترل بیماریها می پردازد.

به عنوان مثال، تعیین یک برنامه غذایی مناسب برای یک بیمار  یا یک کودک در حال رشد و یا تعیین ارزش مواد غذایی یک محصول کنسرو یا کمپوت شده از مهارت های یک متخصص علوم تغذیه به شمار می آید.

علم تغذیه همچنین به ما می گوید که آنچه می خوریم یا می نوشیم چه تأثیری بر سلامت ما دارد . به بیان دیگر، سوء تغذیه یا باورهای غلط غذایی چگونه می تواند سلامتی ما را دچار مخاطره نماید. دو شاخه اصلی که در  رشته علوم تغذیه به آن پرداخته می شود عبارتند از : تغذیه گروه های مختلف جامعه و تغذیه بالینی بیماران.

توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه

توانمندی در دروس زیست‌شناسی و شیمی از ملزومات این رشته می‌باشد.

رشته تغذیه یک رشته خدماتی است و دانشجوی این رشته باید روحیه داشته باشد. به همین لحاظ صبر و حوصله از ویژگی‌ دانشجویان موفق این رشته است . همچنین از آنجا که این رشته ، علمی پویاست، داشتن مطالعه پیگیر و مستمر در این رشته بسیار مهم است. از آنجا که این اطلاعات صرفا با مطالعه بدست می‌آید و هیچ‌جا تدریس نمی‌شود، دانشجو باید اهل تحقیق باشد. کارشناس تغذیه با مشاوره سروکار دارد و به همین لحاظ باید روابط اجتماعی خوبی داشته باشد. به همین خاطر آشنایی با علم روانشناسی هم به این دانشجویان توصیه می‌شود.

گرایش‌های مقطع کارشناسی

رشته تغذیه دارای دو گرایش عمده است که عبارتند از :

الف) تغذیه گروههای مختلف جامعه مانند سالمندان ، معلولین و کودکان و نوجوانان

ب) تغذیه بالینی که شامل تغذیه و مشاوره غذایی بیماران بستری و سرپایی می‌شود.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امکان ادامه تحصیل تا حد دکتری فراهم است.

 

در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته علوم تغذیه، معرفی رشته های ارشد علوم تغذیه (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

 سرفصل دروس علوم تغذیه و تعداد واحدها :

تعداد کل واحدها : ۱۳۰ واحد
دروس عمومی : ۲۰ واحد
دروس پایه : ۲۵ واحد
دروس اصلی : ۳۷ واحد
دروس تخصصی : ۲۸ واحد
دروس کارآموزی درعرصه : ۱۸ واحد

نکته: در اعلام سرفصل دروس این رشته از سایت وزارت علوم استفاده شده است.این سرفصل صرفا جهت آشنایی کلی با محتوای دروس است و احتمال تغییرات جزیی وجود دارد.

 

دروس عمومی رشته علوم تغذیه

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام ۴ ادبیات فارسی ۳
یک درس از دروس اخلاق اسلامی ۲ زبان عمومی ۳
یک درس از دروس انقلاب اسلامی ۲ تربیت بدنی ۱ ۱
یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی ۲ تربیت بدنی ۲ ۱
یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی ۲ جمع ۲۰

 

دروس پایه رشته علوم تغذیه

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
دروس مطالعه و یادگیری ۲ بیوشیمی مقدماتی ۴
فیزیولوژی ۳ آناتومی ۱
آمارحیاتی ۲ مبانی روان شناسی ۲
جامعه شناسی پزشکی ۲ اپیدمیولوژی بیماریها ۲
بهداشت عمومی ۲ میکروب شناسی عمومی ۳
انگل شناسی ۲ جمع ۲۵

 

دروس اصلی رشته علوم تغذیه

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
بیوشیمی متابولیسم ۴ بهداشت و مسمومیتهای غذایی ۲
میکروب شناسی مواد غذایی ۲ اصول و روشهای نگهداری مواد غذایی ۲
شیمی و تجزیه مواد غذایی ۲ اثر فرایند بر ارزش غذا ۲
تغذیه اساسی۱ ۳ تغذیه اساسی ۲ ۲
فیزیولوژی تغذیه ۲ زبان تخصصی ۲
اصول تنظیم برنامه های غذایی ۱ اصول ایمونولوژی ۱
داروشناسی ۲ مدیریت خدمات غذایی ۲
کاربرد رایانه در علوم تغذیه ۱ اکولوژی غذا و تغذیه ۲
پاتوفیزیولوژی ۲ جمع ۳۷

دروس تخصصی رشته علوم تغذیه

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
تغذیه در دوره های زندگی ۲ تغذیه گروهها و شرایط ویژه ۲
خدمات تغذیه ای در نظام مراقبتهای بهداشتی ۲ اصول برنامه ریزی و مدیریت برنامه های تغذیه ای ۲
ارزیابی وضع تغذیه ۳ اصطلاحات پزشکی و بیمارستانی ۱
اصول آموزش و مشاوره تغذیه ۲ بیماریهای ناشی از سوء تغذیه ۲
رژیم درمانی ۱ ۳ رژیم درمانی ۲ ۳
روش تحقیق در علوم بهداشتی ۲ سمینار تغذیه ۲
پروژه ۲ جمع ۲۸

 

دروس کاراموزی در عرصه رشته علوم تغذیه

نام درس تعداد واحد نام درس تعداد واحد
الف : بخش صنایع غذایی
صنایع گوشت و روغن
صنایع شیر – لبنیات و غلات
صنایع کمپوت – کنسرو و نوشابه
اداره استاندارد و اداره نظارت بر مواد غذایی
۳ ب : کارآموزی تغذیه در PHC و سایر مراکز جامعه
مراکز روستایی
مراکز شهری
مراکز شهرستانی و سایر مراکز جامعه
۶
پ : کاراموزی تغذیه در بیمارستان
مدیریت بخش غذایی بیمارستان
آزمایشگاه تشخیص طبی
بخش بیماریهای کودکان
مشاوره بیماران سرپایی
بخش گوارش – کبد و بانکراس
بخش قلب – عروق و CCU
بخش دیابت و غدد درون ریز
بخش جراحی و ICU
بخش کلیه
۹ جمع ۱۸

 

 

دانشگاه هایی که در رشته علوم تغذیه پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۳)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشگاه علوم پزشکی تبریز
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی زابل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج  دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشکده علوم پزشکی شوشتر

 

دانشگاه هایی که در رشته علوم تغذیه پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۴)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشگاه علوم پزشکی تبریز
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی زابل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج  دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشکده علوم پزشکی شوشتر دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله

 

دانشگاه هایی که در رشته علوم تغذیه پذیرش دانشجو دارند (بر اساس دفترچه کنکور ۹۵)
(غیر از دانشگاه پیام نور، موسسات غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد)

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشگاه علوم پزشکی تبریز
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور دانشگاه علوم پزشکی زابل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشگاه علوم پزشکی شیراز دانشگاه علوم پزشکی کاشان دانشگاه علوم پزشکی کرمان
دانشگاه علوم پزشکی لرستان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج  دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر دانشکده علوم پزشکی شوشتر دانشگاه علوم پزشکی بقیت الله
دانشگاه علوم پزشکی سمنان دانشگاه علوم پزشکی گلستان

رشته های ارشد علوم تغذیه (بر اساس دفترچه کنکور ارشد علوم پزشکی ۹۵):

فارغ التحصیلان کارشناسی علوم تغذیه می توانند در رشته های زیر در مقطع ارشد ادامه تحصیل دهند:

  • رشته بهداشت و ایمنی مواد غذایی
  • رشته مهندسی پزشکی (بیوالکتریک)
  • رشته مهندسی پزشکی (زیست مواد)
  • رشته اپیدمیولوژی
  • رشته علوم بهداشتی در تغذیه
  • رشته اقتصاد بهداشت
  • رشته انفورماتیک پزشکی
  • رشته ژنتیک انسانی
  • رشته آمار زیستی
  • رشته بیوشیمی بالینی
  • رشته سلامت سالمندی
  • رشته ارزیابی فناوری سلامت
  • رشته علوم و صنایع غذایی
  • رشته علوم تغذیه
  • رشته فناوری اطلاعات سلامت
  • رشته میکروب شناسی مواد غذایی
  • رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی
  • رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی
  • رشته نانوتکنولوژی پزشکی
  • رشته زیست فناوری پزشکی
  • رشته رفاه اجتماعی
  • علوم تغذیه در بحران و حوادث غیر مترقبه
  • کنترل مواد خوراکی و آشامیدنی
  • تاریخ علوم پزشکی
  • آموزش پزشکی
  • برنامه ریزی یادگیری الکترونیکی در علوم پزشکی
  • سم شناسی
  • ترکیبات طبیعی و دارویی دریایی

آینده شغلی و بازار کار

وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی تصویب کرده است که فارغ‌التحصیلان لیسانس تغذیه با ۳ سال سابقه خدمت در بیمارستان می‌توانند مرکز مشاوره تغذیه دایر کنند.

همچنین فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند در بیمارستان ها، مراکز بهداشت، مراکز تحقیقاتی مثل انستیتوی تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور فعالیت نماید.

تا چند سال پیش فارغ‌التحصیلان رشته تغذیه حتی در بیمارستان ها جایگاه مشخص و تعیین‌شده‌ای نداشتند، اما در چند سال اخیر بخصوص از زمانی که به کارشناسان تغذیه اجازه مطب داده شده، این رشته در بیمارستان ها هویت و جایگاه تازه‌ای پیدا کرده است. اما متاسفانه هنوز در بین پزشکان نقش و اهمیت کارشناسان این علم روشن نشده است. در حالی که باید همکاری تنگاتنگی بین پزشکان و متخصصان تغذیه وجود داشته باشد و در واقع هرجا که یک پزشک متخصص غدد، قلب و عروق و یا کلیه حضور دارد، باید در کنارش یک متخصص تغذیه باشد. چون پزشک فقط لیست غذاها یا مواد غذایی که بیمار نباید بخورد تعیین می‌کند، اما کارشناس تغذیه می‌گوید که یک بیمار چگونه و چقدر باید بخورد تا هم مواد غذایی مورد نیاز به بدنش برسد و هم رژیم غذایی را حفظ کند.

معمولا یک پزشک فرصت لازم را برای ارائه برنامه غذایی مشخص به بیمار ندارد. برنامه‌ای که تعیین کند در ۲۴ ساعت یک بیمار چه غذاهایی را باید مصرف نماید تا پروتئین، کالری و ویتامین مورد نیاز را دریافت کند. حتی بعضی از بیماری‌ها را که پزشک برای معالجه آنها به دارو متوسل می‌شود، می‌توان با یک رژیم غذایی مناسب درمان کرد. برای مثال بعضی از آلرژی‌ها فقط با حذف برخی از مواد غذایی که بیمار به آنها حساسیت دارد، درمان می‌شود.

فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در شبکه‌های بهداشتی جهت پیشگیری از بیماری‌ها فعالیت کنند مثلا به مادران باردار برنامه غذایی مناسب را آموزش می‌دهند تا فرزندان سالم به دنیا آورده و بتوانند آنها را به راحتی شیر دهند. همچنین در بیمارستان ها، هتل‌ها ،‌مهدکودک‌ها ، هواپیمایی و هرجای دیگری که به گروهی از افراد جامعه تغذیه داده می‌شود ، حضور متخصص تغذیه ضروری است و حتی در مدارس بخصوص دبیرستان?های دخترانه باید یک مشاور تغذیه حضور داشته و جوابگوی مشکلات تغذیه‌ای نوجوانان باشد.

فارغ‌التحصیل این رشته می‌تواند در کارخانجات تولید مواد غذایی ، اداره استاندارد مواد غذایی، مراکز تحقیقاتی پزشکی مثل مراکزی که بر روی بیماری‌های غدد تحقیق می‌کنند و یا اداره تغذیه وزارت بهداشت فعالیت نموده و یا به عنوان مشاوره رژیم درمانی جذب ورزشگاه ها شود. البته در حال حاضر بازار کار زیادی در تهران برای فارغ‌التحصیلان این رشته وجود ندارد ولی در شهرستان ها فرصت‌های شغلی مناسبی برای کارشناسان این رشته موجود می‌باشد.

وضعیت نیاز کشور به این رشته در حال حاضر

رشته تغذیه علم طولانی کردن عمر انسان ها است و رشته علوم و صنایع غذایی در جهت طولانی کردن عمر غذاها قدم بر می‌دارد. یعنی موضوع علوم و صنایع غذایی ارتقای کیفیت غذاها و نحوه نگهداری مواد غذایی می‌باشد.

بر اساس تحقیقاتی که انستیتوی تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور انجام داده است،‌مشکلات تغذیه‌ای در جامعه ما بیشتر ناشی از عدم شناخت می‌باشد. یعنی بیشتر مردم ما توانایی خرید مواد غذایی مورد نیاز را دارند اما نمی‌دانند چه باید بخورند. برای مثال مردم شناخت لازم را در مورد ارزش غذایی نوشابه‌های موجود در بازار ندارند به همین دلیل به جای خرید ماءالشعیر که انواع ویتامین‌های B را دارد، کوکا می‌خرند که فقط مواد قندی داشته و حتی ویتامین‌های B موجود در روده را نیز از بین می‌برد و حال این وظیفه کارشناس تغذیه است که اطلاعاتی از این دست را در اختیار اقشار مختلف جامعه قرار دهد. در قسمت تغذیه بالینی نیز یک کارشناس تغذیه ، وضعیت تغذیه را برای پیشگیری از بیماری‌ها و یا درمان آنها اصلاح می‌کند، یعنی پس از این‌که پزشک نوع بیماری را تشخیص داد باید بیمار را به کارشناس تغذیه ارجاع دهد تا به او رژیم غذایی مناسب داده شود چون برای بسیاری از بیماری‌ها مثل بیماری‌های قلبی، عروقی، کلیوی ، دیابت و آسم رژیم غذایی خاصی وجود دارد.

توضیحات تکمیلی استاد محمدی درباره ی این رشته:

 

این رشته باتوجه به موج جدیدی که در کشور مبنی بر لاغری بیش از حدویا چاقی مفرط ایرانی ها دارای طرفداران زیادی بوده و همینطور میتوان گفت که درااین رشته باتوجه به ایکه شاخه مستقلی از سه رشته ی اصلی بوده اما حاصل کار همان مطب و محیط کار مشابه بوده ازجهت موقعیت اجتماعی دارای طرفداران زیادیست.

همچنین باتوجه به امار کنکور ۹۵و۹۴ میتوان گفت با رتبه ای تا۸ الی۹ هزار باتوجه به سهمیه های مختلف (به استثنای سهمیه های خاص) میتوان دراین رشته دردانشگاه های دولتی تحصیل کرد. لازم بذکرست که دربعضی سایت ها شما رتبه هایی بسیار بالاترازین این عدد تا ۵۰-۶۰ هزار خواهید دید.باید گفت که این رتبه ها و اعداد ارقام درواقع یک فریب برای جذب و جلب شماست بخصوص که درایام انتخاب رشته کلماتی نظیر سهمیه های پنهان -بارتبه های ۵۰-۶۰ صد هزار پزشکی  و پیراپزشکی قبول شدن و….که همه ی اینها ناشی از سواستفاده عدم اگاهی و اطلاعات کافی شما دانش اموزان نسبت به پروسه انتخاب رشته بوده و ان اعداد اعلامی رتبه ی کشوری داوطلبان بوده که ارزش وتاثیر خاصی درروند انتخاب رشته ندارد.به همین دلیل است که بارها تاکید میشود پروسه کنکور از زمان شروع رقابت کنکور درس خواندن و ازمون سراسری  وبعد ان انتخاب رشته همگی نیازمند وجود یک مشاور اگاه دراین زمینه یک فرد خبره و ازهمه مهمتر راه شناس بوده که بانقشه ی درست راه و فرد به فرد برای شرکت در کنکور و بعدان انتخاب رشته شمارا راهنمایی کند.